Dreischor

Plaats
Dorp
Schouwen-Duiveland
Schouwen-Duiveland
Zeeland

gemeente_dreischor_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Dreischor anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Dreischor anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

dreischor_collage.jpg

Dreischor, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Dreischor, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Kaart Dreischor.jpg

Dreischor is het gaafst bewaard gebleven Zeeuwse kerkringdorp. Ter plekke, maar ook als je eroverheen zou vliegen, of als je op Google Maps kijkt, is dat heel duidelijk te zien.

Dreischor is het gaafst bewaard gebleven Zeeuwse kerkringdorp. Ter plekke, maar ook als je eroverheen zou vliegen, of als je op Google Maps kijkt, is dat heel duidelijk te zien.

dreischor_ring_i_kopie.jpg

Monumentale panden aan de Ring in Dreischor (© Jan Dijkstra, Houten)

Monumentale panden aan de Ring in Dreischor (© Jan Dijkstra, Houten)

dreischor_ring_ii_kopie.jpg

Nog een aantal monumentale panden aan de Ring in Dreischor (© Jan Dijkstra, Houten)

Nog een aantal monumentale panden aan de Ring in Dreischor (© Jan Dijkstra, Houten)

dreischor_dorpsgezicht_kopie.jpg

Dreischor, dorpsgezicht (© Jan Dijkstra, Houten)

Dreischor, dorpsgezicht (© Jan Dijkstra, Houten)

dreischor_slotstraat_kopie.jpg

Dreischor, Slotstraat (© Jan Dijkstra, Houten)

Dreischor, Slotstraat (© Jan Dijkstra, Houten)

dreischor_sint_adriaanskerk_kopie.jpg

De prachtige Sint Adriaanskerk hoog en droog midden in Dreischor. Links zien we de eveneens rijksmonumentale travalje, waarin vroeger paarden werden beslagen. (© Jan Dijkstra, Houten)

De prachtige Sint Adriaanskerk hoog en droog midden in Dreischor. Links zien we de eveneens rijksmonumentale travalje, waarin vroeger paarden werden beslagen. (© Jan Dijkstra, Houten)

dreischor_tekst_en_uitleg_bij_de_sint_adriaanskerk_kopie.jpg

Tekst en uitleg bij de Sint Adriaanskerk in Dreischor (© Jan Dijkstra, Houten)

Tekst en uitleg bij de Sint Adriaanskerk in Dreischor (© Jan Dijkstra, Houten)

dreischor_huis_windenburg_kopie.jpg

In 1956 wordt het huidige Huis Windenburg in Dreischor gebouwd, als ambtswoning voor burgemeester A.H. Vermeulen. Reeds enkele jaren later, in 1961, wordt het overbodig, als gevolg van de gemeentelijke herindeling... (© Jan Dijkstra, Houten)

In 1956 wordt het huidige Huis Windenburg in Dreischor gebouwd, als ambtswoning voor burgemeester A.H. Vermeulen. Reeds enkele jaren later, in 1961, wordt het overbodig, als gevolg van de gemeentelijke herindeling... (© Jan Dijkstra, Houten)

dreischor_tekst_mbt_vroegere_slot_en_huidige_huis_windenburg_kopie.jpg

Toelichting m.b.t. het vroegere en huidige Huis Windenburg in Dreischor (© Jan Dijkstra, Houten)

Toelichting m.b.t. het vroegere en huidige Huis Windenburg in Dreischor (© Jan Dijkstra, Houten)

Dreischor

Terug naar boven

Status

- Dreischor is een dorp in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1960. In 1961 over naar gemeente Brouwershaven, in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.

- Wapen van de voormalige gemeente Dreischor.

- Onder het dorp Dreischor valt ook de buurtschap Beldert.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Dreister.

Inwoners
De inwoners worden Reisenaers genoemd.

Oudere vermeldingen
1206 Drieskire, Dreeskiere, 1235 Dreyschiere, 1237 Dreischire, 1883 Drijschor.

Naamsverklaring
Traditioneel verklaard als 'drie schorren', als verzinnebeeld in het wapen. Inderdaad bestaat dit poldergebied uit drie stukken, maar of dit altijd zo was, en of dit rechtvaardigt in het eerste deel het telwoord drie te zien is onzeker. Men kan denken aan dragi* 'overhaal', voor het tweede deel aan een ontronde vorm van schor 'buitendijkse kleiplaat die is aangegroeid tot boven het dagelijks hoogwater', of aan verband met het Oudhoogduitse en het Oudengelse scira 'rechtsgebied' (vergelijk het Nieuwengelse shire).(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Dreischor ligt NO van Zierikzee.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft dorp en gemeente Dreischor 130 huizen met 888 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met ca. 1.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vanaf ongeveer 700 worden op de onbedijkte schorren Beldert, Maye en Sirjansland schapen geweid. Omstreeks 1100 worden deze schorren voorzien van een dijk, waardoor de polder Dreischor ontstaat. Tijdens de Watersnood van 1287 wordt Sirjansland van het eiland gescheiden en ontstaat het Dijkwater. Tot 1374 is de polder een eiland; in dat jaar worden er twee dammen gelegd waardoor zij wordt verbonden met Schouwen. In de 14e eeuw wordt begonnen met de bouw van de Sint Adriaanskerk, die pas in 1550 gereed komt.

In Streek- en Landbouwmuseum Goemanszorg krijg je informatie over het vlasdorp Dreischor, zie je hoe de teelt en verwerking van meekrap verloopt, wordt de rol van het trekpaard in de landbouw getoond, leer je over het ontstaan van het eiland Schouwen-Duiveland en krijg je een indringend beeld van het boerenleven aan het begin van de vorige eeuw. De deftige woonkamer, de authentieke kelder, een verrassende bedstee, de knusse keuken en een originele opkamer laten de tijden herleven. De, rond de boerderij aangelegde, kruiden- en bloementuin met o.a. meekrap en hoogstamfruitbomen vormt een prachtig en passend verlengstuk van het museum.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dreischor heeft 33 rijksmonumenten.

- Dreischor is sinds 1973 een beschermd dorpsgezicht. In 2001 is het verkozen tot 'groenste dorp van Europa'. Het wordt ook wel 'het mooiste dorp van Zeeland' genoemd. Het is namelijk het gaafst bewaard gebleven Zeeuwse kerkringdorp.

- De prachtige Adriaanskerk is een tweeschepige hallenkerk, gelegen binnen een kerkring; een "eilandje" midden in het dorp, omgeven door een gracht. Dreischor is een van de weinige dorpen in ons land waar nog een gracht rond de kerk aanwezig is. De kerk is gebouwd tussen 1300 en 1550. Men heeft tweehonderd jaar gedaan over achtereenvolgens koor, schip en zijbeuk. De praalgraven van de gebroeders Ockersse en hun neef Mogge in de Adriaanskerk zijn in 2010 gerestaureerd.

- Korenmolen Aeolus (Molenweg 19) is genoemd naar de Griekse god van de wind, Aeolus. De molen is in 1739 gebouwd en is tot 1962 in bedrijf geweest, waarna de molen in particuliere handen kwam en een woonbestemming kreeg. In 2000 is de molen gekocht door de gemeente Schouwen-Duiveland en in 2001/2002 is het binnen- en buitenwerk gerestaureerd. Aanvankelijk werd de molen Oostmolen genoemd, aangezien er aan de westzijde van Dreischor ook nog een molen stond. Tevens is de molen een periode De Koekoek genoemd. De naam Aeolus is in de jaren zestig weer ingevoerd.

- Voormalig raadhuis uit 1637.

- De ‘Kazerne’ diende ooit voor gezinshuisvesting en dateert uit 1557.

- Gevelstenen in Dreischor.

- Huis/slot/kasteel Windenburg was een omgracht kasteel in Dreischor. Met de bouw werd begonnen tussen 1397 en 1401. In 1837 is het voor sloop verkocht en afgebroken. De slotgracht is gedempt met afval, hoewel bij de verkoop was bepaald dat dit niet mocht gebeuren. In 1956 is op de fundamenten van het kasteel het huidige Huis Windenburg (Slotstraat) gebouwd, als ambtswoning voor burgemeester A.H. Vermeulen. Reeds enkele jaren later, in 1961, werd het overbodig als gevolg van de gemeentelijke herindeling, waarbij de gemeente opging in de gemeente Brouwershaven. Die verkocht het gebouw, toen Vermeulen het verliet, in 1968 aan een particuliere eigenaar.

- De transformatortoren aan het Slingerbos is in 2009 door eigenaar Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland gerestaureerd. De toren dateert uit 1828 gebouwd en diende als verdeelpunt van - toen nog bovengrondse - electriciteitsdraden. Via porseleinen isolatoren werden de hoogspanningsdraden van het huisje naar de elektriciteitsmasten gevoerd. Toen de stroomdistributie ondergronds ging verloor het transformatorhuisje zijn functie en kwam leeg te staan. Het werd verkocht aan de toenmalige gemeente Brouwershaven. De Brouwse brandweer heeft het nog een tijd gebruikt als droogplaats voor brandweerslangen.

- Pasveersloot.

- Het in 2012 geplaatste beeld van Antje de Waaij-Blom, de in 1981 overleden laatste klederdrachtdraagster van Dreischor, staat symbool voor de waarde die Stichting Renesse, die het beeld aan het dorp heeft aangeboden, hecht aan de Schouwse streekdracht. Het beeld is gemaakt door de Zierikzeese kunstenaar Eric Odinot.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- "Ontdek op de 2e zondag van juni het leukste dorp van Schouwen-Duiveland! Van 12 tot 17 uur zetten ondernemende Reisenaren hun deur open en trakteren bezoekers op demonstraties, workshops, lekkernijen en nog veel meer. Tijdens Rondje Dreischor stippel je je eigen route uit: van terrasje naar concert, van workshop naar rondleiding... Er is voor ieder wat wils; het aanbod is verrassend veelzijdig." Aldus de organisatie op haar site.

- In de zomermaanden organiseert Wijnhoeve De Kleine Schorre op woensdagmiddag om 15.00 uur en donderdagochtend om 11.00 uur een rondleiding. Deze duurt een uur en laat je de bijzonderheden zien van de wijngaard en de wijnkelder. Na afloop kun je een glas wijn van De Kleine Schorre proeven. Deelname kost €5,50. Kaartjes zijn verkrijgbaar bij de boerderijwinkel op het erf of bij de VVV's in Zeeland.

- Wijnhoeve De Kleine Schorre houdt in een weekend begin augustus haar jaarlijkse Zeeuws Wijnfeest. Vrijdagmiddag vanaf 15.00 uur is iedereen welkom voor een glaasje brut. Daar kun je de heerlijkste streekspecialiteiten bij eten, terwijl live muziek voor begeleiding zorgt. Dit alles is het opwarmertje voor de officiële opening van het Zeeuws Wijnfeest door de zojuist benoemde Wijnkoningin van dat jaar, op zaterdag vanaf 14.00 uur. Er zijn heerlijke wijnen te proeven, evenals lokale streekproducten zoals oesters, mosselen, Schouws vlees en boerderij-ijs. Kinderen kunnen zich uitleven op het springkussen of pony rijden. Er is een vinoloog die rondleidingen verzorgt door de wijnkelder en de wijngaard en je kunt ook een helikoptervlucht boven Dreischor maken. Het feest aan de Zuiddijk duurt tot 22.00 uur. - Voor een impressie van wat er zoal te zien en te doen is, zie de videoreportage Zeeuws Wijnfeest 2016.

- Dreischor was vanouds een vlasdorp. In de polders van het dorp werden percelen vlas verbouwd. In de kleine boerderijen werd dit vlas bewerkt en verwerkt tot diverse producten. Om deze traditie in ere te behouden is er jaarlijks (iedere 3e zaterdag van augustus) de Vlasdag, een beproefd recept met vaste ingrediënten. Hoofdbestanddeel is een oergezellige Ring met Braderie en Oude Ambachten. Naast de vertrouwde mandenmaker, touwslager, palingroker, pottenbakker, babbelaarbakker en kantklosser zijn er de Vlassers, die met historische machinerie het agrarisch erfgoed van het dorp laten herleven.

Vergeet ook niet de schitterende collectie van Streek- en Landbouwmuseum Goemanszorg, een paar stappen verderop, te bezoeken. Tussen de oude ambachten op de Ring kun je genieten van eerlijke en heerlijke streekproducten, snacks en creatieve aanbiedingen. De stoepen op de Ring zijn bestemd voor de Kinderrommelmarkt. De schoolkinderen uit het dorp met koopmansgeest mogen hier hun tweedehands spullen aan de man brengen. - Voor een indruk van hoe het er aan toegaat, zie de videoreportage van de Vlasdag.

- Trekkertrek en Schuurfeest (op een zaterdag begin september). - Videoreportage TrekkerTrek 2016.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het Dijkwater is een natuurreservaat dat in 1954 is ingedijkt. Het is een overblijfsel van de oude getijdegeul als scheiding tussen Schouwen en Duiveland.

- Het gemaal van Dreischor aan de Grevelingen - met daar vlakbij een kunstrif gemaakt van zogeheten reefballs - is een populaire plaats voor duikers.

- Sinds 2011 heeft het strandje van Dreischor aan de Grevelingen een zwemsteiger, wat een langgekoesterde wens was van de dorpelingen die het te water gaan vergemakkelijkt.

- De Reisterse Droomclub heeft in 2013 op verschillende plaatsen in Dreischor speelnatuur aangelegd. Met name bij het parkje aan de Ooststraat en bij Streek- en Landbouwmuseum Goemanszorg.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van een wandeling door Dreischor, door Jan Dijkstra uit Houten. Wellicht ter inspiratie om deze stad ook zelf eens te gaan bekijken. Zo kun je thuis alvast bekijken wat je onderweg voor moois kunt tegenkomen.

- Prachtige dorpsfilm van Dreischor anno 1968, waarbij zo'n beetje het hele dorp voorbijtrekt, en een commentator precies vertelt wie wie is en wat er allemaal verder nog te zien is.

- Videoreportage over Dreischor vandaag de dag en de verschillende initiatieven die er worden ondernomen in het kader van de leefbaarheid.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Dreischor (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Dreischor.

- Nieuws: - Nieuws uit Dreischor van de Dorpsraad op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Dreischor.

- Dorpshuis: - Dorpshuis Trefpunt De Dorsvloer.

- Onderwijs en kinderopvang: - "OBS De Klimop is de dorpsschool van Dreischor. De school heeft ca. 70 leerlingen, in 3 combinatiegroepen. Binnen de school is er aandacht voor zelfstandig werken van leerlingen en het werken vanuit  gerichte instructie per vak. Hierbij starten de leerkrachten met instructie per les en gaan de leerlingen daarna met de verwerking aan de slag. De leerkracht werkt vervolgens dan weer meer als begeleider, dan weer meer sturend of meer instruerend. De sfeer op school is goed en het team hecht veel waarde aan een goede sociale omgang met elkaar, zowel tussen leerlingen onderling als tussen leerkrachten en leerlingen. Om dit steeds goed te laten verlopen werken we met het programma ”Goed van Start”. Ook wordt de Kanjer-aanpak gebruikt. De leerkrachten hebben hiervoor de Kanjerscholing gevolgd. Daarnaast heerst er op De Klimop een sfeer van: plezier maken kan en mag, maar er dient ook hard gewerkt te worden als dat nodig is."

- "Bij kinderopvang Kibeo in Dreischor is er voor je kind veel te zien, te doen en te ontdekken. Binnen speelt je zoon of dochter in uitdagende hoeken. Buiten kan je kind lekker rennen, van de glijbaan roetsjen of samen met vriendjes op avontuur gaan. Onze activiteiten zijn goed voor de ontwikkeling en vooral ook heel erg leuk! En jij weet dat je kind bij ons in deskundige en vertrouwde handen is. Kom gerust eens langs voor een rondleiding en ontdek of Kibeo bij jou en je kind past. We maken graag kennis met jou, want jij wordt nauw betrokken bij de opvang van je zoon of dochter."

- Muziek: - "Muziekvereniging Crescendo Dreischor is opgericht in 1901 als harmonie. Sinds 1976 is het een fanfare. Nog nooit zijn zoveel leden gelijktijdig actief geweest binnen de vereniging. Bestuur, dirigent en leden zijn hier blij om en trots op. Waar andere muziekverenigingen de grootste moeite hebben “het hoofd boven water te houden”, is Crescendo een zeer bloeiende vereniging. Het totale ledenaantal, inclusief de leerlingen, bedraagt ca. 50, en dat voor een dorp van amper 1.000 inwoners.

Crescendo staat midden in het sociale dorpsleven. Denk hierbij aan het geven van concerten, medewerking verlenen tijdens de Kerkdienst in de Hervormde kerk en aan de Vlasdag. Ook bij de intocht van Sint Nicolaas, Kerstklanken en de opluistering van het Wijnfeest is Crescendo muzikaal te horen. Wat ligt hier allemaal aan ten grondslag? We hebben een actief en collegiaal bestuur, een professioneel kader (dirigent) en een eveneens professionele opleiding, zowel door de Zeeuwse Muziekschool als door onze eigen verenigingsopleider. Ook hebben we een actief jeugdbeleid, goede contacten met de basisschool en kunnen we beschikken over een ruime repetitiezaal in het Dorpshuis."

- Sport: - DZC'09 is de voetbalvereniging van Dreischor en Zonnemaire. Ze hebben diverse jeugdteams en twee seniorenelftallen.

- Overige verenigingen: - "Tot Nut & Genoegen is een vereniging in Dreischor met een misschien niet erg opwindende naam. Die naam doet sterk denken aan een ver verleden. Dit klopt ook, want de vereniging is in 1868(!) opgericht. Het 'Nut' is net als de boekenclub 'Nut & Beschaving' een van de oudste verenigingen van het eiland en misschien ook wel van heel Zeeland. De vereniging, voortgekomen uit de eeuwenoude Rederijkerskamer, was een van de verenigingen binnen het rijke verenigingsleven van die tijd. Een tijd waarin elk dorp bijna zelfvoorzienend was en de mensen sterk op elkaar waren aangewezen in hechte gemeenschappen. Men moest heel hard werken, met veel armoede en weinig vrije tijd. Het ontbrak de mensen aan alle gemakken en voorzieningen zoals wij die nu kennen, en de verenigingen waren vrijwel de enige vorm van vertier.

De vereniging 'Tot Nut & Genoegen' was lange tijd een echte mannenclub en het 'Nut' werd ingevuld door het organiseren van culturele activiteiten, bijvoorbeeld boekbesprekingen en voordrachten, bedoeld om de leden algemene kennis bij te brengen. Het was ongetwijfeld ook een 'Genoegen' om elkaar onder het genot van een stevige borrel te ontmoeten gedurende de donkere en sombere winterperiode. Elk winterseizoen werden er drie avonden georganiseerd, wanneer het volle maan was. Dit omdat straatverlichting in Dreischor nog ontbrak en de bezoekers, met een slokje op, hun weg naar huis veilig konden vinden. De laatste avond in maart was altijd de toneelavond waar de 'eigen' spelers een stuk opvoerden. Het 'bal na' zorgde voor legendarische feesten.

Tegenwoordig, 150 jaar later, is er in de samenleving heel veel veranderd. Materieel gaat het ons goed, we hebben veel vrije tijd en vrijwel onbeperkte mogelijkheden om ons te vermaken. We zijn nauwelijks meer afhankelijk van elkaar en in plaats van het dorp is nu bijna letterlijk de wereld ons speelveld. Alle voorzieningen zijn inmiddels uit ons dorp Dreischor verdwenen en we moeten voor alles naar elders. Ondanks deze ingrijpende veranderingen is het Nut met ca. 180 leden nog altijd springlevend. Dat zegt ook veel over de saamhorigheid in ons dorp, want in vrijwel alle dorpen zijn dit soort verenigingen al tijden verdwenen.

Volgens de traditie worden er nog altijd drie Nutavonden georganiseerd in de winterperiode, met als laatste avond de toneelavond. Niet meer tijdens volle maan, want straatverlichting is er meer dan voldoende. Na een onderbreking van enkele jaren wordt de toneelvoorstelling weer ingevuld door de 'eigen' spelersgroep, die telkens volle zalen trekt. Ook het 'bal na' ontbreekt niet. Sinds een aantal jaren wordt er jaarlijks, omstreeks september, ook een buitenactiviteit georganiseerd. We bezoeken dan een bedrijf in Dreischor of in de omgeving ervan. De Nutavonden zijn vooral gelegenheden waar mensen elkaar in een gezellige sfeer kunnen ontmoeten. Waar vroeger het Nut op de eerste plaats kwam, is het nu het Genoegen waar het om draait. We streven er ook naar, om tijdens de Nutavonden en de buitenactiviteit, interessante onderwerpen aan te bieden."

- Veiligheid: - Brandweerpost Dreischor beoogde aanvankelijk te zullen sluiten, maar men zette zich begin 2017 ervoor in dat deze brandweer in ieder geval gedurende 3 jaar vanaf begin 2017 nog in stand kan blijven. - In augustus 2017 is inderdaad besloten dat deze brandweerpost in ieder geval nog 3 jaar open kan blijven.

Reactie toevoegen