Eastermar

Plaats
Dorp
Tytsjerksteradiel
Fryslân

eastermar_collage.jpg

Eastermar, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Eastermar, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Eastermar.JPG

In het centrum van Eastermar.

In het centrum van Eastermar

Eastermar..JPG

Boerderij bij Eastermar

Boerderij bij Eastermar

Eastermar

Terug naar boven

Status

- Eastermar is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Tytsjerksteradiel.

- Onder het dorp Eastermar vallen ook de buurtschappen It Heechsân, It Wytfean en Skûlenboarch (deels).

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Oostermeer. Overigens zijn de plaatsnamen in de gemeente Tytsjerksteradiel sinds 1989 officieel Friestalig.

Oudere vermeldingen
1447 Oestmeer, 1453 aestemer, 1579 Ostermeer, 1580 Oostummeer, Oostmeer, 1786 Oostermeer, Aestmar.

Naamsverklaring
Genoemd naar de ligging O van het Burgumer Mar (NL: Bergumermeer).(1)

Terug naar boven

Ligging

Eastermar ligt ZO van het dorp Burgum en het Burgumer Mar.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Eastermar 185 huizen met 322 inwoners, en 1.000 met de inwoners van de (toenmalige) buurtschappen Snakkerburen, Stedema, De Borst, De Joere en Witveen meegerekend. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 650 huizen met ca. 1.600 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Pas in de jaren twintig van de 20e eeuw krijgt het huidige dorp Eastermar zijn huidige naam (dan nog in de Nederlandse variant Oostermeer). Voorheen stonden daar de namen van de buurtschappen Snakkerburen en de Wal. Reeds in de 16e eeuw ontstaat daar als gevolg van veenderij een veenkoloniale buurt rond het haventje aan de Lits. De oude dorpskern van Oostermeer, NO van het huidige dorp, verandert eveneens in de jaren twintig van de 20e eeuw van naam, en heet sindsdien Hoogzand, sinds 1989 officieel It Heechsân. Tegenwoordig wordt die kern als buurtschap van het dorp Eastermar beschouwd. Dat dorp groeit overigens pas sinds de jaren zestig van de 20e eeuw in fasen uit tot de huidige dorpskern. Voorheen lagen daar nog slechts enkele bescheiden lintbebouwinkjes.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Sinds nieuwjaarsdag 2018 was het kleine Eastermar gedurende enkele weken hét gesprek van de dag in alle kranten en op radio en tv in het hele land. De hoogste Postcodekanjer ooit (53,9 miljoen euro) van de Postcode Loterij was namelijk in dit dorp gevallen. De helft ging naar loten met postcode 9261 XC, de andere helft is verdeeld onder alle andere inwoners met loten in postcode 9261.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Eastermar heeft 19 rijksmonumenten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Oldtimerdag Eastermar (laatste zaterdag van mei).

- Tijdens SamenLoop voor Hoop Eastermar (25 en 26 mei 2018) zamelen ze geld in voor kankeronderzoek, staan ze samen stil bij kanker en vieren ze het leven. Doe je mee?

- Jaarlijks in juni is er in Eastermar de Avondvierdaagse of Fjouwerjûnkuier (in 2019 voor de 41e keer) zoals ze het hier noemen. Je kunt kiezen uit de afstanden 5, 10 en 15 km.

- Het Easterbarren (op een zaterdag eind augustus) is een gratis toegankelijk straatfestival, waarbij de hele dorpskern het decor en podium vormt voor muziek, theater en beeldende kunst.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Sinds maart 2019 is de meidoornhaag als cultuurhistorisch landschapselement terug op een prominente plek in Eastermar. Onder leiding van Landschapsbeheer Friesland is een 10-tal MBO-studenten van het Nordwin College uit Leeuwarden en Buitenpost druk aan de slag geweest om een 500 meter lange meidoornhaag aan te leggen. Deze haag dient als natuurlijke afscheiding tussen de huiskavel van Melkveehouderij Mts. Atsma en het fietspad aan de Swarte Wei. De meidoornhaag was vroeger een veel gebruikte afscheiding tussen kavels in De Friese Wouden. Echter door schaalvergroting in de tweede helft van de vorige eeuw is de meidoornhaag tegenwoordig een zeldzaamheid. Via het project 'Tuinen Verbinden' en met financiële steun van Stichting Femme van der Schaaf is de meidoornhaag weer prominent terug in het dorp.

In Eastermar zijn meer dan 1.000 jonge meidoornplanten geplant, samen met een aantal bijzondere wilde en oorspronkelijk inheemse rozen die door De Kruidhof, hortus van Fryslân, waren vermeerderd. Ger Wiersma, docent Groen van locatie Buitenpost: "De meidoorns gaan de komende jaren bloeien. Ze krijgen dan allemaal kleine witte bloemetjes en geuren heerlijk. Samen met de bloeiende rozen wordt dat een prachtig gezicht en als je er dan langs fietst dan ruik je gewoon het voorjaar." De meidoornhaag is niet alleen mooi, maar heeft ook een belangrijke ecologische functie. "Hij biedt een schat aan voedsel voor insecten en vogels. Dit trekt ook weer andere dieren aan en zal de leefomgeving van de inheemse fauna flink verruimen", aldus Gerrit Tuinstra van Landschapsbeheer Friesland. Voor Maatschap Atsma is er nog een andere reden om de haag aan te planten. Fietsers gooien veel rommel weg in de berm en dat waait op de weilanden van het melkveebedrijf. Zo krijgen koeien wel eens plastic binnen en daardoor zijn zelfs al koeien van de Atsma’s doodgegaan. De heg samen met geplaatste vuilnisbakken, zogeheten blikvangers, moet deze vervuiling grotendeels terugdringen.

- Het werkgebied van Fûgel- en Natoerbeskermingswacht Eastermar omvat globaal het gebied O van de Burgumer Mar en N van De Leien, verder begrensd door de Boskwei-Seadwei, de Mountsjegruppe en de Bildwei naar Rottevalle. De oppervlakte van het werkgebied bedraagt ca 2500 ha.

- De Brommels! fietsroute door de omgeving van Jistrum en Eastermar (23,5 km) is een route over fiets- en zandpaden en smalle wegen door de bijzondere omgeving van de Noardlike Fryske Wâlden, met elzensingels en dykswallen en in augustus en september overal de wilde brommels.

- Bij Eastermar is in 2009 in totaal 85 ha grond geruild om in totaal 10 km wandelpaden en 2,5 km oude paden te kunnen aanleggen. Het betreft de kavelruil 'It Wytfean en De Burgumer Mar'. Stichting Rom Paad, die tot doel heeft verloren gegane onverharde wandelpaden in ere te herstellen, nam het initiatief voor de kavelruil. Dankzij de kavelruil is het meer waarnaar de kavelruil is genoemd, op één extra plaats bereikbaar voor wandelaars, en niet op slechts één. Voor de deelnemende boeren betekent de kavelruil ook een betere landbouwstructuur.

Verder kan ook het netwerk van fiets- en ruiterpaden en kanoroutes worden verbeterd en uitgebreid. Ook is de aanleg mogelijk van enkele ontbrekende stukken hoofdwatergang. Hier zijn oevers en aangrenzende grond beschikbaar gekomen voor een ecologische verbindingszone. Aan de kavelruil hebben in totaal 32 partijen deelgenomen: een derde bestaat uit organisaties, stichtingen en overheden, een derde uit boeren en een derde uit particulieren, van wie soms alleen recht van overpad nodig was. (bron: DLG, 6-10-2009)

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site over Eastermar.

- Nieuws: - Nieuws uit Eastermar op Facebook.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool De Balsemyn. - Basisschool De Bolster. - Kinderopvang 't Krobbehiem is een kinderopvang naast een melkveebedrijf. Ze bieden dagopvang, buitenschoolse opvang en flexibele opvang. De kinderen genieten hier mee van het boerenleven.

- MuzIek: - Blues, Country en Rock & Roll band Freight Train.

- "Compromise is een jonge enthousiaste coverband uit Eastermar, waarbij gezelligheid voorop staat. De band is in 2014 opgericht om een aantal nummers te spelen op de Eastermarder muzyk jûn op 26 juni 2014. Na het optreden tijdens het dorpsfeest kreeg de groep zoveel positieve reacties en mochten ze later op de avond zelfs nog een keer spelen. Daarom besloten ze om met de band verder te gaan.
Want wat is er nou mooier dan met elkaar muziek te maken! De muziek die Compromise speelt is divers; genres zijn vooral; country, rock, rock ’n roll en een vleugje Nederlandstalige nummers. Artiesten/bands waar Compromise muziek van speelt zijn onder andere Johnny Cash, Elvis Presley, Status Quo, Creedance Clearwater Revival, Normaal, The Rolling Stones, Green Day en Dire Straits."

- Sport: - Tennisvereniging Marslach.

- Elders in het land betekent VVE meestal Vereniging van Eigenaren. In dit dorp staat het voor voetbalvereniging VV Eastermar. "De eerste voetballers in het dorp waren de jongens die voor en na schooltijd een balletje trapten op het veldje achter de Chr. Nat. School op ’t Heechsân. Dat gebeurde in de jaren vijftig van de vorige eeuw. De jongens die daaraan meededen verloren het enthousiasme voor ‘hun’ sport niet toen zij ouder werden. Zij legden, geholpen door een aantal oudere enthousiastelingen, de basis voor wat in 1969 Voetbal Vereniging Eastermar zou worden. Ook na het 50-jarig jubileum in 2019 lijkt voor de VVE een goede toekomst te zijn weggelegd. Gezien de feiten en verhalen uit de geschiedenis van de vereniging gaan we ervan uit dat de vereniging met haar leden, donateurs, supporters, sympathisanten, 2 seniorenelftallen, een ‘fris-van-de-lever-spelende’ 35plus-groep, 1 meidenjuniorenteam, 2 jongensjuniorenelftallen en 5 pupillengroepen ook de volgende halve eeuw met vertrouwen tegemoet kan zien." Aldus de vereniging op haar site.

- Skûtsje 'It Doarp Eastermar' komt uit in de grote A klasse bij de IFKS.

- Korfbalvereniging DOW heeft ca. 100 leden, is opgericht in 1943 en heeft dus in 2018 het 75-jarig bestaan gevierd. - Hier kun je alles lezen over de geschiedenis van de vereniging.

- Duurzaamheid: - "In ons dorp is het goed leven en voor de toekomst willen we dat zo houden. Daarom zetten we ons in voor een vitaal dorp. Een dorp dat fit en gezond de toekomst in kan, de veerkracht heeft om veranderingen van de tijd aan te kunnen, sociaal goed verbonden en energieneutraal is, goed voor mens en aarde. We hebben hiervoor Doarpskoöperaasje Enerzjyk Eastermar (ook wel kortweg Enerzjyk) opgericht, een coöperatie die duurzame energie (elektra en gas) via Energie VanOns wil leveren. De winst die hiermee wordt gemaakt, vloeit via Enerzjyk terug naar het dorp, voor duurzame of sociale projecten die door de leden van Enerzjyk worden bepaald.

Waarom een Doarpskoöperaasje in Eastermar?: duurzame energie in het dorp zelf opgewekt; opbrengsten en voordelen in eigen dorp houden en aan duurzame projecten besteden die ten goede komen aan de leden en andere dorpsbewoners; het realiseren van lokale duurzame projecten; Enerzjyk is een transparante coöperatie met een democratisch beleid. Ons eerste project realiseren we bij Mts. Atsma, Kleine Hornstweg 8. Wanneer je deelneemt in dit lokale project kun je niet alleen besparen op je eigen energierekening, maar draag je ook bij aan een beter milieu. De noodzaak hiervan is je vast wel bekend."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Eastermar.

Terug naar boven

Bekende oud-inwoner

- Topmodel Doutzen Kroes is in Eastermar geboren. Eind 2018 heeft ze samen met haar man een huis gekocht in Huizen.

Reactie toevoegen