Eexterveenschekanaal

Plaats
Dorp
Aa en Hunze
Drenthe

eexterveenschekanaal_plaatsnaambord_blauw_oud_met_hoofdletters_en_afbreekstreepje.jpg

Eexterveenschekanaal, een heel lange plaatsnaam met een heel lange lintbebouwing. Op de oude borden stond de naam in - vinden wij - lelijke hoofdletters. Bij herindelingen wordt de nieuwe gemeentenaam er vaak overheen geplakt. Dat scheelt een hoop geld.

Eexterveenschekanaal, een heel lange plaatsnaam met een heel lange lintbebouwing. Op de oude borden stond de naam in - vinden wij - lelijke hoofdletters. Bij herindelingen wordt de nieuwe gemeentenaam er vaak overheen geplakt. Dat scheelt een hoop geld.

eexterveenschekanaal_plaatsnaambord_blauw_nieuw_zonder_afbreekstreepje.jpg

In 2012 komen er nieuwe komborden in Eexterveenschekanaal. Mét hoofd- en kleine letters. Maar de bordenmaker is het afbreekstreepje vergeten waardoor het líjkt of het 2 woorden zijn. Waarom stuurt de gemeente dat bij ontvangst niet terug ter correctie?...

In 2012 komen er nieuwe komborden in Eexterveenschekanaal. Mét hoofd- en kleine letters. Maar de bordenmaker is het afbreekstreepje vergeten waardoor het líjkt of het 2 woorden zijn. Waarom stuurt de gemeente dat bij ontvangst niet terug ter correctie?...

eexterveenschekanaal_einde_bebouwde_kom_bord_met_afbreekstreepje.jpg

Áls je een fout maakt, doe het dan consequent fout, zou je denken. Maar nee, als je het dorp verlaat is Eexterveenschekanaal wél goed afgebroken, mét afbreekstreepje dus...

Áls je een fout maakt, doe het dan consequent fout, zou je denken. Maar nee, als je het dorp verlaat is Eexterveenschekanaal wél goed afgebroken, mét afbreekstreepje dus...

eexterveenschekanaal_plaatsnaambord_wit_met_afbreekstreepje.jpg

Gebieden 'buiten de bebouwde kom' worden aangegeven met witte borden (t.o.v. komborden, die altijd blauw zijn). Aan de Annerveenschekanaal-kant heeft Eexterveenschekanaal ook een buiten de bebouwde kom-deel, vandaar naast de blauwe borden ook een wit bord

Gebieden 'buiten de bebouwde kom' worden aangegeven met witte borden (t.o.v. komborden, die altijd blauw zijn). Aan de Annerveenschekanaal-kant heeft Eexterveenschekanaal ook een buiten de bebouwde kom-deel, vandaar naast de blauwe borden ook een wit bord

eexterveenschekanaal_plaatsnaambord_wit_zonder_afbreekstreepje.jpg

En als kers op de taart vinden we, komend vanuit het W buurdorp Annerveenschekanaal, eerst nog een ander model wit bord, ook nog met fout ontbrekend afbreekstreepje. De bordeneenduidigheid is in Eexterveenschekanaal dus ver te zoeken...

En als kers op de taart vinden we, komend vanuit het W buurdorp Annerveenschekanaal, eerst nog een ander model wit bord, ook nog met fout ontbrekend afbreekstreepje. De bordeneenduidigheid is in Eexterveenschekanaal dus ver te zoeken...

eexterveenschekanaal_dorpsgezicht.jpg

Het dorp Eexterveenschekanaal is een kilometerslange lintbebouwing langs het Grevelinkskanaal, langs de grens met de provincie Groningen direct N hiervan.

Het dorp Eexterveenschekanaal is een kilometerslange lintbebouwing langs het Grevelinkskanaal, langs de grens met de provincie Groningen direct N hiervan.

eexterveenschekanaal_dorpshuis_de_kiep_kopie.jpg

Dorpshuis De Kiep is de enige voorziening en het bruisende dorpshart in het kleine veenkoloniale lintdorp Eexterveenschekanaal.

Dorpshuis De Kiep is de enige voorziening en het bruisende dorpshart in het kleine veenkoloniale lintdorp Eexterveenschekanaal.

Eexterveenschekanaal

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Eexterveenschekanaal.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Eexterveenschekanaal.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Eexterveenschekanaal (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Eexterveenschekanaal is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Aa en Hunze. T/m 1997 gemeente Anloo.

- De kern van Eexterveenschekanaal, d.w.z. het dichtstbebouwde gedeelte, vanaf het O buurdorp Bareveld richting W, is een 'bebouwde kom' en heeft daarom blauwe plaatsnaamborden. Vanuit het W buurdorp Annerveenschekanaal is er eerst een lang zeer dunbebouwd lint, dat daarom buiten de bebouwde kom ligt en daarom witte plaatsnaamborden heeft. Vanuit Annerveenschekanaal staat er na elkaar (met een grote afstand er tussen) twee keer een wit bord. Wat daar het nut van is ontgaat ons. O.i. zou één keer volstaan.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1899 Eexterveensche kanaal, Eexterveensche Compagnie.

Naamsverklaring
Genoemd naar de ligging N van het dorp Eexterveen, aan het Grevelinkskanaal, dat vroeger ook wel Eexterveensch en Annerveensch Kanaal werd genoemd, naar de ligging N van de dorpen Eexterveen en Annerveen.

Terug naar boven

Ligging

Eexterveenschekanaal ligt ZW van Veendam en Wildervank, NO van Eexterveen, rond het Grevelinkskanaal, dat het dorp doorsnijdt. Het betreft lintbebouwing aan de Semsstraat N langs het kanaal en de Polderweg Z langs het kanaal. Het dorp grenst in het N aan de provincie Groningen. De grens loopt hier langs de Kielsterachterweg (N385).

Terug naar boven

Statistische gegevens

Eexterveenschekanaal heeft ca. 110 huizen met ca. 230 inwoners, op een oppervlakte van 216 hectare.

Terug naar boven

Geschiedenis

Eexterveenschekanaal dankt zijn ontstaan aan de systematische vervening van dit gebied. Het noordelijk deel van de Eextervenen wordt in het laatste kwart van de 18e eeuw aangekocht door de Annerveensche Heeren Compagnie, onder leiding van Lambertus Grevijlink. Sinds 1800 wordt er door de compagnie in de Eextervenen verveend. De eerste bewoners van de anno begin 19e eeuw nieuwe nederzetting zijn dan ook hoofdzakelijk veenarbeiders. In 1812 neemt een Groninger, S.M.S. de Ranitz, grote delen van het bezit van de compagnie over. De naam verandert in de Annerveense Compagnie. Het grootste deel van het bezit ligt echter in de Eextervenen.

Het nieuwe bedrijf is niet zo gericht op het produceren van turf. Het richt zich met name op de verkoop van onroerende goederen oftewel percelen veen en het aanleggen van infrastructuur zoals kanalen, wijken en slootjes. Ook een verkaveling wordt door het bedrijf aangebracht. Kleinere kavels veen komen daardoor beschikbaar voor een grote groep boeren-verveners. Per openbare verkoping, vaak in Huize Bareveld, worden de veenpercelen verkocht. Toch komen er aanvankelijk nog maar weinig boerderijen in Eexterveenschekanaal. De oorzaak hiervan is dat een groot gedeelte van de steeds nieuw ontgonnen landbouwgrond gekocht wordt door boeren uit Eexterveen. Doordat de arbeiders met de verveningactiviteiten meetrekken, verlaten zij na korte tijd het dorp weer.

In 1870 wordt de dam bij Bareveld geruimd, waardoor het Grevelingskanaal aansluit op het Stadskanaal en het Wester- en Oosterdiep. Dit is van grote invloed op de bevolkingsontwikkeling van Eexterveenschekanaal. In 1873 zijn er nog slechts 26 woningen met 157 inwoners, 20 jaar later is dat uitgegroeid tot 50 resp. 342. Na aanvankelijke terugval van de bevolking naar 230 in 1901 neemt het inwonersaantal weer toe na de bouw van aardappelmeelfabriek Wildervank en Omstreken in 1903. De piek van meer dan 300 inwoners wordt echter niet meer gehaald. Momenteel telt het dorp ca. 100 huizen met ca. 220 inwoners. In de loop der jaren zijn winkels e.a. voorzieningen zoals basisschool De Wegwijzer uit het dorp verdwenen. De enige voorziening in het dorp is nog dorpshuis De Kiep (zie hieronder bij Links).

Zie verder de pagina Geschiedenis van Eexterveenschekanaal op de site van het dorpshuis.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In Eexterveenschekanaal en Annerveenschekanaal hebben werkgroepen nagedacht over en uitgewerkt wat men wil bereiken met zorg voor elkaar in het dorp. Hierbij hebben beide dorpen de insteek gekozen om in te zetten op informele zorg, oftewel burenhulp. De echte zorgvragen zijn voor de specialisten. Uiteraard is in de dorpen al spontaan naoberschap aanwezig. Burenhulp is aanvullend daar waar dit niet vanzelfsprekend is. De burenhulp is in 2017 van start gegaan.

- Verslag van een bezoek van Gemeentebelangen aan Eexterveenschekanaal, op 6 februari. Van welk jaar weten wij en de andere lezers van dat artikel niet, want dat staat er niet bij ;-) Ook de PvdA-fractie heeft het dorp bezocht. En daarbij hoeven we níet te raden naar de datum: dat was 18-12-2015. Een citaat uit hun verslag: "Eexterveenschekanaal timmert de laatste jaren behoorlijk aan de weg. Het kleine dorp is er in een paar jaar tijd in geslaagd om de sociale cohesie een geweldige zwieper te geven. Drie jaar geleden was het  dorp op sterven na dood. Eigenlijk is dat niet teveel gezegd. Wethouder Jur Wiersum stond op het punt de sleutels van dorpshuis De Kiep in ontvangst te nemen. Een dorpshuis zonder activiteiten heeft immers geen bestaansrecht. Zo kon het dus niet langer, besefte men in het dorp. Maar tegelijkertijd werd dat de omslag.

Een aantal energieke mensen heeft vervolgens de schouders er onder gezet. Het enthousiasme verspreidde zich als een olievlek. Sindsdien ging het heel snel bergopwaarts en breidden de activiteiten zich in snel tempo uit. Hoogtepunt is het periodieke Kiepbuffet (samen koken, samen eten tegen een hele scherpe prijs), waar heel veel dorpsbewoners op afkomen. Een aantal mensen is verantwoordelijk voor het wel en wee en zorgt er voor dat iedereen in beeld is en er bij betrokken wordt. Er wordt scherp op toegezien dat dorpsbewoners niet vereenzamen. Verder darten voor de jeugd, kaarten, line dance etc. Enfin, teveel om op te noemen. Voor de buitenwacht bleeft dat niet onopgemerkt: Eexterveenschekanaal is recentelijk genomineeerd voor een jaarlijkse prijs van het Oranjefonds: de Appeltjes van Oranje. Ze hebben daar in Eexterveenschekanaal, in een tijd van vrije markt en individualisering, ruimschoots bewezen dat de sociale gedachte nog springlevend is. En dat is nu juist wat de PvdA ook hoog in het vaandel heeft."

In het kader van de hiervoor vermelde Appeltjes van Oranje-nominatie is een mooie visualisatie gemaakt van het tegenwoordig weer bruisende Eexterveenschekanaal, middels de videoreportage over wat er allemaal te doen is in dorpshuis De Kiep (2015), "een dorp zonder voorzieningen maar met een bruisend dorpshuis" en dorpshárt rondom het dorpshuis, sinds de herinrichting van 2015. Aan het eind van het filmpje verschijnt de mooie slogan 'Veen'omenaal Eexterveenschekanaal'.

- In 2014 is het rapport 'Voor een energieneutraal Eexterveenschekanaal' verschenen, vervaardigd door studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein. Het rapport geeft handvaten voor de inwoners welke mogelijkheden er zijn om zelf energie op te wekken en/of energie te besparen.

- In 1996 hebben het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) en de - toen nog - gemeente Anloo plannen voor de vestiging van een asielzoekerscentrum (AZC) in het dorp, en wel op recreatiepark Aqualanda (Oude Tolweg 1-179, voor de postadressen formeel nog nét op grondgebied van het O buurdorp Nieuwediep gelegen, voorheen lag dit adres voor de post nog nét in het Z buurdorp Eexterveen, maar geografisch gezien ligt het tegen Eexterveenschekanaal aan en daarom 'gevoelsmatig' daartoe behorend. Het park ligt namelijk precies op een driedorpenpunt: ZO ervan is formeel Nieuwediep, in de praktijk Bareveld, ZW ervan is het dorpsgebied van Eexterveen, en de grens met het N buurdorp Eexterveenschekanaal loopt door de Polderweg).

De verkoop van de recreatiewoningen viel namelijk nogal tegen (er was in die tijd nog maar een 'handvol' woningen verkocht), en door de beoogde vestiging van 275 asielzoekers, met mogelijke uitloop naar 400, zou het park in één klap volledig bezet zijn. De dorpelingen zitten hier echt niet op te wachten. Vanwege enerzijds de - ten opzichte van de grootte of beter gezegd kleinte van het dorpje - grootschaligheid (het inwonertal van het dorpje zou er in één klap maximaal door verdrievoudigen. De inwoners hebben niets tegen - de komst van - asielzoekers, maar niet zovéél) en door het totale gebrek aan voorzieningen (behalve het bescheiden dorpshuisje, dat ook totaal niet op zoveel mensen is berekend). Ook de 3 huisartsen in het verzorgingsgebied van buurdorp Wildervank stellen niet zoveel mensen erbij te kunnen hebben. Het AZC is er toch gekomen, en kennelijk op enig later moment weer ontmanteld.

Want 13 jaar later, in 2009, lezen wij dat de verkoop van de recreatiewoningen kennelijk nog altijd tegenvalt. Het complex van op dat moment 33 vakantiewoningen is daarom in januari 2009 via een executieverkoop voor 2,5 miljoen euro verkocht aan een nieuwe eigenaar. Kennelijk  is het park sindsdien fors uitgebreid, want de huidige eigenaar prijst het park op zijn site aan als "150 luxe gemeubileerde woonhuizen voor werknemers, arbeidskrachten en expats die tijdelijke woonruimte in Groningen zoeken."

- In 2003 is Eexterveenschekanaal opgeschrikt door een invasie van "glibberige krioelende beesten". Ze scharrelen rond over straat, rond en in huizen, slaapkamers, en andere plekken waar je ze liever niet tegen komt. Het blijkt te gaan om de zogeheten wolhandkrab. In 2003 komen die in extreem grote aantallen uit het Grevelingskanaal kruipen. De familie Daams die bij de sluis woont, heeft het meeste last gehad van de kriebelende beesten. De krabben kunnen vanwege de ligging niet weg komen, waardoor ze verdwalen en zo de huizen binnendringen met alle onplezierige gevolgen van dien. Dit alles aldus een bericht destijds van RTV Noord.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De lintbebouwing van de aaneengesloten gelegen dorpen Eexterveenschekanaal en Annerveenschekanaal is in 2009 benoemd tot beschermd dorpsgezicht.

- Eexterveenschekanaal heeft 8 rijksmonumenten, zijnde 2 draaibruggen, 3 brugwachterswoningen, een voormalige marechausseekazerne met paardenstal, en een schutsluis.

- In 1903 wordt op Semsstraat 26 de 'Coöperatieve Aardappelmeelfabriek Wildervank en Omstreken' gevestigd. De fabriek is al jaren buiten bedrijf, maar van de gebouwen staat nog een groot deel overeind. Direct aan het kanaal staat een grote houten loods voor de opslag van aardappelmeel. Daarachter staat een langgerekt in baksteen opgetrokken fabrieksgebouw van drie bouwlagen. De grote, in baksteen opgetrokken fabriekshallen dateren uit de jaren dertig, toen de fabriek fors werd uitgebreid. Het voormalige machinehuis met de schoorsteen is afgebroken. Aan de straatzijde staat het voormalige kantoorgebouw uit ca. 1920, met fraaie hardstenen sierelementen in de voorgevel. De vroegere directiewoning is in de jaren zeventig sterk verbouwd. Het complex is nu voor een deel nog in gebruik als manege.

- In 2015 is de restauratie van het burgwachtershuisje op Semsstraat 2 gereed gekomen. Laatste bewoonster Siertje Boer kon er niet langer zelfstandig blijven wonen, nadat ze er 45 jaar lief en leed had gedeeld met haar dochters en haar inmiddels overleden man. Omdat de buitenkant vervallen was, zou restauratie voor een particulier een kostbare klus worden. Daarom heeft Het Drentse Landschap het pand aangekocht, gerestaureerd en er een nieuwe bewoner voor gevonden. De brugwachtershuisjes - waar tol werd geheven - en de draaibruggen zijn in 1998 tot rijksmonument benoemd, omdat ze in samenhang met het kanaal een kenmerkend onderdeel zijn van de ontwikkeling van het veengebied.

- In 1985 heeft kunstenaar Jef Depassé het kunstwerk 'Veengraversgezin met veenbaas' vervaardigd: vader die turf steekt, moeder die stapelt en zoon die de turf wegkruit met boven hem een toezichthoudende veenbaas. Na diefstal van het beeld in 2013 is het in 2015 door de kunstenaar opnieuw gemaakt en herplaatst.

- In een parkachtig bosje vlak bij de sluis, de 'Loksverloat', tussen de Semsstraat en de Kielsterachterweg, staat het kunstwerk 'Boog' van kunstenaar Adriaan Rees. Het ligt bijna bovenop de Semslinie, nog net in Drenthe. Nadere informatie over de beide kunstwerken vind je op de pagina van het dorpshuis.

- Klaas de Vries (1842-1915) is zoon van een tapper in Groningen. Hij gaat varen met zijn zwager Pieter Hoekstra en heeft later eigen schepen. Per schip komt Klaas ook langs ‘Lok's verlaat’ bij Eexterveenschekanaal, waar Jan Lok sluismeester is. Hij leert zo Lok's stiefdochter Geessien de Jonge kennen. In 1868 trouwen ze in Anloo. In 1891 laat Klaas een nieuw schip bouwen in Alphen aan den Rijn. Zijn zoon Roelof neemt het schip later van hem over. In 1927 lijdt Roelof met zijn gezin schipbreuk voor de kust van Zweden. Wladimir de Vries (1917-20012), zoon van Roelof, trekt in de jaren tachtig naar Zweden en vindt daar sporen van het schip 'Godt met ons'. Een restant van de boeg wordt in 1989 door hem naar Nederland gehaald.

Eind jaren tachtig is het verlaat in Eexterveenschekanaal gerestaureerd. Als vanuit de provincie Drenthe een oproep komt voor een kunstwerk in het dorp, is de link door Wladimir met de geschiedenis van het dorp en zijn familie snel gelegd. Hij ontwerpt een beeld van een scheepsboeg. Het bronzen werk herinnert aan de boeg die hij uit Zweden heeft gehaald. In de zandstenen voet staat de inscriptie "Lok’s verlaat". (bron en ©: kleinzoon van Wladimir: Ronn Boef)

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Als onderdeel van het regionale project 'Van Turfroute naar Toervaart' is in 2008 ook het Grevelinkskanaal opengesteld voor de recreatievaart.

- De Knapzakroute Eexterveen - Eexterveenschekanaal is 12,5 km lang en kan vanuit beide dorpen worden gestart.

Terug naar boven

Beeld

- Videoreportage over Eexterveenschekanaal (2011) door de jongeren Bram Koster (presentatie) en Joep Sloot (camera). Als toelichting bij deze satirische reportage schrijven ze: "Eexterveenschekanaal wordt door velen gezien als een niet bijzonder hoog aangeschreven, niet bijster gezellige en bovendien niet uitmuntend hoog opgeleide nederzetting, vakkundig doormidden gespleten door een vies bruin kanaal. Bram & Joep gaan in een uitgebreide reportage dieper in op deze vooroordelen om ze vervolgens te kunnen bevestigen. Dit alles met speciale dank aan de 3 inwoners van Eexterveenschekanaal die zich beschikbaar hebben gesteld voor een kort interview, genaamd Simon van Slooten, Dina Fekken en Wijsbert zonder Achternaam (let wel: dit is niet de gehele populatie van het dorp). De taken zijn deze keer verdeeld. Bram heeft zich met hart en ziel gestort op het gezellig aan elkaar praten van de items, terwijl Joep zich heeft geconcentreerd op de scherpstelling en andere technische zaakjes."

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Vroeger stond op Semsstraat 95 een klein huis, dat na jarenlange leegstand door de jeugd in gebruik is genomen. Later is er een groter pand gebouwd, dat geleidelijk als dorpshuis voor alle dorpelingen is gaan fungeren. In 2000 is dit pand afgebrand. Na een jaar hard werken is in 2001 het huidige Dorpshuis De Kiep in gebruik genomen. Een Kieper was een venter die vroeger langs de deuren in Eexterveenschekanaal en aangrenzende dorpen langs de deuren zijn waren kwam aanprijzen. In 2015 is het terrein van het dorpshuis uitgebreid met een amfitheater, een 'ontdekkingsbos', fitnesstoestellen en een sportveld waar bewoners kunnen voetballen of tennissen, en waarop in de winter kan worden geschaatst.

In het dorpshuis is o.a. iedere 4e donderdag van de maand van 10.00 tot 12.00 uur het Repair Café, waar je gratis je kapotte spullen kunt (laten) repareren. Want repareren is beter voor het milieu en voor de portemonnee. De reparaties worden uitgevoerd door (deskundige) vrijwilligers. - Dorpshuis De Kiep op Facebook.

- Kinderopvang: - Kinderopvang Hippa is een gastouderbureau in Exterveenschekanaal, aan huis gerund door José van der Beek. - Ook inwoner Jantina is gastouder.

Reactie toevoegen