Eldik

Plaats
Buurtschap
Neder-Betuwe
Betuwe
Gelderland

Eldik plaatsnaambord (Kopie).jpg

Eldik is een buurtschap van Ochten maar heeft wel een eigen bebouwde kom met officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden), ten dele met erg grote, van de gangbare lettertypen afwijkende letters (zie foto).

Eldik is een buurtschap van Ochten maar heeft wel een eigen bebouwde kom met officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden), ten dele met erg grote, van de gangbare lettertypen afwijkende letters (zie foto).

eldik_ijsbaan_en_clubgebouw.jpg

In de Betuwse buurtschap Eldik kunnen ze relatief snel het ijs op dankzij de in 2005 aangelegde 'slimme ijsbaan' met folielaag. Op de achtergrond het in 1989 door 30 mannen-met-twee-rechterhanden zelfgebouwde clubgebouw. (© IJsclub Eendracht '68)

In de Betuwse buurtschap Eldik kunnen ze relatief snel het ijs op dankzij de in 2005 aangelegde 'slimme ijsbaan' met folielaag. Op de achtergrond het in 1989 door 30 mannen-met-twee-rechterhanden zelfgebouwde clubgebouw. (© IJsclub Eendracht '68)

Eldik

Terug naar boven

Status

- Eldik is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Neder-Betuwe. T/m 2001 gemeente Echteld.

- De buurtschap Eldik valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Ochten. Het heeft wel een eigen ´bebouwde kom´ met officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1827 Eldik. Zowel in de Volkstelling van 1840(1) als in ´de Van der Aa´(2) komt de plaatsnaam niet voor, hoewel het toch bij de overstromingsramp van 1827 al genoemd wordt (zie verder bij Geschiedenis).

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Eldik ligt W van Dodewaard, direct W van Ochten, tussen de Bonegraafseweg in het N en de Waalbandijk in het Z. In het N grenst de buurtschap aan de A15 en in het Z aan de Waal. De andere wegen in de buurtschap zijn, naast de reeds genoemde, de Klinkerstraat, Oude Dijk, Muskuszand, (mogelijk genoemd naar het daar groeiende Muskuskaasjeskruid?), Vissteegsestraat, Lagecampseweg en Melkdreef.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Eldik omvat naar schatting ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De buurtschap is in het verleden regelmatig door dijkdoorbraken getroffen, met name in de jaren 1551, 1641, 1726, 1784 en 1827. Op 3 maart 1827 waren er drie dijkdoorbraken over een traject van nog geen 500 meter. Het dorp Ochten met de buurtschap Eldik werden zeer zwaar getroffen. Midden in de nacht brak de dijk waardoor alleen al in Eldik 10 woningen werden weggespoeld door het ijskoude water vermengd met ijsschotsen. Zie verder het artikel over 'de vergeten watersnood van 1827´.

Tot 1828 lag Eldik vlak tegen de Waaldijk aan. In dat jaar echter werd na een reeks ernstige dijkdoorbraken de toen bestaande uiterwaard bedijkt. Dijkdoorbraken kwamen er sindsdien niet meer voor. Door deze bedijking kwam de buurtschap verder van de dijk af te liggen.

De naam ‘De Batterij’ herinnert eraan dat nabij Eldik eind 1700 een vestingwerk was gelegen.

Bij Eldik stond op de hoek van de Melkdreef het kasteel De Appelenburg, dat al in de 15e eeuw wordt genoemd. In 1839 wordt de Appelenburg, samen met de adellijke huizen De Snor en de Oldenhofstad gesloopt. De laatste twee stonden op het grondgebied van Dodewaard. Bij de Hervormde kerk van Ochten liggen nog de grafzerken van de heren van De Appelenburg. Ook het pand de Appelenburg aan de Sint Walburgstraat 2 in Tiel herinnert nog aan de heren van het kasteel. Het pand werd in de 17e eeuw namelijk bewoond door jonker Mathijs van Beijnhem, destijds heer van De Appelenburg bij Eldik.

De lagere school van Eldik is in de Tweede Wereldoorlog door bombardementen verwoest en niet herbouwd. De kinderen uit de buurtschap moesten sindsdien in Ochten naar school.

Bij camping ’t Zand ligt een grote kolk, genaamd de Zwarte Ruiter. Deze naam ontleent het aan een sage. De Zwarte Ruiter moet zijn groep zijn kwijt geraakt. Hij verdwaalde en is in het moeras verdronken. Daardoor kreeg de kolk de naam Zwarte Ruiter.

- Nadere informatie over de geschiedenis van Eldik (zo nodig even scrollen tot je op dit deel terecht komt of zoeken met ctrl-F).

- Verhaal over de oorlogswinter 1944 in Eldik.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Koningsdag.

Terug naar boven

Links

- Sport: - IJsclub Eendracht ´68 is, zoals de naam al suggereert, opgericht in 1968. De réden van oprichting is minder voor de hand liggend. De vereniging is namelijk opgericht nadat was besloten de ijsclubs in Ochten en IJzendoorn te laten fuseren. In Eldik waren ze daar 'not amused' over, omdat in IJzendoorn - vanuit de buurtschap gezien aan de andere kant van Ochten - een nieuwe ijsbaan, De Hoeken, zou worden aangelegd en dat vond men toch wel wat ver vanuit Eldik. Daarom hebben ze toen zelf maar een club opgericht. De nieuwe vereniging vond dat de Eldikse wateren, o.a. op de 'kolk', bij aanhoudende vorst ook een uitmuntende gelegenheid waren tot het beoefenen van de schaatssport (zie filmpje 'Schaatsen op de natuurijsbaan in Eldik 2009'). Er werden bij de start gelijk al 130 leden en donateurs ingeschreven. En daar bleef het niet bij; in 1970 waren het er al 200, in 1986 700, in 1987 800 en in 1997 werd het hoogtepunt van 1100 leden bereikt. Vandaag de dag heeft de vereniging ca. 1000 leden en donateurs. In 1989 hebben ca. 30 leden eigenhandig een fraai clubgebouw gerealiseerd.

Begin 21e eeuw wacht de ijsclub diverse winters tevergeefs op het dichtvriezen van de kolk waarop de leden schaatsen. In 2002 begint de ellende met het water. De toenmalige eigenaar van camping 't Zand dempt een deel van de kolk, maar verdiept ook een deel. Vanouds stond er altijd 80 cm water, sindsdien is de plas deels 4 meter diep. Het problematische bij een dergelijke diepte is dat het water bovenin de kolk afkoelt, terwijl het water onderin warm blijft. Dat gaat circuleren waardoor er geen stabiele ijsvloer ontstaat. En daarom was het sindsdien uit met de schaatspret op de kolk.

In 2005 is het bestuur het ge... zat en besluit naast het clubgebouw een eigen baan aan te leggen. De grond is van de gebroeders Hermsen, leden van het bestuur. Sponsors worden geworven om de - ondanks veel zelfwerkzaamheid - benodigde 30.000 euro bijeen te krijgen. Het slimme van de constructie is dat er folie onder de baan ligt waardoor het water niet weg kan lopen en daardoor sneller bevriest. De folie ligt ca. 10 cm onder het maaiveld. Er bovenop ligt zand, zodat er buiten het schaatsseizoen schapen kunnen lopen. In 2005 was er weliswaar inmiddels een nieuwe eigenaar van de camping, die heeft aangegeven de kolk wel te willen herstellen. Maar daar zou toch vast weer de nodige tijd overheen gaan. Daarom hebben ze toch maar evengoed de nieuwe baan aangelegd.

Reactie toevoegen