Diesdonk

Plaats
Buurtschap
Asten
Zuidoost-Brabant Peelland
Noord-Brabant

diesdonk_waterberging_kopie.jpg

De in 2014 gerealiseerde Waterberging Diesdonk (= het rood omlijnde gebied) heeft een omvang van 139 hectare en kan in tijden van hoog water tijdelijk ruim 1 miljoen m3 water bergen, waardoor men in de omgeving 'droge voeten' houdt. (© www.aaenmaas.nl)

De in 2014 gerealiseerde Waterberging Diesdonk (= het rood omlijnde gebied) heeft een omvang van 139 hectare en kan in tijden van hoog water tijdelijk ruim 1 miljoen m3 water bergen, waardoor men in de omgeving 'droge voeten' houdt. (© www.aaenmaas.nl)

Diesdonk

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Diesdonk.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Diesdonk.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Diesdonk.

Terug naar boven

Status

- Diesdonk is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Peelland, gemeente Asten.

- De buurtschap is verdeeld in de Achterste Diesdonk en de Voorste Diesdonk.

- De buurtschap valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Ommel.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1479 Diesdonck, 1865 Achterste-Diesdonk en Voorste-Diesdonk.

Naamsverklaring
Samenstelling van donk 'zandige opduiking in moerassig terrein' en Dies, waarschijnlijk een waternaam, vergelijk de waternaam Dieze. Voor de mogelijke betekenis hiervan, zie bij Diessen. Achterste Diesdonk is 'achterwaarts gelegen' ten opzichte van Voorste Diesdonk (en dat weer ten opzichte van Asten naar wij aannemen, red.). (1) - De lokale heemkundekring (zie punt 14 onder de link) stelt echter: "De naam Diesdonk is afgeleid van distel en donk, dus een hoger gelegen gebied, begroeid met distels."

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Diesdonk ligt NO van Asten en wordt in het W begrensd door de Zuid-Willemsvaart, in het Z door de A67, in het O door de Oostappense Heide (waar achter het dorp Ommel) en in het N door het riviertje de Astense Aa (hoewel de buurtschap Oostappen daar nog tussen ligt), die hier de grens vormt tussen de gemeenten Asten en Helmond. De buurtschap ligt rond de gelijknamige weg en de Diesdonkerweg. Achterste Diesdonk ligt rond de weg Diesdonk, Voorste Diesdonk ligt Z ervan, parallel langs de A67.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 omvat de buurtschap Diesdonk 28 huizen met 156 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In de omgeving van Diesdonkerweg 27 zijn restanten van de fabricage van loden kogels gevonden, waarschijnlijk uit de tijd van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Ook moet hier de klokkengieter 'Jan die Smet van den Diesdunc' gewoond hebben, wiens standbeeld nu op het Koningsplein in Asten staat.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeenteraad van Helmond vond in 2010 dat Bedrijventerrein Zuid-Oost Brabant (BZOB), gelegen Z van Brouwhuis en de N266, moest worden uitgebreid in het Z hiervan gelegen gebied Diesdonk. Een voorstel van het college van B en W om de uitbreiding van het terrein in het bosgebied onder Brouwhuis te realiseren, kreeg geen steun van de raad. De gemeenteraad denkt dat het bos dat voor de uitbreiding moet wijken te klein is voor de verwachte behoefte aan nieuwe bedrijventerreinen in de toekomst. Daarnaast zal Diesdonk met zijn ligging tegen de autosnelweg A67 een grotere aantrekkingskracht hebben op ondernemers en bedrijven, zo verwacht de Helmondse gemeenteraad.

De gemeente Asten echter vindt dit geen goed plan. Stuurgroep Meros (= MER Oostelijk deel van de Stedelijke regio) ziet, in een voorlopige rapportage in 2008, een bedrijventerrein in het gebied Diesdonk, tussen Helmond en Asten, niet zitten. Meros denkt wél dat het bos O van het Helmondse bedrijventerrein BZOB een alternatief kan zijn. De gemeente Asten wil Diesdonk graag ontwikkelen voor toerisme, omdat Diesdonk meer natuurwaarde heeft dan het bos bij bedrijventerrein BZOB. Als dat bos gekapt gaat worden, moeten de bomen elders gecompenseerd worden, mogelijk in de groene long tussen Helmond en Eindhoven. Uit de milieu-effectrapportage (MER) uit 2009 blijkt dat op het gebied van woningbouw in deze omgeving wordt gekozen voor de ontwikkeling van buurtschap ’t Goor in Helmond en Lungendonk in Lierop. Daar kunnen volgens de stuurgroep in totaal 4.700 woningen worden gebouwd, namelijk 1.250 in ’t Goor in Helmond en tussen de 2.500 en 3.500 op Lungendonk in Lierop. "Het wordt een compleet nieuw dorp dat los van Lierop komt te staan en met eigen voorzieningen", aldus wethouder Ans van der Velden in het SIRIS-programma Het Avonduur. "Als alles goed verloopt, kunnen we in 2015 gaan bouwen aan de nieuwe wijk."

In juli 2010 blijkt dat ook de provincie het geen goed plan vindt om bedrijven op de Diesdonk neer te zetten. Zij heeft besloten het minder waardevole BZOB-bos te kappen en daar bedrijven toe te staan. Toenmalig burgemeester Beenakker van de gemeente Asten stelt in een reactie dat "de gemeente ontzettend blij is dat haar gebied Diesdonk geen industrieterrein wordt." De burgemeester noemt de beslissing van groot belang voor de mensen in deze buurtschap en in Ommel, die jarenlang in onzekerheid hebben geleefd. "En het gebied is landschappelijk ook van groot belang voor Asten."

De provincie heeft in de Structuurvisie Ruimtelijke Ordening Noord-Brabant, deel D: Structuurvisie Brainport Oost, hoofdstuk 3: Ontwikkellocaties wonen en werken (MEROS), o.a. de volgende afwegingen gemaakt om op Diesdonk geen bedrijventerrein te realiseren: "Diesdonk en BZOB hebben beide voor- en nadelen. Ontwikkeling van Diesdonk leidt echter tot een wezenlijk andere stedelijke structuur van Helmond dan ontwikkeling van BZOB. Op grond van de effectbepaling voor natuur, milieuoverwegingen, ruimtelijke structuren en de relatie met infrastructuur past de locatie BZOB-bos beter dan Diesdonk. Hieronder volgt een vergelijking van beide locaties op de aspecten natuur, ruimtelijke structuur, bereikbaarheid, landbouw, landschap, water en planeconomische haalbaarheid.

Bij een ongewogen optelling van de criteria voor natuur scoort BZOB beter dan Diesdonk. Dit ondanks de veel grotere aantasting van de EHS bij BZOB dan bij Diesdonk. De locatie BZOB-bos ligt voor 90% in de ecologische hoofdstructuur (EHS) en groenblauwe mantel. Het spreekt voor zich dat deze ontwikkeling in strijd is met de huidige Rijks- en provinciale kaders. De compensatieopgave is derhalve zeer groot. Daarom wil de provincie nu al een beeld krijgen van de mogelijke invulling van de compensatieopgave voor het BZOB-bos. Om die reden is de compensatieopgave exact berekend in de milieueffectrapportage: ze bedraagt 109 hectare. Ook is in de milieueffectrapportage een verkenning uitgevoerd naar mogelijke compensatielocaties.

Het BZOB-bos bestaat uit naaldbos op arme zandgrond. De huidige natuurwaarde is daarom qua biodiversiteit niet al te groot. Toch is het gebied in potentie zeker waardevol. Deze potentie zit in de omvang van het bosgebied en (bos)bodemvorming sinds circa 80 jaar. Door de ligging staat het echter onder druk. Het is namelijk een afgesneden deel van de Brouwhuisse Heide tussen het bestaande bedrijventerrein BZOB en de N279.

Diesdonk is een agrarisch gebied. Het ligt tussen de Oostappense Heide en de Aa en de Astense Aa. De Oostappense Heide valt binnen de EHS. Beide beken zijn ecologische verbindingszones en liggen in de groenblauwe mantel. Diesdonk zelf is een kleinschalig gebied. Het ligt voor een klein deel in de EHS en voor 40% binnen de groenblauwe mantel. Ook hier geldt een compensatieopgave. Deze bestaat uit drie hectare directe natuurcompensatie en compensatie van struweelvogelgebied in het kader van de Flora- en Faunawet. Er komen namelijk enkele Rode Lijst soorten voor. Andere relatief slechte scores voor natuur van Diesdonk liggen in de barrièrewerking, geluidsverstoring en verdrogingseffecten. Immers, landschapsecologisch gezien ligt deze locatie op een belangrijke plek in de oksel van de beekdalen van de Aa en de Astense Aa. De ontwikkeling van een bedrijventerrein op deze plek heeft daarom verstrekkende gevolgen voor de actuele en potentiële natuurwaarden van deze beekdalen.

Ruimtelijk past de ontwikkeling van het BZOB-bos beter dan ontwikkeling van Diesdonk. Het BZOB-bos sluit ten eerste beter aan op de stedebouwkundige en industriële structuur van Helmond. De locatie BZOB-bos grenst namelijk direct aan het bestaande bedrijventerrein BZOB. Bovendien worden op deze manier werklocaties aan de zuidzijde van Helmond gebundeld, wat leidt tot zuinig ruimtegebruik. Ook is het bij de locatie BZOB-bos gemakkelijker de gronduitgifte te faseren dan bij de locatie Diesdonk, omdat het BZOB-bos direct aansluit op het bestaand bedrijventerrein BZOB. Ten tweede ligt de locatie BZOB-bos qua bereikbaarheid gunstiger dan Diesdonk. Het BZOB-bos ligt goed ten opzichte van de bestaande N279 en de te verwachten toekomstige ontwikkeling van de Noordoostcorridor. De locatie is daardoor makkelijker te ontsluiten dan de locatie Diesdonk, die op grotere afstand van Helmond ligt, los van stedelijke concentraties en dus redelijk geïsoleerd. Met een brug over het beekdal van de Astense Aa zou Diesdonk via de N266 aangesloten kunnen worden op de A67. Dit is echter moeilijker en duurder dan de ontsluiting van de locatie BZOB-bos via bestaande wegen."

- De initiatiefgroep Windpark Diesdonk pleit voor een windpark met bijv. 5 molens van 3 MW langs de Zuid-Willemsvaart ter hoogte van deze buurtschap, die stroom kan leveren voor 40.000 Brabanders.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een woensdag eind juni organiseert Wielervereniging Amateursport Nederland (WVAN) een Avondcriterium door de Diesdonk en omgeving. De wedstrijden beginnen om 19.30 uur. Eerst starten de amateurs aan hun parcours van 59 kilometer, een minuut later is het de beurt aan de masters, die 50 kilometer afleggen. De route start en finisht op de Diesdonkerweg. Inschrijven kan vanaf 18.00 uur bij de jurywagen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In 2014 is Waterberging Diesdonk gerealiseerd, op het knooppunt van de gemeenten Helmond, Asten en Deurne. Het is een van de 6 waterbergingsgebieden die Waterschap Aa en Maas in de regio heeft gerealiseerd. Er kan in tijden van hoog water ruim 1 miljoen m3 water tijdelijk worden 'geparkeerd'. Inwoners van Helmond e.o. maar ook bewoners van gebieden benedenstrooms, zoals in Veghel en 's-Hertogenbosch, profiteren daarvan. Naar verwachting wordt de waterberging eens per 5 tot 10 jaar ingezet. De waterberging, een gebied met een omvang van 139 hectare, is gerealiseerd door de aanleg van een grote hoogwaterstuw en enkele kades. De hoogwaterstuw heeft twee stuwkleppen van elk 3,5 meter breed en 4,5 meter hoog. Normaal gesproken liggen deze kleppen op de bodem van de Aa. Alleen bij een extreme piekafvoer worden de kleppen opgetrokken. Het water stroomt dan vanuit de Aa gecontroleerd het land op en de waterberging loopt vol.

Theo Martens, wethouder van de gemeente Asten, en Frans Stienen van de gemeente Helmond stelden bij de feestelijke opening op 15 juni 2004 blij te zijn met de aanleg van de waterberging en de ‘droge-voeten-garantie’. Ook de natuur in het gebied werd genoemd en geroemd: "Diesdonk is een prachtig uitloopgebied voor de inwoners van Helmond."

Overigens is het gebied wegens hevige regenval in november 2010 reeds onder water gezet (foto van wateroverlast nov. 2010 ter hoogte van de N261 bij Diesdonk). Toen werd het nog een 'overloopgebied' genoemd. Dat heeft Waterschap Aa en Maas ca. 30.000 euro gekost, t.b.v. schadevergoeding aan gebruikers of eigenaren van agrarische grond in het gebied. Onderzoek heeft overigens vastgesteld dat achtergebleven slib niet schadelijk is geweest.

De begrenzing van Waterberging Diesdonk is in hoofdlijnen vastgelegd in het Reconstructieplan De Peel. Ze valt globaal samen met de Kanaaldijk van de Zuid-Willemsvaart, de A67, de Aaweg, de Oostappense Dijk, de Heibergweg en de Stipdonkse Goorweg. Hiermee valt het gebied binnen drie gemeenten: Helmond, Asten en Deurne.

Waterberging Diesdonk is een van de belangrijkste en meest effectieve bergingsgebieden van het waterschap. Hoofddoel van de waterberging is het creëren van veiligheid tegen regionale overstromingen. Daarbij is rekening gehouden met de volgende (neven)doelen: Beekherstel / waternatuur (Astense Aa); Vismigratie; Deelfunctie water voor landnatuur (ecologische verbindingszone); Natte Natuurparel en Ecologische Hoofdstructuur.

Bij de inrichting is namelijk integraal naar het gebied gekeken. Dat wil zeggen dat het waterschap - en de waterschappen in ons land in bredere zin - tegenwoordig niet meer (zoals 'vroeger') alleen de wateropgaven in hun beleid betrekken, maar kijken naar de hele 'maatschappelijke agenda' voor een gebied. Dat wil zeggen dat zij ook rekening houden met de belangen van o.a. landbouw, natuur en recreatie, en daar bij de inrichting zo veel mogelijk aan tegemoet komen, en daarbij zo veel mogelijk win-wins creëren. (bron: Waterschap Aa en Maas) - MER (Milieu Effectrapportage) waterberging. - Zienswijzen waterberging. - Een van de bezwaarmakers is doorgegaan tot aan de Raad van State met zijn bezwaren, omdat hij stelde door de waterberging ernstig in zijn belangen te worden geschaad. In februari 2015 zijn deze bezwaren - wederom - ongegrond verklaard. - Eind juni 2016 is overwogen de waterberging wegens noodweer in te zetten. Of dit ook werkelijk gebeurd is, is ons niet bekend.

Voorafgaand aan de realisatie van de waterberging heeft adviesbureau Lantschap in 2008 het rapport 'Cultuurhistorische en landschappelijke analyse van het waterbergingsgebied Diesdonk' opgesteld. Waarom dat nuttig en nodig is, leggen zij in deze alinea's in het rapport uit: "Cultuurhistorische waarden werden vroeger vooral gezien als een planologische sta-in-de-weg. Sinds het verschijnen van de nota Belvedere is echter het besef gegroeid dat het erfgoed boeiende
mogelijkheden biedt voor het landschap van de toekomst. Het kan een bron van inspiratie vormen voor ruimtelijke  ontwikkelingen. Ontwerpers en vormgevers, architecten en stedenbouwkundigen kunnen uitgedaagd worden (of zich uitgedaagd voelen) het verleden in eigentijdse vorm te laten herleven, of historische processen door te trekken naar de toekomst.

Gebruik maken van zulke aspecten uit het verleden betekent dat er kansen ontstaan voor nieuwe vormgeving en nieuwe kwaliteit van het landelijke gebied, waarbij essentiële landschappelijke en cultuurhistorische waarden behouden blijven of verder worden ontwikkeld. Het voordeel hiervan is dat het gebied - ook na de uitvoering van de maatregelen - een historische diepgang en een eigen identiteit behoudt en zich daardoor onderscheidt. Ontwerpers zijn heel belangrijk voor de wijze waarop met cultuurhistorische waarden wordt omgegaan. Een goed ontwerp vereist echter beschikbaarheid van de benodigde achtergrondinformatie en een visie op hoe met de aanwezige landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten rekening moet worden gehouden." Vandaar dus. Gelukkig neemt het Waterschap en de waterschappen in brede zin dit tegenwoordig dus ter harte!

Door de (mogelijke) aanleg van een snelweg aan de NO zijde van Helmond (de 'ruit' rondom Eindhoven) zou het waterbergingsgebied 'onder druk kunnen komen te staan'. Het Water + Ruimte Atelier heeft daarom in 2010 diverse varianten geïnventariseerd om zo te kunnen komen tot een zo optimaal mogelijke combinatie van de opgaven voor water en infrastructuur in dit gebied.

Reactie toevoegen