Ens

Plaats
Dorp
Noordoostpolder
Flevoland

Ens Ensyfair Blij dat ik Glij (Kopie).jpg

In de 3e week van juni is het in Ens altijd een hele week feest tijdens de Ensyfair. Eén van de spectaculaire onderdelen van de Ensyfair is Blij Dat Ik Glij. Deze deelnemer is nét op tijd bij de bel, voor hij kopje onder gaat...

In de 3e week van juni is het in Ens altijd een hele week feest tijdens de Ensyfair. Eén van de spectaculaire onderdelen van de Ensyfair is Blij Dat Ik Glij. Deze deelnemer is nét op tijd bij de bel, voor hij kopje onder gaat...

Ens nieuwe Ramspolbrug (Kopie).jpg

Ens, de revolutionaire in november 2012 in gebruik genomen nieuwe Ramspolbrug. Waarom deze brug zo revolutionair is, kun je lezen in het hoofdstuk Recente ontwikkelingen.

Ens, de revolutionaire in november 2012 in gebruik genomen nieuwe Ramspolbrug. Waarom deze brug zo revolutionair is, kun je lezen in het hoofdstuk Recente ontwikkelingen.

ens_aki_kruisstraat_1.jpg

In de achtertuin van Frans Pol aan de Kruisstraat 1 in Ens staat een AKI met hek, oftewel een Automatische Knipperlicht Installatie. Uniek voor de polder en een privétuin, en überhaupt zeldzaam aan het worden in ons land. (© Google)

In de achtertuin van Frans Pol aan de Kruisstraat 1 in Ens staat een AKI met hek, oftewel een Automatische Knipperlicht Installatie. Uniek voor de polder en een privétuin, en überhaupt zeldzaam aan het worden in ons land. (© Google)

Ens

Terug naar boven

Status

- Ens is een dorp in de provincie Flevoland, gemeente Noordoostpolder.

- Tot 2009 viel onder Ens voor de postadressen ook het buurdorpje Schokland. Sinds 2009 is Schokland een aparte 'erkende woonplaats' in de gemeentelijke Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) en met een eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek.

- Ens heeft relatief veel kassen en is dan ook uitgeroepen tot 'Bloemendorp'.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
793 kopie begin of midden 10e eeuw Enedseae, midden 12e eeuw Endesle l. Endese(?), 1335 in Ense.

Naamsverklaring
- Het huidige dorp Ens ontleent zijn naam aan de verdwenen gelijknamige plaats op het voormalige eiland Schokland. De verklaring dat deze plaats vernoemd zou zijn naar Gerrit Entszoon, inwoner van Enkhuizen en in 1470 eigenaar van de heerlijkheid, is niet correct. Enedseae betekent 'eendenzee'. De identificatie van Endesle is onzeker.(1) Deze 'Eendenzee' was een stukje Zuiderzee tussen Schokland en Campen (Kampen). Op oude kaarten staat de naam Eendenzee ter plekke vermeld. Het wapen van Ens (o.a. 3 eenden bevattend) verwijst ook naar deze Eendenzee.

- Artikel over de plaatsnaam en de straatnamen in Ens.

Terug naar boven

Ligging

Ens ligt ZO van Emmeloord, NW van Kampen en grenst in het Z aan het Ketelmeer in het W en het Zwarte Meer in het O.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Ens heeft ca. 1.200 huizen met ca. 3.000 inwoners. Daarnaast zijn nog ca. 400 'tijdelijke Ensenaren', arbeiders uit Oost-Europa, in het dorp woonachtig.

Terug naar boven

Geschiedenis

De voorgeschiedenis van Ens begint bij Ramspol. Op 10 november 1941 komt barakkenkamp Ramspol gereed. In de zomer van 1943 komen de eerste bewoners in dorp C. Er is dan nog geen weg naar Ramspol. Bij droog weer kan men enigszins fietsen, bij minder gunstig weer moet men lopen. Kamp Ens komt enige tijd later. Vervolgens komt er het stenen kamp Ens II. Vanaf 1946 wordt het dorp Ens opgebouwd. De nieuwe bewoners zijn destijds zeer zorgvuldig geselecteerd, ook in relatie tot het evenwicht in de 3 religies voor de 3 kerken die er worden gebouwd (katholiek, hervormd en gereformeerd). De centrale rug van het dorp wordt gevormd door de brede as van de Baan, een plein met diverse aanplantingen. Om een optimale bezonning te verkrijgen zijn de huizen overwegend noordoost-zuidwest georiënteerd. Aan de noordzijde is het dorp later enigszins uitgebreid.

Zie verder de pagina Geschiedenis van Ens op de lokale dorpssite.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In september 2016 zijn de verbrede N50 tussen Ens en Emmeloord en het nieuwe viaduct over de Bomenweg N van het dorp feestelijk geopend. De weg is verbreed van 2x1 naar 2x2 rijstroken. Minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) bij de opening: "Deze wegverbreding is goed voor de verkeersveiligheid. Daarnaast zorgen de extra rijstroken voor een betere doorstroming van het verkeer waardoor mensen en goederen sneller op de plek van bestemming zijn." Door het nieuwe viaduct is het mogelijk om vanuit Emmeloord Zuid de N50 op te rijden richting Kampen / Zwolle. Gedeputeerde Jaap Lodders: "De bredere N50 en de aansluiting vanuit Emmeloord-Zuid leveren een belangrijke bijdrage aan de bereikbaarheid van de regio en zorgt ervoor dat het verkeer hier vlot en veilig door Flevoland kan rijden. Daar profiteren onze inwoners en ondernemers van. Ook hier, rondom Ens, met de bedrijvigheid rond bloembollen en kassen." Voor fietsers is op het nieuwe viaduct een fietspad aangelegd, waarmee de verbinding tussen het westelijke en oostelijke deel van de Bomenweg hersteld is. Fietsers kunnen hierdoor weer een rondje Emmeloord maken.

- De in 2012 gereed gekomen nieuwe Ramspolbrug ZO van Ens, tussen Ketelmeer en Ramsdiep, gaat zijn eigen energie opwekken en gebruiken. Volgens Rijkswaterstaat is de 'energiebrug' een noviteit. Een 'wereldprimeur voor een brug van deze omvang'. De bewegingen van de brug en zonnecollectoren moeten zo veel stroom opwekken dat de brug het een week zonder aangevoerde stroom kan doen. De brug is onderdeel van de verbrede en verlegde N50 tussen Ens en Kampen. De doorvaarthoogte is 13 meter. Voor 90 procent van het scheepvaartverkeer hoeft de brug nu niet meer omhoog. Rijkswaterstaat gebruikt geen nieuwe technieken, maar de combinatie van zonne-energie en kinetische energie is nog nergens vertoond. Als de proef slaagt, wil Rijkswaterstaat het principe ook elders in het land gebruiken.

- In 2012 is het vernieuwde Dorpsplein gereed gekomen.

- Vanaf november 2016 wordt een nieuwbouwwijkje gerealiseerd aan de Drietorensweg in Ens-Oost.

- Een Sportdorp is een samenwerkingsverband van sportverenigingen en andere lokale partijen in een wijk of dorpskern, met als doel zoveel mogelijk inwoners vanuit hun eigen behoefte meer en vaker te laten sporten. Dit in een bereikbare en geschikte omgeving en tegen een betaalbare prijs.Het sportaanbod wordt vernieuwd, sportactiviteiten of –modules worden aangeboden, drempels van lidmaatschap worden weggenomen en men kan flexibel sporten. De samenwerking tussen verenigingen maakt ook het besturen van een vereniging makkelijker, er zijn meer vrijwilligers actief en de sportclubs spelen efficiënter in op de vraag van inwoners. De verenigingen worden daarmee plekken voor jong en ouder en voor mensen die ongebonden willen sporten. Voorbeelden van succesvolle flexibele sportactiviteiten in Sportdorpen, georganiseerd door sportverenigingen: Floorball, hardlopen in groepsverband, Zumba, circuittraining, Nordic Walking, stuitbal, cursus valpreventie en zelfverdediging. In 2013 is ook Sportdorp Ens van start gegaan. - Sportdorp Ens op Facebook. - Het dorp heeft een rijk verenigingsleven met o.a. veel sportverenigingen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ens heeft 19 gemeentelijke monumenten.

- De basilicale RK kerk O.L. Vrouwe van Altijddurende Bijstand uit 1955 (Zoudenbalchstraat 2) is een gemeentelijk monument. De houten RK noodkerk uit 1948 die er vlakbij staat (A. van Bockholtstraat 1) is een rijksmonument. Het kerkje is gebouwd in een stijl die verwant is aan de Ambachtelijk-Traditionele bouwtrant. In 1955 verliest het noodkerkje zijn functie, als de definitieve RK kerk in gebruik wordt genomen. In 1964 is de zuidgevel gewijzigd door toevoeging van een aanbouw. In 1970 is het gebouwtje aan de zuidzijde uitgebreid, waarbij het verder nog vrij gave exterieur van een van de oudste gebouwen van Ens de huidige vorm krijgt. Het pand heeft voorheen ook onderdak geboden aan de bibliotheek en functioneert tegenwoordig onder de naam 't Gebouwtje als multifunctionele gemeenschapsruimte.

- Het andere rijksmonument in Ens is de boerderij aan de Schokkerringweg 43. Het is een zogeheten Wieringermeerboerderij uit 1943 en behoort derhalve tot de oudste boerderijen in de Noordoostpolder.

- De voormalige Hervormde kerk uit 1953 (Kerkplein 1) is ontworpen door architect Chr. Nielsen uit Amsterdam. In samenwerking met kunstenaar Berend Hendriks voorzag hij de kerk van de nodige kunst, onder andere de zaaier van mozaïekstenen op de buitenmuur. De architectuur en de aanwezige kunst waren in die tijd nogal spectaculair. Er werden destijds busladingen vol toeristen en belangstellenden naar Ens vervoerd om het kerkje te aanschouwen. De kerk is in 2006 aan de eredienst onttrokken. Gitta Montanus en Maarten Heijenk hebben het pand gekocht en verbouwd tot woning. Dat wil zeggen; er is een aparte, geïsoleerde woning gebouwd binnen de muren van de kerk, om de stookkosten te beperken.

- Protestantse (voorheen Gereformeerde) kerk De Zaaier uit 1955 (Stallijnstraat 1). - Protestantse gemeente De Zaaier is in 2009 ontstaan uit een fusie van de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde Kerk van Ens. De gemeente heeft ruim 900 leden.

- De houten woonhuizen aan de Waterkant 73-83 zijn in 1948 door de regering uit Oostenrijk geïmporteerd en waren als tijdelijk bedoeld, maar staan er dus nog steeds.

- Bij de ingang van het dorp staat het kunstwerk De Baanbreker van beeldend kunstenaar Steef Roothaan. Het kunstwerk symboliseert de onverzettelijkheid en tevens het dynamische van de polderpionier.

- Bij de Ramspolbrug ligt de grootste balgstuw ter wereld en de enige die bedoeld is als stormvloedkering. Na de hoge waterstanden in 1998 is iedereen zich er weer van bewust dat water in Nederland nog steeds een bedreiging is. Daarom is besloten om tussen het Ketelmeer en het Zwarte Meer een balgstuw te bouwen. De balgstuw bestaat uit drie enorme balgen van rubberdoek die binnen een uur vollopen met water en lucht. Op deze manier kunnen zij binnen korte tijd de Ramsgeul en het Ramsdiep blokkeren. De in 2002 gereed gekomen balgstuw beschermt bij noordwesterstormen het Zwarte Meer tegen het opstuwende water uit het Ketelmeer. Voorheen bedreigde dit meer plaatsen als Zwartsluis, Hasselt en Vollenhove. Dankzij de balgstuw hoeven de dijken in het gebied achter Ramspol niet drastisch te worden verhoogd. Ook de dijk tussen Kadoelersluis en Zwartsluis hoeft minder verhoogd en versterkt te worden dankzij de waterkering bij Ramspol.

- De witte toren aan de N50 in Ens wordt soms nog ten onrechte bestempeld als luchtwachttoren 6K3. Het is echter geen luchtwachttoren, maar een recreatieve uitkijktoren. Hij is wél gebouwd van dezelfde betonnen raatbouwelementen als de luchtwachttorens en ook vervaardigd door de firma Schokbeton. De toren is gebouwd in de winter van 1956-1957 in opdracht van de Directie van de Wieringermeer (Noordoostpolderwerken) en in augustus 1957 als recreatieve uitzichttoren voor het publiek geopend. Er wás wel een luchtwachttoren 6K3 Ens, maar die stond in het Enserbos en is al eind jaren zestig gesloopt. (bron) De toren is in 2009 gerestaureerd. In de zomermaanden kun je de toren beklimmen. De sleutel is zo nodig te verkrijgen bij de brugwachter. Vanaf de top heb je een prachtig uitzicht over het Zwartemeer en het Ketelmeer.

- In de achtertuin van Frans Pol aan de Kruisstraat 1 staat een AKI met hek, oftewel een Automatische Knipperlicht Installatie. Uniek voor de polder en een privétuin, en überhaupt zeldzaam aan het worden in ons land, want Prorail is al sinds 1997 doende om in fasen uiteindelijk alle AKI's te verwijderen. Frans heeft altijd treinmachinist willen worden, maar die droom is vervlogen sinds hij op  13-jarige leefttijd een vuurpijl in zijn linkeroog kreeg en daar sindsdien niets meer mee ziet. Maar hij is altijd treinliefhebber gebleven en zet bijv. wekelijks een treinfilmpje op zijn YouTube-kanaal Dutch Train Channel. Toen in 2015 een AKI bij een camping in Almelo verwijderd werd, heeft hij die kunnen bemachtigen, omdat die anders toch op de schroothoop zou belanden. Hij heeft e.e.a. zodanig aangesloten dat de bellen van de 'spoorwegovergang' afgaan als een bezoeker op de deurbel drukt.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Kleiduikers.

- 2x per jaar (in april september) is er in de kantine van SV Ens een beurs van tweedehands kinderkleding en speelgoed. De spullen worden door inwoners ingebracht en verkocht.

- De JOEK Autocross (op Koningsdag) opent het cross -seizoen in de Noordoostpolder. Het paradepaardje is de Polderklasse, daarnaast is er de 250-klasse met veel bijzondere voertuigen, rook en lawaai. Sinds 2016 is er ook de Equipe-klasse, waarbij twee rijders gebruikmaken van één crossauto met één startnummer.

- Avondvierdaagse (mei).

- De Ensyfair is een feestweek in de 3e week van juni met tal van activiteiten en evenementen voor jong en ouder.

- De Prestatieloop Omloop Ens (op een vrijdag in augustus) is onderdeel van de Dorpenloop Competitie AV NOP. De afstand is max. 10 km.

- Oktoberfest (op een zaterdag in oktober).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Ook een wilg kan monumentaal zijn. In dit geval de grote wilg bij Ens. Deze wilg heeft bijzondere cultuurhistorische waarde. Het is namelijk één van de oudste bomen van Flevoland, hier in 1942 gepoot bij het droogvallen van de Noordoostpolder. Rijkswaterstaat heeft de boom toen hij in 2012 in de weg stond bij wegwerkzaamheden, dan ook niet gekapt maar zorgvuldig uitgegraven en verplaatst. In 1999 is de boom ook al verplaatst in verband met de verbreding van de N50.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Ens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Ens (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Ens.

- Nieuws: - Nieuwsblad De Baanbreker (1x per kwartaal huis aan huis verspreid) is via de link ook online te lezen.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool De Regenboog. - Basisschool De Horizon (deze 2 scholen vallen onder scholenkoepel Aves). - Basisschool Het Lichtschip. - Kinderdagopvang Kids-Centre.

- Jeugd: - JOEK (Jongeren onder Ens Kraggenburg) is opgericht in 1965 en is een vereniging voor Ensenaren en Kraggenburgers van 16 t/m 35 jaar. De bekendste activiteiten die JOEK organiseert zijn de Autocross en het Oktoberfest.  Verder organiseert zij bijv. zaalvoetbal, karten, bowlen, lasergamen, op bezoek bij andere jongerenverenigingen in Nederland en nog veel meer.

- Muziek: - De Enser Blaaskapel is in 1979 primair opgericht om het carnaval muzikaal op te luisteren, maar speelt ook bij allerlei andere evenementen door het jaar heen, en is ook in te huren voor festiviteiten.

- Sport: - SV Ens afd. veldvoetbal.

- Zorg en welzijn: - Vanuit Steunpunt Ens worden verschillende dagactiviteiten voor ouderen aangeboden. In het gebouw zijn Carrefour Welzijnsgroep NOP en Zorggroep Oude en Nieuwe Land gevestigd.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Ens, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen