Epse

Plaats
Dorp
Lochem
Achterhoek
Gelderland

Epse

Terug naar boven

Status

- Epse is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Lochem. T/m 2004 gemeente Gorssel.

- Epse en het kleinere buurdorp Joppe werken veel samen op allerlei gebieden en delen diverse voorzieningen. Gezamenlijk worden zij dan ook wel als tweelingdorp beschouwd.

Terug naar boven

Naam

Inwoners
Een inwoner van dit dorp is een Epsenaar.

Terug naar boven

Ligging

Epse ligt N van Gorssel, Z van Deventer en grenst (via het buitengebied) in het N aan de A1.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Epse 77 huizen met 567 inwoners. In 2000 is een N deel van het buitengebied van het dorp door grenscorrectie overgegaan naar de gemeente Deventer, t.b.v. de ontwikkeling van A1 Bedrijvenpark Deventer. Het betrof het gebied tussen de Deventerweg (N348) in het W, de Schipbeek in het N, de spoorlijn in het O en de Kruklandsweg/Molbergsteeg/Dortherweg in het Z, met een oppervlakte van 176 hectare en met op dat moment 25 huizen en 58 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 800 huizen met ca. 2.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Epse, kun je terecht bij Oudheidkundige Vereniging De Elf Marken.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsplan Epse / Joppe schetst de door de inwoners wenselijk geachte ontwikkelingen voor deze dorpen in de komende jaren.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Epse heeft 3 rijksmonumenten, zijnde de boerderij met voorhuis, bijschuur en bakhuis annex varkensschuur op Deventerweg 91. Het voorhuis van de boerderij, gebouwd met stijlinvloeden van de Chaletstijl, de Art Nouveau en de Neorenaissance, is in 1925 naar rechts verbreed naar ontwerp van architect J.D. Gantvoort uit Deventer. Deze architect bouwde onder andere een gebouw op het complex van het psychiatrisch ziekenhuis aan de Brinkgreverweg te Deventer. Door de aanbouw is een meer symmetrisch gevelbeeld onstaan door de toevoeging van een hoekrisaliet van gelijke vorm en afmeting. Tijdens de uitbreiding zijn ook de bovenlichten van de schuiframen vervangen door glas-in-lood bovenlichten, voorzien van een geometrisch Art Deco- motief. De zijgevels van het achterhuis zijn tijdens deze fase voorzien van grote vensters en een deurkozijn.

De boerderij is: van architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard voorbeeld van een boerderij met rijk uitgevoerd voorhuis in Chaletstijl, met invloeden van de Neorenaissance en de Art Nouveau. Door de latere uitbreiding heeft het object in de vensters ook invloeden ondergaan van de Art Deco. Het voorhuis valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten zoals onder andere het geavanceerde materiaalgebruik, de rijk bewerkte schijnspanten, consoles en korbelen en de rijke decoratie van lateien en boogvelden op de begane grond; van stedebouwkundige waarde door de prominente situering aan de Deventerweg, waardoor het pand sterk beeldbepalend is voor de omgeving. Het object heeft ensemblewaarde als onderdeel van het boerderijcomplex; van cultuurhistorische waarde als onderdeel van een goed bewaard voorbeeld van een historisch gegroeid boerderijcomplex met sterke invloeden van de stedelijke bouwkunst.

- Epse heeft 3 gemeentelijke monumenten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De organisatoren van het Carbid Festival Epse (oudjaarsdag) hebben op hun site mooie verhalen over hoe die vork in de steel zit, dus we laten ze hierover graag zelf aan het woord: "Heel lang geleden, omstreeks het jaar 900, toen er nog geen boze geesten waren, was er op het platteland van de Achterhoek geen reet te doen en het was er zo rustig en stil dat een aantal Germanen het hoog tijd vond voor een feestje: 'Het joelfeest'. Men denkt dat het carbidschieten uit deze tijd stamt, rond het jaar 900, hoewel er toen natuurlijk nog geen carbid te koop was bij de lokale supermarkt. Carbid werd voor de Tweede Wereldoorlog gebruikt voor fietsverlichting. Ook werd het - toen er nog geen flessen met acetyleengas te krijgen waren - door de meeste dorpssmeden gebruikt om te lassen. Er was dus eenvoudig aan te komen. Melkbussen waren op het platteland ook ruim voorhanden. Een en een is twee, en zo ontrond een traditie, eentje die de laatste jaren weer steeds populairder wordt en dus ook het ontstaan van het Carbid Festival heeft veroorzaakt.

Er was eens een hangkeet in Epse met een nevenvestiging aan de Oude Larenseweg en een vriendengroep uit Gorssel en omstreken. De twee afzonderlijke groepjes kenden elkaar via Scouting en er werd besloten om het 'carbid-schiet-feest' gezamenlijk te vieren. Na een paar knallen waren alle lokale geesten wel verjaagd dus moesten we op zoek naar nieuwe geesten en zo is het idee ontstaan om er een thema aan te verbinden. Voor degenen die nog niet (zo vaak) bij ons langs geweest zijn even een korte uitleg: Carbid is een anorganische verbinding van calcium en koolstof, die bij aanraking met water een explosief gas vormt. Festival is een veelal jaarlijks terugkerend evenement van geÏnteresseerden over een bepaald onderwerp. Omdat deze combinatie precies bij ons aansluit hebben we deze een jaar of wat geleden gekozen als vervanging van enkel 'carbid schieten' als naam voor ons evenement. De 'naam' carbid schieten bevat in plaats van festival het woord schieten, een werkwoord, dit suggereert wellicht ten onrechte dat het ons doel is hard te werken. Ons doel is toch vooral een gezelig feest voor jong en oud, met een drankje en eventueel een hapje om het jaar samen af te sluiten."

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Hassinkbos.

- "In 2017 hoorde de Speeltuinvereniging dat de gemeente een bedrag beschikbaar had voor speelvoorzieningen in het dorp. Dat geld was afkomstig van de projectontwikkelaar van nieuwbouwwijk Waterdijk-West. Omdat er voor een speeltuin in de nieuwbouwwijk weinig plaats was en het beheer niet door de gemeente uitgevoerd zou worden, heeft Speeltuinvereniging Epse voorgesteld speeltuin de Korenkamp op te knappen en geschikt te maken voor meer kinderen van verschillende leeftijden. Een speeltuin die alle kinderen uitnodigt om op een veilige manier (samen) buiten te spelen en te bewegen. Het moet een speeltuin zijn die niet alleen in de basisbehoeften voorziet, maar ook op een speelse wijze invulling geeft aan de ontdekkingsdrang van kinderen. Daarnaast is de speeltuin een ontmoetingsplek voor mensen in de buurt en draagt de inrichting bij aan een comfortabel verblijf van de verzorgers. Dit verlangt scherpe keuzes in de aan te brengen voorzieningen, speeltoestellen alsook een weloverwogen (landschappelijke) inrichting die de speeltuin weer een centrale plek geeft in de wijk.

Maar hoe moest die nieuwe speeltuin eruit gaat zien, met welke nieuwe speeltoestellen? Aan wie kun je dat beter vragen dan aan de kinderen zelf. In samenwerking met de J. v.d. Hoevenschool hebben kinderen van groep 1 tot en met 8 met tekeningen en wensenlijstjes laten zien hoe hun ideale speeltuin eruit ziet. De achtbaan en (air)trampoline werden vaak genoemd, maar ook een dubbele schommel, waterspeelplaats, grote glijbaan en een kabelbaan stonden hoog op het verlanglijstje. Een grote wens vanuit de oudere jeugd was een trapveldje naast de speeltuin. Met doeltjes en een tribune.

Meerdere leveranciers reageerden op de offerteaanvraag. De werkgroep was het meest gecharmeerd van het plan van Eibe. Wim Hoeksema van Eibe: ‘In tegenstelling tot de huidige situatie bedient de speeltuin die wij hebben ontworpen kinderen van alle leeftijden, met de speeltoestellen geclusterd per leeftijdscategorie. Ook met mindervaliden is rekening gehouden door speeltoestellen als een stawip en een vogelnestschommel. De speeltoestellen sluiten aan bij de wensen en eisen van de huidige tijd. Naast klimmen, klauteren en schommelen, wordt er ook een waterspeelplek ingericht. De nieuwe speelinrichting is met name gericht op samenspelen en interactie. Naast de speeltuin wordt ook het trapveld vernieuwd. Conform de wensen van de jeugd zal dit worden ingericht als een pannaveld. Het doel hierbij is dat de inrichting uitnodigt om meer te bewegen. Het huidige trapveld is vrij groot en statisch en daardoor minder spannend. Op dit pannaveld kunnen, naast een groot veld, kleinere voetbalveldjes worden ingericht en kan er gelijktijdig worden gespeeld.’

Al gauw werd duidelijk dat de realisatie van het complete plan inclusief het grondwerk, meer dan 100.000 euro zou gaan kosten. De 10.000 euro van de projectontwikkelaar was een mooie start, maar de werkgroep is anderhalf jaar bezig geweest om de rest van het bedrag bij elkaar te krijgen. Met name de subsidie van de Provincie Gelderland (25.000 euro), het VSB Fonds (20.000 euro) en de Rabobank (10.000 euro), hebben daar flink aan bijgedragen. Maar ook lokale ondernemers hebben met sponsoring een enorme bijdrage geleverd aan het realiseren van het plan. Toen de magische grens van een ton in zicht kwam, is besloten de toestellen en het multicourt te bestellen. Extra leuk is dat het gelukt is om het plan te realiseren in het jaar dat Speeltuinvereniging Epse 60 jaar bestaat (2019). Dubbel feest!" De reportage in de Berkelbode d.d. 31-7-2019 n.a.v. de feestelijke heropening van de heringerichte speeltuin noemt het 'de mooiste speeltuin in de gemeente Lochem'.

Terug naar boven

Beeld

- Oude en recente foto's van Epse op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Epse (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Epse en Joppe.

- Nieuws: - Nieuws uit Epse en Joppe van de Dorpsraad op Facebook.

- Belangenvereniging: - "Dorpsraad Epse en Joppe heeft als doel om samen met de bewoners op te komen voor een leefbare gemeenschap in al haar facetten. Het gaat om belangen die de leefgemeenschap als geheel ten goede komen. Naar aanleiding van het Dorpsplan (2011) zijn verschillende activiteiten en werkgroepen gestart die de Dorpsraad en de samenwerking met de bevolking ondersteunen. Het bestuur heeft regelmatig overleg over deze punten met de kernwethouder en kerncontactfunctionaris van de gemeente Lochem. Wij willen voor onze inwoners een aanspreekpunt zijn voor thema’s als wonen, zorg en welzijn, sociaal leven, economische bedrijvigheid, infrastructuur/verkeer en veiligheid. Het kan gaan over bestaande en toekomstige voorzieningen, over ontwikkelingen die jongeren en ouderen raken."

- Sport: - Sportvereniging Epse heeft afdelingen voor badminton, bridge, gymnastiek, hockey, voetbal en volleybal.

- Samenwerkende seniorenafdeling Epse Gorssel Combinatie.

Reactie toevoegen