Drieborg

Plaats
Dorp
Oldambt
Oldambt
Groningen

drieborg_basisschool.jpg

Het kleine dorp Drieborg, met nog geen 500 inwoners, heeft gelukkig nog altijd een eigen basisschool. Wat er zo bijzonder is aan deze school, en dat is heel wat, kun je lezen onder het kopje Links.

Het kleine dorp Drieborg, met nog geen 500 inwoners, heeft gelukkig nog altijd een eigen basisschool. Wat er zo bijzonder is aan deze school, en dat is heel wat, kun je lezen onder het kopje Links.

Drieborg. (3).jpg

Drieborg in het Groningerland.

Drieborg in het Groningerland.

Drieborg..jpg

Een mooi wandelpad in Drieborg.

Een mooi wandelpad in Drieborg.

Drieborg.jpg

Echt Groningen daar bij Drieborg.

Echt Groningen daar bij Drieborg.

Drieborg

Terug naar boven

Status

- Drieborg is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Oldambt, gemeente Oldambt. T/m 1989 gemeente Beerta. In 1990 over naar gemeente Reiderland, in 2010 over naar gemeente Oldambt.

- Onder het dorp Drieborg vallen ook de buurtschappen Carel Coenraadpolder (deels), Kroonpolder, Nieuwe Statenzijl, Oude Statenzijl, Oudedijk (grotendeels), Reiderwolderpolder (deels) en Stadspolder. Dit zijn 7 buurtschappen in totaal.

- Drieborg profileert zich als 'dijkdorp'. Het is het enige echte dijkdorp dat de provincie Groningen nog rijk is, zo lezen wij in diverse bronnen.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Drijbörg.

Oudere vermeldingen
De plaatsnaam Drieborg wordt in 1818 voor het eerst in de archieven vermeld, en wel in een besluitenlijst van Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen. Bewoning is hier sinds de 18e eeuw. Voordien heette deze plek Stocksterhorn (de 3x per jaar verschijnende dorpskrant de Stocksterhörn is hier naar genoemd).

Naamsverklaring
"Over de herkomst van de naam zijn drie verklaringen in omloop. Een borg (burg / burcht / börg) is vanaf de middeleeuwen een versterkte woning van een enig aanzien. De jonkers en de hoofdelingen van zo'n borg hebben onderling veel strijd gevoerd. Vaak hebben ze zich tot dorpsheer opgewerkt. De meesten hebben een steenhuis laten bouwen, waarvan de belangrijkste zijn uitgegroeid tot een ware borg. Er zijn honderden van zulke borgen en steenhuizen in de provincie geweest. Veruit de meeste zijn al lang verdwenen. Slechts een 16-tal borgen zijn bewaard gebleven.

De eerste verklaring is dat op de driesprong van de drie dijken waar Drieborg op ligt een borg zou hebben gestaan. Dit is onwaarschijnlijk; er is geen enkele schriftelijke of archeologische bron waaruit blijkt dat er ooit een borg in het dorp of in de buurt van het dorp is geweest. Laat staan dat de tweede verklaring, dat het dorp zijn naam heeft gekregen door drie bij elkaar staande borgen, juist kan zijn.

De derde en meest waarschijnlijke verklaring is dat er een huis gestaan heeft waar drie families in hebben gewoond. Zo'n drieborg (dreibörg) heeft op meer plekken in de provincie gestaan en wordt elders ook zo genoemd. Het heeft drie deuren, drie schoorstenen en er is plek voor drie families. Tot in de jaren zeventig van de 20e eeuw heeft er aan de Verlengde Hoofdweg in het dorp een 'drieborg' gestaan. Dat pand dateert van vroeg 19e eeuw. Het zou best kunnen dat de naam van het dijkdorp Drieborg afkomstig is van zo'n drie-gezinnen-woning." (bron: website Nazaten De Vries van Harm Hillinga)

Terug naar boven

Ligging

Drieborg ligt NO van Beerta, NW van Nieuweschans en ligt in het O tegen de grens met Duitsland. Het dorp ligt op een punt waar drie dijken bij elkaar komen, wat, naar wij ergens hebben gelezen, uniek zou zijn voor de provincie Groningen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Drieborg 6 huizen met 33 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 180 huizen met ca. 450 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

"Drieborg is niet zo erg oud. Het is pas ontstaan in de 18e eeuw. Vooral langs de Oude Dijk worden dan veel huizen gebouwd. Voor deze tijd staan er al wel een paar huizen onder aan de oude zeedijk en heet de nederzetting Stockershorn. Stocksterhorn (ook Stoksterhorn, Stoxterhuis, Stoksterhuizen of zelfs Stoetsterhuys) is de nederzetting ter hoogte van Drieborg en de directe voorloper van dit dorp. Het heeft waarschijnlijk iets noordelijker gelegen. Volgens Stratingh en Venema is de plaats mogelijk dezelfde als de in de 15e-eeuwse lijst van kerspelen van het bisdom Münster genoemde Stoth. De plaats zou niet dezelfde zijn als Astock, dat in het Oldambt zou hebben gelegen. Waarschijnlijk zijn Astock en Stoth toch te vereenzelvigen en is Stocksterhorn de opvolger van deze nederzetting. De situering van Astock in het Oldambt lijkt te berusten op de interpretatie van onbetrouwbare Dollardkaarten uit de 16e eeuw die een niet-correcte reconstructie weergeven van de verdronken dorpen in de Dollard.

Vanaf Stocksterhorn wordt in 1656 begonnen met het leggen van een dijk naar Nieuweschans, die in het jaar daarop voltooid wordt. De plannen daarvoor zijn vanaf 1625 voorbereid en in 1636 nader uitgewerkt in een akkoord. Het toponiem Stocksterhorn wordt ook gelijk gesteld met Hamsterhof. Na de inpoldering van de Kroonpolder worden de arbeiderswoningen op de zeedijk gebouwd. Omstreeks 1850 is het inwonertal van het dorp gegroeid tot 270.

Opvallend is het hoogteverschil tussen de Kroonpolder aan de noordkant van Drieborg en de Binnenlanden aan de zuidkant. Dit is vooral goed te zien in Oudedijk. Het verschil is ontstaan door het inklinken van het veen onder de kleilaag. Drieborg is een dorp geweest van vrijwel uitsluitend landarbeiders, die tot in de 20e eeuw een moeilijk bestaan hebben gehad. Sommige arbeiders zijn in dienst van de boeren in de omgeving, maar velen moeten de kost verdienen door seizoenarbeid te verrichten in de wijde omgeving. Deze situatie ontstaat vooral in de tweede helft van de 19e eeuw.

In die tijd gaat het de boeren in de provincie Groningen steeds voorspoediger. De arbeiders delen echter niet mee in in de welvaart en de kloof tussen boer en arbeider wordt steeds groter. De lonen van de laatstgenoemden blijven laag. In het jaar 1929 is het uurloon van een landarbeider in Oost-Groningen slechts 26 cent. Bij een werkweek van 48 uur heeft hij een loon van iets meer dan 12 gulden. Verregende dagen worden meestal niet uitbetaald. Ook de vrouw van de arbeider werkt mee tijdens de oogst en om rond te komen verbouwt men aardappelen en groente in eigen tuin. De woningen van de arbeiders zijn armoedig. Ze bestaan meestal uit niet meer dan één kamer, waar ook moet worden gekookt, met twee bedsteden, een gang, een schuur en een zolder. Langzaam maar zeker groeit het verzet tegen deze omstandigheden onder de landarbeiders in Oost Groningen. Dit resulteert uiteindelijk in de landarbeidersstaking van 1929.

Ook in Drieborg wordt in dat jaar gestaakt, maar zowel hier als in andere dorpen leidt de staking niet tot directe verbeteringen. Na de Tweede Wereldoorlog zijn veel huizen in het dorp verdwenen; maar liefst 60 van de 170 woningen worden afgebroken. Dat proces lijkt sinds begin 21e eeuw min of meer te zijn gestopt; veel oude huisjes zijn inmiddels, voor andere is het echter te laat." (bron, en nog veel meer informatie over de geschiedenis van Drieborg, vind je op de site Nazaten De Vries, van Harm Hillinga)

Gereformeerde kerk
Rond 1903 is er in Drieborg een Gereformeerde kerk gebouwd. Deze is in 1928 buiten gebruik geraakt en nadien gesloopt. In het Nieuwsblad van het Noorden d.d. 9-6-1928 vinden we daar het volgende artikel over: "Voor ca. 60 jaren werd alhier in een kleine woning een Geref. Gem. opgericht. Ze nam ras in bloei toe en in 't bijzonder door bewoners van Oudedijk, die er een half uur om moesten loopen. Na eenige jaren verrees daar een klein kerkje door liefdegaven, doch de gemeente nam meer en meer in groei en bloei toe, zoodat een grootere kerk noodig bleek en zich de gelegenheid bood meer naar 't centrum, te Drieborg een oud huis te koopen. Door vrijwillige bijdragen en steun der classis werd dat huis afgebroken en aldaar voor ca. 25 jaren een flinke kerk gebouwd. Een predikant werd beroepen en ds. Reinders, pas beroepbaar predikant, van Kallenkote, bij Steenwijk, nam het beroep aan.

Aanvankelijk nam het kerkje in bloei toe, zoodat er een flinke druk bezochte Zondagsschool aan werd verbonden, mede een knapen- en meisjesvereeniging. Doch na een zestal jaren gingen vele gereformeerden emigreeren naar Amerika en was ook ds. Reinders niet meer in staat meerderen op te wekken, zijn voorbeeld te volgen, zoodat ook hij zich genoodzaakt zag, daar de financiën hard verminderden, een andere standplaats uit te zoeken. Daarop kwam in vereeniging met Bellingwolde ds. Buwalda, doch ook dat was kort van duur. Ook Nieuweschans, dat tot dien tijd zich bij de kerk te Drieborg aansloot, richtte zelf een gemeente op en thans is het zoo ver gedaald, dat de kerk dezer dagen publiek te koop werd aangeboden."

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie Drieborg (2008).

- In kleine dorpen zoals Drieborg zijn de afgelopen jaren veel voorzieningen verdwenen. In december 2016 is zelfs de brievenbus uit het dorp weggehaald. Dit bleek bij navraag echter een vergissing van PostNL te zijn, dus kort erna is de brievenbus weer teruggeplaatst.

- Bestemmingsplan Finsterwolde / Drieborg / Ganzedijk / Hongerige Wolf.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Drieborg heeft 1 rijksmonument, nl. een boerderij van het late Oldambster type op Schanskerdijk 27.

- Op Kroonpolder 1 is in 1950 een Hervormde kerk achter de pastorie gebouwd. In 1958 grotendeels door brand verwoest maar snel daarna weer herbouwd. Inmiddels is de kerk buiten gebruik, de woning is nog in gebruik als pastorie.

Terug naar boven

Beeld

- Filmbeelden van iemand die op de fiets Drieborg verkent.

- Videoreportage van RTV LOGO over de fototentoonstelling 'Drieborg door de jaren heen' die dorpsarchivaris Roelie Delger in januari 2016 heeft samengesteld en tentoongesteld.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Drieborg (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Drieborg.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Drieborg op Facebook.

- Dorpshuis: - Buurthuis het Noorderlicht.

- Onderwijs: - Basisschool Drieborg is een school met een ijzersterke formule. Uitstekende leraren, de focus op talenten van kinderen, een breed programma en een plezierig en veilig klimaat. Kennis en vaardigheden krijgen pas echte waarde wanneer ze in de praktijk kunnen worden toegepast. Onderwijs is denken en doen. De verbinding tussen theorie en praktijk, de samenhang met de omgeving maken het onderwijs betekenisvol en stimuleren de motivatie en de betrokkenheid. Zonder een innerlijke motivatie wordt er weinig tot niets geleerd. Basisschool Drieborg wil ruimte bieden aan de eigen interesses van het kind, wil de buitenwereld bewust binnen halen en ze trekken er op uit.

Voor de betrokkenheid en de motivatie is het van groot belang dat de ontwikkelingsfasen van het kind worden herkend en gerespecteerd. Het aanbieden van leerstof waar een kind nog niet aan toe is, is zinloos en verstoort de ontwikkeling. Ouders en school mogen hoge verwachtingen koesteren, maar deze moeten in verhouding staan tot de mogelijkheden van het kind. De kinderen van nu worden opgeleid voor een toekomst die we niet kennen. Kennis veroudert snel. De school legt daarom de nadruk op universele waarden en vaardigheden. De belangrijkste zijn in willekeurige volgorde: het waarderen van verschillen; respect; verdraagzaamheid; empathie; solidariteit; weerbaarheid; discipline; flexibiliteit; beheersing; systeemdenken; duurzaamheid; betrokkenheid; doorzettingsvermogen; creativiteit en inventiviteit.

Om hun visie uit te kunnen voeren stellen ze het kind centraal en creëren ze een veilige en uitdagende leer- en leefomgeving. Om de doelen te bereiken stellen ze hoge eisen aan de vakbekwaamheid van de leraren. De leraren zijn de professionals, die het elke dag weer waar moeten maken en die een houding hebben dat het altijd beter kan. Onderwijs is teamwork en het team ontwikkelt zich steeds door van elkaar te leren en scholing te volgen. De wereld om ons heen verandert in hoog tempo. Dat vergt een open blik naar buiten en een continue inspanning om bij de tijd te blijven. De digitale revolutie zal het onderwijs de komende jaren een ander gezicht geven. Als school streven ze er naar de modernste leermiddelen te gebruiken, middelen die het mogelijk maken het onderwijs steeds beter af te stemmen op de individuele ontwikkeling van de kinderen.

- Sport: - Zo te zien zijn SV Drieborg (voetbal, volleybal en gym) en v.v. Nieuweschans in 2016 gefuseerd tot SJO Kroonpolder (gezien het jaartal in het logo van die vereniging), genoemd naar de polder en buurtschap Kroonpolder die precies tussen deze dorpen in ligt. Inhoudelijk is er echter op geen van deze 3 sites iets over te vinden.

Reactie toevoegen