Den Oever

Plaats
Dorp
Hollands Kroon
Kop van Noord-Holland
Noord-Holland

den oever zuiderzeewerken met op de achtergrond de wieringermeerdijk 11-5-1929 [640x480].jpg

Den Oever met op de achtergrond de Wieringermeerdijk 11-05-1929

Den Oever met op de achtergrond de Wieringermeerdijk 11-05-1929

Den Oever

Terug naar boven

Status

- Den Oever is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kop van Noord-Holland, gemeente Hollands Kroon. T/m 2011 gemeente Wieringen.

- Onder het dorp Den Oever valt ook buurtschap De Gest. Voor de postadressen vallen ook het dorp Oosterland en buurtschap De Heid onder het dorp Den Oever.

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
De naam Den Oever stamt waarschijnlijk nog uit de vroegmiddeleeuwse (Viking) tijd waarin Wieringen nog deel uitmaakte van het vasteland. Alleen aan de oostkant was een verbinding met open water, de oever dus. (bron: website In Pago Wirense)

Bijnaam inwoners
Inwoners van Den Oever worden op Wieringen door niet-Oeversen Kroaien genoemd. Hoe die naam ooit is ontstaan is niet duidelijk. (bron: zie de vorige alinea)

Terug naar boven

Ligging

Den Oever ligt NNW van Medemblik, O van Den Helder, NO van Hippolytushoef, in het uiterste NO van Wieringen. Het dorp grenst in het NO aan de Afsluitdijk, met Z daarvan het IJsselmeer en N daarvan de Waddenzee.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Den Oever 45 huizen met 200 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.000 huizen met ca. 2.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Den Oever is gezien zijn ligging aan zee een echt vissersdorp. Hoewel de visserij door de afsluiting van de Zuiderzee met de Afsluitdijk, waardoor die zee een meer (het IJsselmeer) werd, ook hier wel teruggelopen zal zijn, is de vissershaven nog altijd de thuishaven van een behoorlijk grote vloot. Opvallend (zeker voor een vissersdorp) is het ontbreken van een kerk. Vroeger was er wel een kapel, die verbonden was met een gasthuis. De Oeverse kapel is behalve als kerkgebouw ook in gebruik geweest als opslagplaats van de VOC, als dorpshuis en als boerenschuur. In de jaren zestig is het pand in verval geraakt. Het is toen afgebroken en herbouwd in het Zuiderzeemuseum te Enkhuizen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Havendijk in Den Oever voldoet niet meer aan de wettelijke veiligheidseisen. Bij extreem weer kan er te veel water over de dijk slaan. Daarom wordt deze 900 meter lange hoogwaterkering van 2017 t/m 2019 versterkt. Het gaat om een verhoging van max. 1,5 meter. Daarvoor is ook een verbreding in de richting van het haventerrein nodig van ongeveer 14,5 meter. Tegelijk met de Havendijk worden ook de havendammen versterkt. In het voorkeursalternatief is aangegeven dat de havendammen niet alleen een functie hebben voor het versterken van de dijk, maar ook voor het begeleiden van de scheepvaart in de haven.

De versterking van de Havendijk sluit aan op het programma Waddenpoort Den Oever, ontwikkeld door de gemeente Hollands Kroon met financiële steun van de Provincie Noord-Holland. Het programma Waddenpoort maakt het Wad vanaf de kust beleefbaar. Door de passanten- en visserijhaven toegankelijker en aantrekkelijker te maken. En de overnachtingsgelegenheden rond het Wad uit te breiden. Deze projecten worden ontwikkeld bij de dijkversterkingen zoals de versterking van de Havendijk Den Oever, de Afsluitdijk en de reeds versterkte Stontelerdijk. Hiermee willen Provincie en gemeente een bijdrage leveren aan recreatie, toerisme en natuur en de werkgelegenheid in de regio.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Den Oever heeft 25 rijksmonumenten.

- Molen De Hoop is een vermoedelijk in de tweede helft van de 17e eeuw als korenmolen gebouwde achtkante bovenkruier. Vroeger stond hij geheel vrij op de wind, even ten westen van de dorpskom. Sinds de jaren twintig is de molen echter door lage bebouwing omgeven geraakt. Al in 1391 wordt aan de bewoners van het eiland Wieringen het recht van de vrije wind gegeven, waaruit mag worden afgeleid dat er toen al een windkorenmolen aanwezig was. De eerste windkorenmolen op Wieringen heeft waarschijnlijk gestaan nabij Hippolytushoef. Op een van 1540 daterende kaart van het eiland staan er drie aangegeven; twee bij Hippolytushoef en een bij Den Oever. De huidige molen is volgens overlevering in de 18e eeuw van Huisduinen naar Den Oever verplaatst. Aan het eind van de jaren dertig is de molen in vervallen staat geraakt. Een restauratie wordt in 1960 voltooid. Sindsdien wordt de molen weer regelmatig door vrijwillig molenaars in werking gesteld. Sinds de oprichting in 1991 van Vereniging De Wieringer Molens is de molen in eigendom van deze vereniging, die de molen van 1995-1998 wederom heeft gerestaureerd, waarbij o.a. de gehele kap is vervangen. Momenteel wordt er veevoeder gemalen.

- Gevelstenen in Den Oever.

- De zilverschatten van Westerklief zijn te zien in het Informatiecentrum Vikingen op Wieringen. De verhalen achter deze opzienbarende vondsten worden verteld aan de hand van veelal originele voorwerpen uit de Vikingtijd (ca. 800-1100 na Christus): zilver in de economie van de Vikingtijd; Wieringen als handelslocatie op de reizen naar en van Dorestad, Denemarken en Engeland; handelsproducten van de Vikingen en Friezen; wapens van Vikingen, Franken en Friezen; een schaalmodel (5 meter lang) van een van de Skuldelevschepen uit Roskilde, Denemarken.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Tijdens de Flora- en Visserijdagen (gedurende 5 dagen eind augustus) in Den Oever bruist het pittoreske vissersdorpje aan de kop van de Afsluitdijk. Vissermannen vertellen je alles over de vissen, de garnalen, de mosselen, het schip, de netten en het woeste leven op zee. Je kunt er o.a. gratis een écht vers visje proeven, meevaren op een échte vissersboot, een kijkje nemen in de bloementent, je vermaken met de attracties op de kermis, en lekker slenteren langs de vele kraampjes die in en rond de visafslag zijn geplaatst. In de visafslag is een grote vis-showtafel geplaatst, waarop talloze vissoorten zijn tentoongesteld. Vooral kinderen kijken hun ogen uit. Kennelijk zijn deze feesten al een oude traditie. We hebben namelijk een foto van de Florafeesten gespot uit begin 20e eeuw.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Theater en sociaal cutureel centrum het Vikingschip is hét podium en ontmoetingscentrum in de gemeente Hollands Kroon.

- Bij Den Oever, aan het begin van de Afsluitdijk, heeft Rijkswaterstaat in 2015 een vispassage aangelegd. Door de vispassage kunnen vissen nu van de Waddenzee naar het IJsselmeer zwemmen. De vissen hebben het zoete water nodig om te kunnen paaien en jonge visjes kunnen in het zoete water opgroeien. Om die reden zet Rijkswaterstaat ook regelmatig de sluizen open voor vis. Het zoute water dat dan meekomt moet wel worden afgevoerd, zodat het IJsselmeer niet te zout wordt. Het meer is immers een belangrijk reservoir voor drinkwater en voorziet ook de landbouw van water. Om het zoute water af te voeren is een zoutwaterafvoersysteem gebouwd.

- Het Oeverse Schor is als een kwelder steeds ontwikkeling. De ontwikkeling van dit schor verwijst naar de ontstaansgeschiedenis van een Waddeneiland. Geleidelijke aangroei van slib en daarna begroeiing en zo wordt Wieringen als waddeneiland uitgebreid met dit Oeverse Schor, met overgangszones van pionier tot hoge kwelder. Het meest kenmerkende is het zilte aspect van dit natuurgebied. Aan de rand van het glooiende Wieringen ontstaat een schor dat steeds langer droog blijft. De vegetatie helpt daarbij een handje. De inwoners van Den Oever hebben een prachtig natuurgebied 'voor' de deur gekregen. Het is ook bij uitstek een gelegenheid om vogels te spotten. Voor vogels is het een belangrijke pleisterplaats tijdens de voor- en najaarstrek, het is ook een hoogwatervluchtplaats, en een broedplek en overwinteringsgebied voor zang- en roofvogels.

Terug naar boven

Beeld

- Live webcam van de haven van Den Oever.

- Oude foto's van Den Oever.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Den Oever (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Basisschool 't Span. - Dalton Basisschool De Branding.

- Muziek: - Muziekvereniging Apollo Orkesten omvat een harmonieorkest en een slagwerkgroep. - Thalia is een muziektheatervereniging. In een klein jaar werken ze vanuit ‘niets’ toe naar hun voorstellingen gedurende 5 avonden in maart in het Vikingschip in Den Oever, door o.a. koorrepetities, regierepetities en choreografieën oefenen. Ze geven ook workshops zang, spel en dans aan de leden.

- Sport: - Voetbalvereniging Wiron.

- Brandweer: - Brandweer Blusgroep Den Oever.

Reactie toevoegen