Dongjum-Boer

Plaats
Dorp
Waadhoeke
Fryslân

Doangjum.JPG

In Dongjum aangekomen

In Dongjum aangekomen

Doangjum (2).JPG

Bij de Hervormde kerk van Dongjum

Bij de Hervormde kerk van Dongjum

Dongjum (2).JPG

In Dongjum

In Dongjum

Dongjum..JPG

Dongjum, goed bij de tijd!

Dongjum, goed bij de tijd!

Boer..JPG

In Boer aangekomen. We zien het kerkje al in de verte.

In Boer aangekomen. We zien het kerkje al in de verte.

Boer. (2).JPG

De voormalige Hervormde Mariakerk in Boer. Nu eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken.

De voormalige Hervormde Mariakerk in Boer. Nu eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken.

Boer.JPG

De mooie ingangspoort van de kerk van Boer is van de afgebroken Elgersma State uit 1664

De mooie ingangspoort van de kerk van Boer is van de afgebroken Elgersma State uit 1664

Dongjum-Boer

Terug naar boven

Status

- Dongjum-Boer is een tweelingdorp* in de provincie Fryslân, gemeente Waadhoeke. T/m 2017 gemeente Franekeradeel.

* D.w.z. formeel (bijv. voor het postcodeboek, de gemeentelijke basisregistraties BAG en de plaatsnaamborden) zijn het nog twee aparte woonplaatsen, maar in de praktijk worden ze gezamenlijk als een tweelingdorp beschouwd. De inwoners van het piepkleine dorpje Boer werken op veel gebieden samen met - en zijn voor voorzieningen ook aangewezen op - het grotere maar eveneens kleine buurdorp Dongjum. Vrijwel alle voorzieningen en verenigingen zijn er voor beide dorpen gezamenlijk, wat je elders op deze pagina kunt lezen. Op de gezamelijke lokale dorpssite spreekt men ook van 'het dorp Dongjum-Boer'. Vandaar dat ook wij voor beide formele dorpen één gezamenlijke pagina onder die naam hebben aangemaakt. Overigens zijn er nog veel meer van dit soort 'op twee benen hinkende' tweelingdorpen in ons land, vooral in Fryslân.

- Boer is kennelijk te klein en/of dunbebouwd voor een 'bebouwde kom' en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Doanjum.

Oudere vermeldingen
Dongjum: 13e eeuw Thuninghum, 1417 Donijnghum, 1421 Donghum, 1433 Donninghama-ghae, toe Donghum, 1482 Domingum, 1505 Doenghum, 1718 Donjum, 1841 "Dongjum, Dongium, Doengjum, Doenjum, Dongum of Donjum, ook wel Dodinchem of Donchum gespeld".
Boer: 1402 Burstera Rede, 1419 thoe dae buere, 1433 Buur, 1505 Buer.

Naamsverklaring
Dongjum: Betekent heem 'woonplaats, woning' van de Dunninga*, een afleiding met het suffix -ing- van de persoonsnaam Dunna met als betekenis 'van de lieden van Dunna'.
Boer: betekent het Oudfriese buer, buur 'woning, klein huis', ook 'boerenhoeve'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Dongjum ligt direct N van Franeker en grenst in het Z aan de A31.
Boer ligt NO van de stad Franeker en ONO van het dorp Dongjum en ligt rond de rivier de Ried, maar hoofdzakelijk Z daarvan, en rond de wegen Miedweg, Oude Weg en Dongjumerweg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Dongjum 26 huizen met 200 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 140 huizen met ca. 350 inwoners.
In 1840 heeft Boer 14 huizen met 93 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp 16 woonhuizen (plus de kerk) met ca. 40 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- De Goslinga State te Dongjum stond ongeveer op de plek waar nu de noordoostelijke op- en afritten van de A31 liggen. De state is begin 17e eeuw gebouwd en in 1803 afgebroken. De geschiedenis van de "opkomst en ondergang" van deze state en zijn bewoners kun je lezen onder de link.

- Van 1903 tot 1933 was er de spoorlijn Tzummarum-Franeker, van de Noord-Friese Locaalspoorweg-Maatschappij (NFLS), met o.a. een halte in Dongjum. Het haltegebouw bestaat nog, incl. de stationsnaam op de gevel.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Basisschool De Twirre in Dongjum heeft na afloop van schooljaar 2015-2016 de deuren gesloten. Het aantal leerlingen was met ca. 30 te klein geworden om nog verantwoord te kunnen doorgaan. In 2015 was de school al gefuseerd met Basisschool de Oanset uit buurdorp Ried, met ca. 60 leerlingen, waar de kinderen behalve uit Ried ook uit de buurkernen Peins, Boer en Kleaster Anjum komen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dongjum heeft 8 rijksmonumenten. Het betreft 5 terpen, de boerderij op Tzummarumerweg 30, het voormalige Dorpshuis (Dorpsstraat 13) en de Hervormde kerk.

- De huidige Hervormde (PKN) kerk van Dongjum is in 1777 herbouwd. Van 1926 tot 1939 is er ook nog een Hervormde Evangelisatie geweest op Tzummarumerweg 8 (voorheen en nadien woonhuis).

- Boer heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de voormalie pastorie op Miedweg 2, en de Hervormde kerk met toren.

- De Hervormde kerk van Boer dateert uit eind 12e eeuw en is in 2008 gerestaureerd. De kerk is niet meer in functie, is tegenwoordig in bezit van Stichting Alde Fryske Tsjerken en wordt tegenwoordig o.a. gebruikt voor concerten. De deur van de kerk wordt omlijst door de toegangspoort van de voormalige Elgersma State, die reeds lang is afgebroken en werd bewoond door een tak van de familie Elgersma (genealogie familie Elgersma). De huidige boerderij Nij Elgersma State (Dongjumerweg 11a) is hiernaar genoemd.

- In Boer staat het oudste stenen woonhuis van Fryslân.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Vereniging voor Volksvermaak VVV Doanjum organiseert door het jaar heen diverse evenementen en activiteiten in het dorp voor jong en ouder.

- De in 1960 opgerichte Toneelvereniging 't Wouterke is de toneelvereniging van Dongjum-Boer. Jaarlijks brengen zij in maart "met liefde en passie" - aldus hun site - een nieuw stuk op de planken.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Dongjum-Boer.

- Belangenvereniging: - Vereniging Dorpsbelang Dongjum-Boer is in 1969 opgericht met als doel de leefbaarheid in deze dorpen stand te houden en waar mogelijk te verbeteren. Het gaat om thema's als woongenot, verkeersveiligheid, groenbeheer, verlichting en het straatbeeld.

- Dorpshuis: - Omdat het oude dorpshuis te klein was geworden voor alle verenigingen, het ook anderszins niet meer aan de eisen des tijds voldeed en er vanwege de monument-status niet kon worden uitrebreid, is in 2007 een nieuw dorpshuis De Boppeslach gerealiseerd, voor een groot deel met eigen middelen uit het dorp.

- Sport: - Uit de aankondiging van een wedstrijd d.d. 13 augustus 1865 in de Franeker Courant blijkt dat er toen in ieder geval al gekaatst werd in Dongjum. In de hierop volgende jaren werd, inmiddels traditie, ieder jaar een “groote partij” gehouden. Prijzen zoals “tinnen Koffijkannen en “zilveren Trekpotten” waren toen in de mode. Later ging het om geldprijzen, waarbij dient te worden aangetekend dat de 1e prijs van 10 gulden per persoon in die tijd meer was dan een maandloon. Veelal was de lokale kastelein de animator achter de kaatspartij om publiek naar het dorp te trekken en daarmee omzet te creëren.

Eind jaren negentig van de 19e eeuw zien we de eerste echte “Kaatsvereenigingen“ in Fryslân verschijnen. Kaatsvereniging Moed & Volharding, de Dongjummer kaatsvereniging, is opgericht in 1899. Werd er in het begin gekaatst op het schoolplein of bij “boer Anema yn ‘e greide”, in 1962 werd Dongjum en haar kaatsvereniging een echt sportterrein rijker. In 1974 werd men verblijd met de somma van 10.000 gulden aan subsidie, voor de realisering van een kleedaccommodatie in het dorp (het huidige dorpshuis ’n Boppeslach). Moed & Volharding is door de jaren heen steeds een vereniging geweest die haar naam eer aan doet: klein maar dapper en steeds stug volhardend in de strijd, zowel op het kaatsveld als daarbuiten in de strijd om te blijven bestaan.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Dongjum. - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Boer.

Reactie toevoegen