Dorkwerd

Plaats
Dorp
Groningen
Groningen

dorkwerd_brug_over_het_van_starkenborghkanaal.jpg

In 2016 is nabij Dorkwerd een nieuwe brug over het Van Starkenborghkanaal geplaatst. De brug is langer en hoger dan de voorganger, waardoor er nu grotere schepen door kunnen. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

In 2016 is nabij Dorkwerd een nieuwe brug over het Van Starkenborghkanaal geplaatst. De brug is langer en hoger dan de voorganger, waardoor er nu grotere schepen door kunnen. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

Dorkwerd

Terug naar boven

Status

- Dorkwerd is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier, gemeente Groningen. T/m 1968 gemeente Hoogkerk.

- Het dorp Dorkwerd heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Groningen.

- Onder het dorp Dorkwerd vallen in de praktijk een deel van de buurtschap Gaaikemadijk en een deel van de buurtschap Nieuwklap, voor de postadressen liggen deze delen echter - want net als het dorp - 'in' Groningen.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Dörkerd (1) of Dörkwerd (2).

Oudere vermeldingen
Ca. 1335 kopie 2e helft 16e eeuw Dorquerth, 1393 Dorquart, 1397 Dorcwerth, 1506 Dorckwordt, 1629 tot Dorquert, 1840 Dorkwert.

Naamsverklaring
Samenstelling van werd 'wierde, bewoonde hoogte' en dork, dat mogelijk 'derrie, drab' betekent, vergelijk het Middelnederlandse dorc 'durk, kielwater, drab, droesem'. In de buurt ligt Kleiwerd, nu nog de naam van een gebouw ter plaatse.(3)

Terug naar boven

Ligging

Dorkwerd ligt direct NW van de kern Groningen en grenst in het N aan het Reitdiep en het Van Starkenborghkanaal. De NW nieuwbouw van Groningen is het dorp inmiddels al dicht genaderd.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Dorkwerd 16 huizen met 111 inwoners. Omdat het dorp geen eigen postcode heeft zijn de huidige grenzen van de kern vermoedelijk niet formeel vastgelegd. De huidige kern met directe omgeving omvat zo te zien nog een 10-tal panden. Het is daarmee het kleinste dorp in de gemeente Groningen.

Terug naar boven

Geschiedenis

Zoals de naam van het dorpje al suggereert, ligt Dorkwerd op een wierde. Deze wierden zijn bij veel Groninger dorpen (deels) afgegraven omdat de vruchtbare grond goed bruikbaar was in de landbouw. In dit geval is de wierde rondom de kerk afgegraven.

De in Dorkwerd geboren Harm Harms Guikema* was van 1827 t/m 1842 onderwijzer in zijn dorp. Beschrijving door Guikema van 'de jeugd van tegenwoordig' anno 1835.
* Op de pagina's 271-273 van het boek onder deze link lees je nog meer over dit dorp, o.a. over ligging, landschap en de uitspraak van de plaatsnaam.

- Geschiedenis van Dorkwerd en zijn kerk.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In mei 2016 is de nieuwe brug bij Dorkwerd over het Van Starkenborghkanaal gereed gekomen. De vorige brug was aan de lage kant geworden voor de steeds groter wordende schepen. In de jaren voor de vervanging was de brug al twee keer aangevaren door een schip en daardoor zodanig verzwakt dat er geen vrachtverkeer meer overheen mocht. De nieuwe, architectonisch fraaie brug is 60 meter lang, 12 meter breed en 320 ton zwaar. De vervanging van de brug is een van de vele onderdelen van een grootschalig project om de gehele hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl te verbreden, zodat er in de toekomst grotere schepen vlot en veilig doorheen kunnen varen. - Details over de techniek van de brug. - Fotoreportage van de bouwer. - Timelapse filmpje plaatsen brugdek. - Animatie van de werking van de tafelbrug / hefbrug Dorkwerd, door ingenieursbureau Boorsma.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dorkwerd heeft 4 rijksmonumenten.

- Het kerkje uit 1648 ligt op een wierde en is in 2007 gerestaureerd. - Site Hervormd Dorkwerd.

- Naast de kerk is ook de grote kop-hals-rompboerderij uit 1731 (datering in de dakpannen) aan de Zijlvesterweg 14 een rijksmonument.

- Dorkwerdersluis in het Reitdiep, met daar vlakbij een gemaal.

Terug naar boven

Links

- Belangenverenigingen: - Vereniging Dorkwerd en omgeving zet zich in voor behoud van leefbaarheid, landschap en natuur in en rond het dorp en de nabijgelegen buurtschap Wierum.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Dorkwerd, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen