Elspeet

Plaats
Dorp
Nunspeet
Veluwe
Gelderland

elspeet dorpsgezicht 1950 [640x480].jpg

Elspeet dorpsgezicht 1950

Elspeet dorpsgezicht 1950

Elspeet-MSD-20110321-229434.jpg

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet-MSD-20110321-229436.jpg

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet-MSD-20110321-229437.jpg

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet-MSD-20110321-229439.jpg

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet-MSD-20110321-229443.jpg

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet-MSD-20110321-229449.jpg

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet-MSD-20110321-229451.jpg

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet, gemeente Nunspeet, Veluwe

Elspeet

Terug naar boven

Status

- Elspeet is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Nunspeet. T/m 1971 gemeente Ermelo.

- Onder het dorp Elspeet vallen ook de buurtschappen Grote Kolonie en Kleine Kolonie.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1227 GN de Elspete, 1341 Elspeet.

Naamsverklaring
Speet
in plaatsnamen betekent wel 'omgespitte grond', verwant met spade. De verklaring El- 'oud' is aanlokkelijk in verband met de veronderstelde betekenis van Nunspeet, waarin men nieuw meende te herkennen. Vormen met dentaal als Eldenspete* zijn echter onbekend, zodat el 'oud' niet waarschijnlijk mag worden geacht. Misschien te verbinden met els 'els' naar de begroeiing?(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Elspeet ligt Z van Nunspeet, O van Ermelo.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Elspeet 81 huizen met 591 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.800 huizen met ca. 4.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis en beschrijving van Elspeet.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Elspeet heeft 14 rijksmonumenten.

- Elspeet heeft 15 gemeentelijke monumenten.

- Molen De Hoop was voorheen een ‘bouwval’ en is de afgelopen jaren door een grondige restauratie weer in oude glorie hersteld. Daarmee is de molen weer een gezichtsbepalend visitekaartje geworden voor Elspeet en omgeving. Niet alleen de buitenzijde van de molen is gerestaureerd, ook het binnenwerk is grondig aangepakt. De molen werkt weer volledig en in principe wordt er elke zaterdag gemalen. De molenaar geeft op deze dagen graag tekst en uitleg over de werking van de molen. In de molen is tevens een molenwinkel gerealiseerd. Je kunt daar bakproducten en allerlei leuke hebbedingetjes aanschaffen. Op deze manier steun je de molen en draag je eraan bij om de instandhouding en openstelling van de molen te waarborgen.

- Gevelstenen in Elspeet.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Toneelgroep Elspeet is opgericht in 2013 en geeft jaarlijks in maart een uitvoering in het Kulturhus.

- Koningsdag.

- Op de 1e zaterdag in juli is er in Elspeet het Schaapscheerdersfeest, waarbij de schapen op traditionele wijze met de knipschaar ontdaan worden van hun dikke vacht.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De herders van Schaapskudde Elspeet en Vierhouten hoeden dagelijks de schapen op de Elspeetse en Vierhoutense heide.

- Bij Elspeet is in 2010 het eerste herpetoduct in de provincie Gelderland gerealiseerd. Het betreft een tunnel voor reptielen en amfibieën. De tunnel onder de N310 is ook groot genoeg om de schapen van Schaapskudde Elspeet en Vierhouten van het ene heideveld naar het andere te laten gaan. Amfibieën en reptielen hebben een tunnel nodig waar voldoende licht in kan vallen. Bovendien moet de temperatuur in de tunnel gelijk zijn aan die daar buiten. Daarom is gekozen voor een open tunnel die alleen gesloten is waar ze onder de hoofdrijbaan en het naastgelegen fietspad door gaat. De inpassing in het landschap is zodanig dat de tunnel niet opvalt in het wegbeloop. Op wat kleinere schaal komen ook een aantal innovatieve herpetoducten op de Ginkelse Hei bij Ede.

- De agrarische enclave Uddel-Elspeet is een karakteristiek landbouwgebied midden in de bos- en natuurgebieden van de Veluwe. Het gebied heeft een sterke cultuurhistorische binding met agrarische bedrijfsvoering. Om de kwaliteit van dit buitengebied voor bewoners te behouden, hebben de betrokken gemeenten (Barneveld, Ermelo, Nunspeet en Apeldoorn) in 2010 subsidiemogelijkheden gecreëerd voor de inwoners om hun erf landschappelijk verantwoord op te knappen. Dat bleek goed te werken. Er hebben zich 86 personen aangemeld, waarbij ruim 65 adviezen of plannen voor natuur en landschap zijn opgesteld. De plannen omvatten de realisatie van ruim 4 hectare aan nieuwe natuur, 3 hectare aan nieuw landschap, 1500 meter heg, ruim 500 meter haag, 4000 m2 bosje, 3000 m2 heide, 6700 m2 hoogstamboomgaard, 100 solitaire bomen, 45 meter knotbomen en een poel. Ook waren er 4 initiatieven voor ommetjes in Elspeet. (bron: Landschapsbeheer Gelderland)

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Elspeet van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Elspeet (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Elspeet.

- Belangenvereniging: - Dorpsvereniging Elspeet.

- Kulturhus: - In 2010 is Kulturhus Elspeet gerealiseerd, een soort dorpshuis-plus. Het Kulturhus biedt huisvesting aan verschillende organisaties en verenigingen: Elspeets Fanfare Korps, Peuterspeelzaal Klein Duimpje, Icare, Stichting Bibliotheek Noordwest Veluwe, Fysiomare, 's Heeren Loo, Behandel- en Adviescentrum Logopedie Veluwe, de Rabobank en Muziekschool Noordwest-Veluwe. Naast het Kulturhus zijn 24 zorgappartementen gerealiseerd in samenwerking met de Oranjehof. De zorgappartementen maken het voor senioren mogelijk ondersteund zelfstandig te wonen.

- Onderwijs: - Da Costaschool. - Basisschool Boaz-Jachin. - Eben-Haëzerschool.

- Muziek: - Elspeets Fanfare Korps.

- Sport: - v.v. Elspeet (voetbal) is opgericht in 1953. - Tennisvereniging.

- Bedrijfsleven / ondernemen: - Op de site van ondernemersvereniging Ondernemend Elspeet vind je o.a. actualiteiten uit het dorp, een activiteitenagenda en lokale links.

Reactie toevoegen