Dordrecht

Plaats
Stad en gemeente
Dordrecht
Drechtsteden
Zuid-Holland

Dordrecht-MSD-20080815-140288.jpg

Dordrecht heeft veel geveltuinen

Dordrecht heeft veel geveltuinen

Dordrecht-MSD-20091004-183662.jpg

Dordrecht in oostelijke richting vanaf de toren

Dordrecht in oostelijke richting vanaf de toren

Dordrecht-MSD-20091004-183867.jpg

Dordrecht de sleutelstad

Dordrecht de sleutelstad

Dordrecht-MSD-20091004-183835.jpg

Dordrecht, de oude haven waar nog talrijke bijzondere binnenschepen afgemeerd zijn

Dordrecht, de oude haven waar nog talrijke bijzondere binnenschepen afgemeerd zijn

ZH gemeente Dordrecht in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Dordrecht in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Dordrecht in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Dordrecht

Terug naar boven

Status

- Dordrecht is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in de regio Drechtsteden.

- De gemeente Dordrecht is per 1-7-1970 vergroot met de gemeente Dubbeldam en daarmee impliciet ook met de voormalige gemeenten De Mijl en Wieldrecht, die al eerder in de gemeente Dubbeldam waren opgegaan.

- Onder de gemeente Dordrecht vallen o.a. ook de buurtschappen Kop van 't Land, Tweede Tol, Wieldrecht en Willemsdorp.

- De gemeente heeft er na de genoemde herindeling voor gekozen om Dubbeldam formeel geen dorp te laten blijven maar tot wijk van de stad te maken. De gemeente Dubbeldam omvatte het gelijknamige compacte dorp met daaromheen een omvangrijk buitengebied, dat inmiddels deels is opgeslokt door nieuwbouwwijken van Dordrecht. De oude dorpskern van Dubbeldam heeft echter nog altijd een dorps karakter, en de inwoners koesteren ook nog altijd de dorpse identiteit en het dorpsgevoel. Vandaar dat je Dubbeldam tot de bijzondere categorie 'dorp in de stad' kunt rekenen.

- Wapen van de gemeente Dordrecht.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Dordrecht.

Terug naar boven

Naam

In de volksmond
Dordt.

Oudere vermeldingen
1e helft 12e eeuw kopie 12e eeuw Thuredrith, Thuredrit, 1151-1155 Thuredrech, 1200 Durdreth.

Naamsverklaring
Samengesteld uit drecht 'veer, vaarwater' en het voorzetsel door. De betekenis kan daarmee omschreven worden als 'doortocht', namelijk van de Merwede naar de rivier de Dubbel (vergelijk Doorslag).(1)

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Dordrecht maakt het Eiland van Dordrecht uit, met daarbij nog delen van de omliggende wateren, zijnde de Beneden-Merwede en de Oude Maas in het N, de Dordtse Kil in het W, Het Hollands Diep in het Z en de Nieuwe Merwede in het O en ZO. W door de gemeente loopt de A16. In het O van de gemeente ligt de Zuid-Hollandse Biesbosch. De gemeente ligt verder NW van het Nationale Park De Biesbosch, W van het dorp Werkendam, ZW van het dorp Boven-Hardinxveld, Z van de dorpen Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht en Papendrecht, ZO van het dorp Zwijndrecht, O van de dorpen 's-Gravendeel, Mookhoek en Strijen, NO van het dorp Moerdijk, NNO en NO van de stad Zevenbergen en N van het dorp Lage Zwaluwe.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en de stad Dordrecht 1.035 huizen met (het onwaarschijnlijke, maar werkelijke aantal van) 21.033 inwoners. Tegenwoordig omvatten gemeente en stad ca. 50.000 huizen met ca. 119.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Dordrecht, kun je terecht bij de volgende instanties:

- Vereniging Oud-Dordrecht.

- Het Hof van Dordrecht, museum over de geschiedenis van Dordrecht, is gevestigd in een voormalig augustinessenklooster. Het is in 2014 gerestaureerd. Hier vond in 1572 de eerste Vrije Statenvergadering plaats, wat te beschouwen valt als het startpunt van het huidige Nederland.

- Regionaal Archief Dordrecht beheert archieven van de gemeente Dordrecht en van 12 omliggende gemeenten.

- Documentatie- en Kenniscentrum Augustijnenhof, een initiatief van Stichting Illustre Dordracum, is gevestigd in het vroegere Augustijnenklooster, direct naast Regionaal Archief Dordrecht en museum Het Hof van Nederland. Daarmee is het oude kloostercomplex één grote cultuurhistorische beleving geworden. In hoog tempo worden de Dordtse archieven gedigitaliseerd. Onderzoekers krijgen hierdoor toegang tot vele historische bronnen, bibliotheken en beeldbanken. Kenmerkend voor deze ontwikkeling is echter dat het onderzoek zich steeds meer verplaatst naar de thuisomgeving, zodat onderzoekers elkaar nauwelijks meer ontmoeten.

Documentatie- en Kenniscentrum Augustijnenhof is van mening dat dit een ontwikkeling is die het historisch onderzoek niet ten goede komt. Zij stelt daarom onderzoekers in de gelegenheid om met elkaar in contact te komen en van gedachten te wisselen over de geschiedenis van de stad. Ook biedt men hulp op het gebied van historisch onderzoek. Dit kan door samen te zoeken in de collectie van het Augustijnenhof of in de talloze digitale bronnen die op het internet voorhanden zijn. Of het nu gaat om het lezen van oud schrift, het onderbouwen van een onderzoek of om de begeleiding van een scriptie, de vrijwilligers helpen u graag op weg.

- Henk ’t Jong (1948), heraldicus en historicus met de middeleeuwen als hoofdthema, is geïnteresseerd in de nederzettingsgeschiedenis van het gebied rondom Dordrecht en ook op zo’n onderwerp in Leiden afgestudeerd (2009). Zijn mede-Hollanders blijken echter bijzonder weinig van hun middeleeuwse verleden te weten, aldus Henk, daarom gebruikt hij het blog Apud Thuredrech om de echte belangstellenden bij te praten, zonder in wetenschappelijk jargon te vervallen. Hij verwijst wel naar literatuur, op z’n tijd, maar voegt geen voetnoten of literatuurlijst toe. Het blog is ook bedoeld om de nodige fouten die door de loop der eeuwen in de geschiedschrijving over Dordrecht en omgeving terecht zijn gekomen, te verbeteren.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Stadswerven is een nieuw te ontwikkelen wijk N van de binnenstad, rond de Maasstraat. Een levendige stadswijk vlakbij de binnenstad, met naast circa 1400 woningen ook ruimte voor kantoren, winkels, horeca, culturele en andere vrijetijdsvoorzieningen. De wijk zal per deelgebied worden ontwikkeld, te beginnen op het terrein naast Villa Augustus. Vervolgens komt de Kop van de Staart aan de beurt, te beginnen met het gebied dichtbij de nieuwe brug. De omgeving van het Energiehuis komt pas na 2020 aan de orde. Interview met de projectmanager van Stadswerven; Pieter Bekkers.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden / cultuurhistorie

- Dordrecht heeft ca. 892 rijksmonumenten.

- Dordrecht heeft 656 gemeentelijke monumenten.

- De 19e-eeuwse 'schil' om het oude centrum van Dordrecht is in 2013 tot beschermd stadsgezicht benoemd.

- Erfgoedcentrum DIEP.

- Gemeentelijke Begraafplaats De Essenhof.

- Molen Kyck Over Den Dyck.

- Het Huis te Merwede is de oudste ruïne van Nederland.

- Gevelstenen in Dordrecht.

- Watertoren Villa Augustus (Oranjelaan 7) is gebouwd in 1882 naar een ontwerp van J.A. van der Kloes. De toren is 33 meter hoog, het stalen vlakbodemreservoir heeft een inhoud van 500 m3. Na jaren buiten gebruik te zijn geweest, is de toren in 2009 na een intensieve en kostbare verbouwing in gebruik genomen als hotel en restaurant. Het realiseren van hotelkamers in de twaalf machinistenwoningen in de toren was betrekkelijk eenvoudig. Om hotelkamers in het enorme smeedijzeren waterreservoir te maken was een huzarenstukje. Dat was dagenlang brand- en laswerk op grote hoogte. Er moesten immers ramen en deuren in de bak worden gemaakt.

- Het Dordrechts Museum, opgericht in 1842, is een museum voor schilderijen, tekeningen en prenten. Het accent ligt op Nederlandse schilderkunst uit de periode van 1600 tot heden. Internationaal bekend is de verzameling Hollandse meesters uit de Gouden Eeuw, met werken van onder meer de Dordtse landschapschilder Aelbert Cuyp.

- Museum 1940-1945 regio Dordrecht beschikt over een grote verscheidenheid aan uniformen, wapens, gebruiksvoorwerpen, boeken, kranten, documenten, affiches, foto's, tekeningen, films, geluidsbanden enz.

- Simon van Gijn was een hartstochtelijk verzamelaar met een brede belangstelling: van prenten, wapens en schepen tot meubels, zilver, keramiek, speelgoed. Alles interesseerde hem en alles wat hij kocht kreeg een plaats in zijn huis. Maar niet álles wat in Huis Van Gijn of in het depot wordt bewaard, is afkomstig van Van Gijn zelf. Zijn verzamelingen zijn samengevoegd met die van de Vereniging Oud-Dordrecht. Ook later is de collectie dankzij schenkingen, legaten en aankopen steeds blijven groeien.

- Natuur- en cultuurhistorisch museum Twintighoeven.

- Het Binnenvaartmuseum is ingericht op duwboot René Siegfried.

- Het Nationaal Onderwijsmuseum is in 2015 verhuisd van Rotterdam naar Dordrecht, en is nu gevestigd in het gerenoveerde gebouw De Holland.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Keltfest (keltisch festival, mei).

- Dordt in Stoom (weekend eind mei / begin juni) is het grootste stoomevenement in Europa. Het evenement, met stoomschepen, stoomtreinen, stoommachines en stoomwerktuigen, trekt ca. 250.000 bezoekers.

- Het Big Rivers Festival (juli) - naar eigen zeggen "het leukste gratis festival in Nederland" - had zijn eerste editie in 1998 onder de naam Bluesfestival Dordrecht. Inmiddels is het evenement uitgegroeid tot een 10 dagen durend multidiciplinair cultuurfestival met de nadruk op muziek. Het festival wordt altijd afgesloten met een 3-daags muziekweekend met meer dan 100 acts op 10 verschillende podia in de historische binnenstad van Dordrecht.

- Culinair evenement Dordt op je bord (weekend eind augustus).

- Tijdens de Sinterklaasperiode is in Dordrecht het Sinterklaashuis te bezoeken.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Poppodium Bibelot.

- Biesboschcentrum Dordrecht is een ideaal startpunt om de Biesbosch te ontekken. Dat kan wandelend, fietsend of varend.

- De Nieuwe Dordtse Biesbosch is een natuur- en recreatiegebied van 530 hectare op het Eiland van Dordrecht. Het zorgt voor de ecologische verbinding tussen de Dordtse en de Sliedrechtse Biesbosch. Tevens wordt hiermee de waterkwaliteit verbeterd voor de landbouw en voor de stad. Het project is een samenwerking tussen gemeente Dordrecht, Waterschap Hollandse Delta, Parkschap Nationaal Park de Biesbosch en de Provincie Zuid-Holland.

Vanaf zomer 2018 zijn er nieuwe recreatiemogelijkheden in de Nieuwe Dordtse Biesbosch. De ontwikkeling van het gebied is dan zover gevorderd dat bezoekers er kunnen fietsen en wandelen. De nieuwe vegetatie is nog pril en bescheiden. Het duurt een paar jaar voordat het gebied 'volwassen' is. Na de aanleg van de laatste watergang die het landbouwgebied van het natuurgebied scheidt, wordt het waterpeil vanaf eind 2018 langzaam opgevoerd. Hierdoor kan natte natuur zich goed ontwikkelen. In de Noorderdiepzone ten zuiden van de Zeedijk en de Elzen Noord komen vooral waterplassen, rietvelden en natte graslanden. Dit trekt nieuwe diersoorten aan. Om het waterpeil te beheersen zijn in het plangebied duikers en dammen aangelegd. Rivierwater kan worden ingelaten via een hevel bij de Oosthaven. Ook de Landbouwweg (een landbouwontsluitingsweg) is in 2018 aangelegd. (bron: gemeente Dordrecht, 5-4-2018)

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Dordrecht van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Dordrecht (online te bestellen).

- In 2014 is het boek 'Over de kop' verschenen, over de geschiedenis van de buurtschap Kop van 't Land.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Dordrecht.

- Belangenverenigingen: - Stichting Leefbaar Zuidendijk. De bewoners van de Zuidendijk tussen de Savornin Lohmanweg en de Laan der Verenigde Naties in Dordrecht voelen zich betrokken bij elkaar en bij hun leefomgeving. Precies op de grens tussen Wielwijk en Crabbehof hebben ze hier bijna een eigen dorpje met prachtige natuur. Ze lopen niet de deur bij elkaar plat, maar staan wel voor elkaar klaar als dat nodig is. Af en toe organiseren ze buurtactiviteiten zoals straatspeeldagen en schoonmaakacties. Ze ondernemen ook initiatieven om de leefbaarheid van de dijk te behouden en waar mogelijk te verbeteren.

- Overige hobby's: - Modelspoorbaan Driebruggen van Arjan Bouman is op afspraak te bezichtigen.

Reactie toevoegen