Eikberg

Plaats
Buurtschap
Breda
West-Brabant Baronie en Markiezaat
Noord-Brabant

eikberg_woning_met_grasdak.jpg

Buurtschap Eikberg, woning met grasdak. (© Kees Wittenbols / www.breda-en-alles-daaromheen.nl)

Buurtschap Eikberg, woning met grasdak. (© Kees Wittenbols / www.breda-en-alles-daaromheen.nl)

Eikberg

Terug naar boven

Status

- Eikberg is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Breda. T/m 1941 gemeente Ginneken en Bavel. In 1942 over naar gemeente Nieuw-Ginneken, in 1997 over naar gemeente Breda.

- De buurtschap Eikberg valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Bavel.

- De buurtschap Eikberg heeft geen plaatsnaamborden, en ook geen gelijkluidende straatnaam - wat bij veel andere buurtschappen wél het geval is - zodat je ter plekke nergens aan kunt zien dat en wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat.

Terug naar boven

Naam

Alternatieve benaming
De buurtschap werd in de 19e eeuw samen met het nabijgelegen Bolberg ook wel betiteld als ‘Bol- en Eikberg’.

Oudere vermeldingen
Eykberg.

Naamsverklaring
“Het woord ‘berg’ betekent hier niet meer dan ‘lichte verhoging in het terrein’. Eikberg is dus een zanderige hoogte, beplant met eiken. Zou men in het Markdal nog kunnen denken aan ‘rivierduintjes’, bij de ‘bergen’ van Bavel is eerder sprake van met zand ondergestoven donken.”(102, 1998)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Eikberg grenst in het N aan Bavel, in het NO aan Bolberg, in het O en Z aan de A58, in het W aan Roosberg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Eikberg 18 huizen met 73 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 10 huizen met ca. 25 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Reeds in de 16e eeuw staan hier tal van, vooral kleinere, boerderijen. “De ‘lichte verhogingen in het terrein’ waren bijzonder geschikt voor het ontstaan van een buurtschap. Nog steeds zijn Bol- en Eikberg kleine concentraties van soms eeuwenoude boerderijen. Vanouds is hier een kruispunt van wegen. De belangrijkste route loopt van Ginneken over de Roosberg en Eikberg naar Gilze. Vanaf de buurtschap kon men via de Woestenbergseweg en dwars over het huidige landgoed Valkenberg naar Chaam. Een andere weg liep via de Eikbergseweg naar de Bolberg, Dorst of Molenschot. De huidige Brigidastraat was slechts een voetpad van de buurtschap naar de kerk in Bavel. Door de groei van het reizigersverkeer in de 17e eeuw ontstonden er bij deze kruising van wegen twee herbergen met eigen bierbrouwerij.”(102, 1998). De brouwerijen zijn in de eerste helft van de 19e eeuw opgeheven.

Als gevolg van de Vrede van Munster, waarin de protestanten een prominente rol in ons land kregen toebedeeld ten koste van de katholieken, moesten de inwoners van Bavel van 1672 tot 1809 kerken in een ‘kerkschuur’ op het Kerkeind. De kerk was gedurende die tijd namelijk in het bezit van de protestanten. Na die tijd mochten de katholieken in hun oude kerk terugkeren. Zie verder bij Bavel.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Ter hoogte van de buurtschap komt vanaf 2016 een nieuwbouwwijkje met vooralsnog maximaal 70 woningen. In 2015 is het Bestemmingsplan Eikberg dat e.e.a. planologisch regelt, vastgesteld. Bij archeologische opgravingen in 2016, die ongetwijfeld zijn voorafgegaan aan en noodzakelijk waren i.v.m. deze nieuwbouwplannen, zijn in een van de aangetroffen 16e-eeuwse waterputten goed geconserveerde fragmenten gevonden van Buxus (Buxus sempervirens). Bij het vieren van Palmpasen gebruikten en gebruiken de Nederlandse gelovigen vaak buxustakken, bij gebrek aan echte palmtakken. Pas vanaf de 16e eeuw krijgt Buxus een tweede functie als sierplant in tuinen. Men heeft niet kunnen vaststellen of de gevonden takjes als snoeiafval in de waterput terecht zijn gekomen of dat ze een overblijfsel waren van een Palmpasen viering uit het verleden.

Reactie toevoegen