Deurningen

Plaats
Dorp
Dinkelland Oldenzaal
Twente
Overijssel

Deurningen goat deur [640x480].jpg

Deurningen goat deur met de realisering van de plannen uit het in 2008 opgestelde Dorpsplan Plus.

Deurningen goat deur met de realisering van de plannen uit het in 2008 opgestelde Dorpsplan Plus.

deurningen st plechelmuskerk [640x480.jpg

Deurningen St Plechelmuskerk

Deurningen St Plechelmuskerk

Deurningen

Terug naar boven

Status

- Deurningen is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, in grotendeels gemeente Dinkelland, deels gemeente Oldenzaal. T/m 2000 gemeente Weerselo (geheel).

- Bij de herindeling van 2001 is een deel van het buitengebied van Deurningen en Weerselo (het betrof 527 hectare met 97 huizen en 297 inwoners) naar de gemeente Oldenzaal overgegaan. Plattegrond van het deel van Deurningen dat in 2001 naar Oldenzaal is overgegaan (© Andreas Bartelink) (het deel vanaf de Lemseloseveldweg richting N viel vanouds onder de marke Lemselo, postaal gezien kern Weerselo, richting Z was Deurningen).

- Onder het dorp Deurningen valt ook de buurtschap Gammelke. Ook de voormalige buurtschappen Hasselo en Klein Driene vielen historisch gezien onder dit dorp (nog zeer kleine delen van het grondgebied van deze voormalige buurtschappen behoren tot de gemeente Dinkelland).

Terug naar boven

Naam

In het Twents / Nedersaksisch
Döarningn.

Oudere schrijfwijzen
Deurninge, 1295 Thornengen, 1323 Dorninge, 1381-1383 Doerninghe, 1450 Doerningen, 1795 Doorningen.

Naamsverklaring
Volgens sommigen is de betekenis 'bij de lieden van de persoon Diurna*', maar eveneens is mogelijk 'de lieden bij de doornstruiken'. (1)
* Gereconstrueerde vorm.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Nettelkörnkesnest (een Nettelkörnke is een winterkoninkje).

Terug naar boven

Ligging

Deurningen ligt direct NO van Hengelo, WZW van Oldenzaal. De wijk van Hengelo waar het dorp ten noorden van ligt, heet Hasseler Es (naar de gelijknamige Hasseler Esch). Google Maps vermeldt op die plaats, feitelijk ten onrechte, tevens de naam 'Hasselo', omdat tot ca. 1976 de buurtschap Hasselo op de plaats van deze wijk lag. Sinds dat jaar heeft de wijk de buurtschap geleidelijk 'opgeslokt'.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Deurningen 131 huizen met 719 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 800 huizen met ca. 2.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Tot de vorming van de gemeente Weerselo in 1811 was het gebied dat tot de plaats Deurningen behoorde onderverdeeld in de marken/buurschappen Doorningen (Deurningen), Kleine Dryne (Klein Driene) en Haseloo (Hasselo).

De buurschap was in de middeleeuwen een marke onder het richterambt Oldenzaal. Deurningen viel toen, zoals vele andere omliggende kernen, onder de parochie van Oldenzaal. In 1665 scheidde het dorp zich samen met Rossum, Saasveld en De Lutte af van deze parochie. Tot 1760 viel Deurningen vervolgens onder de parochie Saasveld, daarna werd het een zelfstandige parochie. Als kerkpatroon werd de H. Plechelmus gekozen, een Schotse monnik uit de 8e eeuw. Deze keuze lag voor de hand, gezien de nauwe historische banden met de parochie in Oldenzaal.

In 1787 kwam de eerste kerk gereed. In 1885 werden de parochiegrenzen officieel vastgelegd. Onder de parochie Deurningen vielen sindsdien de buurtschappen Hasselo (waar nu de Hengelose wijk Hasseler Es gelegen is) en Gammelke en een groot deel van de buurtschap Deurningen. Het dorp is nog altijd voornamelijk rooms-katholiek qua signatuur.

Als je je nader wit verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende literatuur: - De Marke Deurningen in het verleden. Uitg. Ver. Heemkunde Weerselo. (jaar?)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In de 20e eeuw zijn de grenzen van Deurningen meermaals herzien, met name vanwege uitbreiding van de steden Oldenzaal en Hengelo.

- Dorpsplan Deurningen (2008).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Deurningen heeft 4 rijksmonumenten.

- Deurningen heeft 7 gemeentelijke monumenten.

- St. Plechelmuskerk. De 3 gebrandschilderde glas-in-loodramen met de thema's Leven, Dood en Verrijzenis, zijn in 1996 ontworpen en vervaardigd door kunstenares Annemiek Punt. - Site Plechelmusparochie. - Site over de restauratie van de St. Plechelmuskerk.

- Gevelstenen in Deurningen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Nettelkörnkes (voor een verklaring van deze naam zie bij Naam).

- RunBikeRun (juni).

- Motorcross (juli).

- De Fancy Fair Feesten Deurningen (gedurende 4 dagen eind juli of begin augustus) is al meer dan 60 jaar een begrip in Twente. Ooit is ze enkele jaren na de oorlog begonnen in het dorpshuis om de kas van voetbalvereniging DSVD te spekken. Die aanleiding is nooit veranderd; nog steeds gaat een substantieel deel van de opbrengst naar de lokale verenigingen, zij het dat er nu meer van profiteren dan alleen DSVD. Het evenement mikt bewust op een breed publiek. Er wordt naar gestreefd zowel het tentgebeuren, het programma en zeker de muziek goed voor elkaar te hebben. Veel bezoekers vinden het dan ook heel erg gezellig op de Fancy Fair Feesten.

De verenigingen uit Deurningen leveren hun medewerkers voor de Fancy Fair. De één doet dit, de ander dat. Waar ze het voor doen? Er komt geld in de clubkas en dat gaat niet om kleine bedragen! De Fancy Fair Feesten zijn gaandeweg uitgegroeid tot een evenement met bezoekers uit heel Twente. De standjes met ballen gooien, touwtje trekken en het Rad van Avontuur hebben plaatsgemaakt voor spectaculairdere attracties: een moderne kermis, klimbaan, kleefwand, luchtkussen, en een klimtoren zijn geen uitzondering.

- Trekkertrek Deurningen (weekend begin augustus).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Hoewel Deurningen in de loop der jaren flinke stukken buitengebied is kwijtgeraakt, met name voor uitbreidingen van Oldenzaal, en bij de herindelingen van 2001 de nieuwe gemeentegrenzen vaak langs snelwegen zoals de A1 zijn getrokken, heeft het dorp, dat zelf N van de A1 ligt, toch nog een gebied gehouden Z van de A1 en de spoorlijn aldaar. Het betreft een landgoederen- en natuurgebiedenzone van ca. 1 km diep en ca. 3 km lengte, gelegen tussen Vliegveld Twente en A1/spoorlijn.
Van west naar oost betreft het:
1) Landgoed Lonnekermeer, 98 hectare groot en beheerd door Overijssels Landschap. Het Lonnekermeer zelf ligt overigens deels in de gemeente Enschede. De grens met de gemeente Dinkelland loopt dwars door het meer. Eigenlijk zijn het twee meren, van respectievelijk 10 en 6 hectare. De meren zijn ontstaan door zandafgravingen in 1903, om ongelijkvloerse kruisingen te kunnen maken in de spoorlijn. Het bedrijfsleven klaagde namelijk over oponthoud door de gelijkvloerse kruisingen in de spoorlijn. Bij de meertjes kwam al snel een landgoed voor de bekende Twentse textielbaronnen de familie Stork. Zij lieten er een villa, boerderij en boswachterswoning bouwen. Tuin en park zijn aangelegd in de Engelse landschapsstijl. Voor het ontwerp tekende landschapsarchitect L.A. Springer. De heide werd verbouwd tot landbouwgrond en productiebos. Het landgoed herbergt vele bijzondere soorten flora en fauna, waarover je alles kunt lezen op de pagina over landgoed Lonnekermeer van Landschap Overijssel. Op het landgoed bevindt zich één van de twee rijksmonumenten van Deurningen, namelijk huize Oosterhof. Nabij de meertjes vindt u panelen met gedichten en verzen van de Twentse volksdichter Willem Wilmink.
2) Landgoed Oosterveld, tegenwoordig in eigendom van de familie Van Heek (bekend van de Enschedese textielindustrie). Het is wel vrij toegankelijk voor wandelaars.
3) 't Holthuis. In de Tweede Wereldoorlog is dit natuurgebied, net als de landgoederen Oosterveld en een deel van het Lonnekermeer, bij het militaire vliegveld 'Fliegerhorst Twente' getrokken. Als overblijfsel daarvan is er ten noorden van de Oude Postweg, in het gebied ter hoogte van de Zandsteenweg, een zogenaamde 'splitterbox'. Voor de rest is er weinig dat herinnert aan de oorlog en heeft het natuurgebied gelukkig haar schoonheid weten te behouden. Sinds 1986 wordt het beheerd door Landschap Overijssel.

- De Deurningerbeek ontspringt ZW van Oldenzaal, stroomt door Deurningen en mondt uit in de Bornsebeek en vervolgens in de Loolee. De totale lengte van de Deurningerbeek tot waar deze overgaat in de Bornsebeek is ongeveer 12 kilometer. De Deurningerbeek is onderdeel van het stelsel van beken die W van Oldenzaal parallel aan elkaar van oost naar west stromen. De andere beken in dit stelsel zijn de Spikkersbeek, Lemselerbeek, Saasvelderbeek en Gammelkerbeek. Aan het begin van deze eeuw zijn op verschillende plaatsen vispassages gebouwd op plaatsen waar eerder stuwen de migratie van vissen onmogelijk maakten.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Deurningen.

- Belangenvereniging: - Dorpsbelang Deurningen.

- Sport: - Sportvereninging DSVD is een zogeheten omnivereniging, met afdelingen voor voetbal, handbal, volleybal en gymnastiek. - Tennisvereniging. - In het hart van Sporthal ‘t Hoge Vonder in Deurningen klopt een gezellig Sportcafé. De centrale ontmoetingsplaats voor handballers, voetballers, volleyballers, turners en judoka’s. En voor de niet-sporter die van de informele sfeer houdt. Benno en Gerard vormen het gastvrije duo. Met hun enthousiasme maken zij het iedereen naar de zin. In de zaal, bij feesten, competities, toernooien en gezellig aan de bar van het sportcafé. Niet alleen voor Deurningers, maar voor gasten uit heel het land.

Reactie toevoegen