Den Hulst

Plaats
Buurtschap
Dalfsen
Salland
Overijssel

Den Hulst stempel TRKB (Kopie).jpg

Den Hulst was een dorpje N van Nieuwleusen en had tot 1974 een postkantoor met die naam. Daarna is de plaatsnaam helaas formeel verdwenen, omdat zij in het in 1978 ingegane huidige postcodesysteem niet als plaatsnaam is opgenomen.

Den Hulst was een dorpje N van Nieuwleusen en had tot 1974 een postkantoor met die naam. Daarna is de plaatsnaam helaas formeel verdwenen, omdat zij in het in 1978 ingegane huidige postcodesysteem niet als plaatsnaam is opgenomen.

Den Hulst straatnaambordje.jpg

Het dorpje Den Hulst is in 1974 van zijn plaatsnaam beroofd, gaat sindsdien door het leven als Nieuwleusen-Noord en is ter plekke nog slechts te herkennen aan de straatnaambordjes Den Hulst...

Het dorpje Den Hulst is in 1974 van zijn plaatsnaam beroofd, gaat sindsdien door het leven als Nieuwleusen-Noord en is ter plekke nog slechts te herkennen aan de straatnaambordjes Den Hulst...

Den Hulst

Terug naar boven

Status

- Den Hulst is een voormalig dorp, thans buurtschap* in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Dalfsen. T/m 2000 gemeente Nieuwleusen.
* Dit betreft de karakteristieke lintbebouwing van het vroegere dorp aan de N377, die ter plekke Den Hulst en Oosterhulst heet. Deze ligt tegenwoordig weliswaar deels binnen de bebouwde kom van het dorp Nieuwleusen, maar wij vinden het vroegere dorp daar nog zodanig goed herkenbaar, dat ons voor de hele lintbebouwing aldaar de kwalificatie buurtschap nog wel gerechtvaardigd lijkt.

- Het dorpje Den Hulst was oorspronkelijk alleen een lintbebouwing langs de N377 (Hasselt - Coevorden) met een stuk buitengebied N daarvan. Dat buitengebied ligt in de gemeente Staphorst, werd oorspronkelijk als behorend tot het Staphorster dorp Rouveen beschouwd en daarom ook wel Rouveense Hulst genoemd. Bij de instelling van het huidige postcodesysteem in 1978, heeft de gemeente Staphorst dat gebied laten benoemen als Den Hulst, met een eigen postcode en postale plaatsnaam. Wellicht omdat men het te verwarrend vond met het Nieuwleusense deel van Den Hulst?, is in de jaren negentig de naam veranderd en is formeel de plaatsnaam Punthorst voor dit gebied vastgesteld (met nieuwe postcode).

De gemeente Nieuwleusen daarentegen heeft in de jaren zeventig géén eigen postcode en plaatsnaam aangevraagd voor haar deel van Den Hulst (de dorpskern langs de N377 dus en het deel Z daarvan), waardoor dat sindsdien voor de postadressen 'in' Nieuwleusen ligt (ten gevolge daarvan is de naam Den Hulst in 1974 ook uit de poststempels verdwenen, want de plaatsnaam bestond formeel vanaf die tijd immers niet meer). Samen met de daarna gerealiseerde nieuwbouw Z van het oude Den Hulst, wordt dat deel sindsdien Nieuwleusen-Noord genoemd.

- Vanouds viel ook de buurtschap Rollecate (N van de W van Den Hulst gelegen buurtschap De Meele, rond de weg Rollecate en de Rollecaterweg) onder Den Hulst. Maar ook Rollecate valt nu voor het grootste deel onder het deel in de gemeente Staphorst dat tegenwoordig Punthorst heet (een klein deel van Rollecate valt tegenwoordig onder het dorp Nieuwleusen).

Terug naar boven

Naam

In de volksmond
De Hulst. Den Hulst lag oorspronkelijk aan de Dedemsvaart (die in de jaren tachtig ter plekke gedempt is voor de aanleg van de N377). Daarom woonde je hier in de volksmond 'an de vaort'. Verwarrend is dat het verderop gelegen dorp Dedemsvaart in de volksmond ook De Voart heet, zodat men daar ook 'an De Vaort' woont...

In het dialect
Nulst of 'n Ulst. Nulst is een samentrekking van de n van het lidwoord en Ulst, waar in het dialect de H wegvalt (h-deletie), zoals dat in Noordwest-Overijssel gebruikelijk is. Nulst gebruikt men vooral waar het voorzetsel van toepassing is, zoals in "Wi'j gaot naor 'n Ulst", "Zi'j woont op 'n Ulst".

Oudere vermeldingen
Begin 18e eeuw treffen we de volgende vermeldingen aan: 'in Den Hulst ofte op de Gracht' en 'aan de Grachte in de Oosterhulst'*. 1840 De Hulst (in de Volkstelling m.b.t. gemeente Nieuwleusen) en Den Huls (in de Volkstelling m.b.t. gemeente Staphorst), 1867 De Hulst, 1844 De Roveensche-Hulst, 1847 Rouveensche-Hulst. De laatstgenoemde 2 vermeldingen hebben alleen betrekkking op het Rouveense deel van Den Hulst.
* De 'grachte' is het in de Plompenkolk uitmondende afwateringskanaaltje de Beentjesgraven. De Oosterhulst is het buurtje aan de gelijknamige N377 en parallelwegen O van de oude kern van Den Hulst.

Naamsverklaring
Samengesteld uit het lidwoord Den, wat wijst op datief enkelvoud (met locatieve functie), en hulst 'hulst, altijdgroene heester'.(1)

Naamsverdwijning en -verandering
De plaatsnaam Den Hulst is dus - zoals toegelicht onder Status - formeel verdwenen. De oude kern met de nieuwbouwwijken Z daarvan heet tegenwoordig Nieuwleusen-Noord. De naam leeft nog voort in benamingen ter plekke zoals de N377 die ter plekke Den Hulst heet en O daarvan Oosterhulst, de Hulsterplas (waaruit zand is gebruikt voor het dempen van de Dedemsvaart en de aanleg van de N377), de Hulstkampenweg, 't Hulsterpad en verzorgingshuis De Hulstkampen.

Terug naar boven

Ligging

Over de ligging van Den Hulst en de complicaties daarvan, vind je al het nodige onder het kopje Status. Wat vandaag de dag redelijkerwijs nog als buurtschap Den Hulst te beschouwen vat, betreft de bebouwing aan de gelijknamige weg en de weg Oosterhulst O daarvan. Beide maken onderdeel uit van de N377 (Hasselt-Coevorden).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat Den Hulst 62 huizen met 340 inwoners onder de gemeente Nieuwleusen en 16 huizen met 86 inwoners onder de gemeente Staphorst. Tegenwoordig heeft wat we hierboven gedefinieerd hebben als buurtschap Den Hulst, dus de bebouwing aan de gelijknamige weg en de weg Oosterhulst, ca. 200 huizen met ca. 500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Den Hulst was vroeger landelijk bekend vanwege de Union fietsenfabriek (1904-2003). Met dien verstande dat de fabriek vanwege de onbekendheid van de plaatsnaam Den Hulst in de eerste jaren op haar poststukken zette dat zij was gevestigd 'aan de Dedemsvaart', waardoor men geneigd was te denken dat de fabriek in de plaats Dedemsvaart was gevestigd...

- Molen De Vlijt is oorspronkelijk in 1639 gebouwd in Koog aan de Zaan, als olie- en pelmolen. Later gaat de molen als De Vlijt naar het Friese Balk. In 1898 wordt de molen daarvandaan per platbodem over de Zuiderzee naar Den Hulst vervoerd, en daar weer opgebouwd als korenmolen. In 1924 is de molen onttakeld na te zijn beschadigd door een hevige storm. In 1933 is het restant en het woonhuis ernaast afgebrand door een blikseminslag. Ter plaatse wordt een mechanische maalderij gebouwd van de Gebr. Muller, die in 1980 door veevoederconcern UTD is overgenomen. (vermoedelijk betreft dit het complex waar nu de kringloopwinkel in zit?, red.)

- Geschiedenis van Den Hulst op Wikipedia. Het is wel in het dialect, maar met een beetje moeite is dat voor iemand 'van buiten' wel te begrijpen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Grammofoonmuseum Nieuwleusen (De Smeule 3). Grammofoons zijn voorzien van een rond plateau, waarop grammofoonplaten varierend diameter van 8 tot wel 50 centimeter afgespeeld kunnen worden. De eerste grammofoons hadden een trechterigvormige hoorn, een soort toeter. De hoorns werden steeds groter en fraaier. Vanaf ca. 1915 werden ze meer en meer ingebouwd in vaak kleine fraaie meubels. Ook kwamen er koffergrammofoons, die heel populair werden omdat ze makkelijker mee te nemen waren. Het museum heeft ook een kleine, maar zeer gevarieerde collectie bandrecorders. Er is ook een vitrine met allerlei soorten microfoons, van kleine eenvoudige modellen tot grote studio-exemplaren.

Het Museum beschikt over een grote collectie 78 toeren platen en heeft zich de laatste jaren toegelegd op het verzamelen van vinyl langspeelplaten en singles. De bedoeling is om voor het nageslacht een brede en gevarieerde collectie platen op te bouwen, niet alleen om de muziek, maar ook om de meestal fraaie hoezen. Met de komst van internet is verzamelen eigenlijk niet meer nodig, want vrijwel elk gewenst muzieknummer kan gedownload worden. Grammofoonplaten zijn levendige getuigen van een heel ander tijdperk. Een groep van 5 enthousiaste vrijwilligers en 1 avond per week bezig om de platen, vaak afkomstig van schenkingen, te sorteren, te wassen als dat nodig is en te registreren. Uitsluitend op afspraak is het museum iedere weekdag te bezoeken voor groepen van 5 tot ca. 35 personen (ook ‘s avonds).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Deerne's Kringloopwinkel van Daniëlle Mos is gevestigd in de voormalige meelfabriek van Den Hulst. De winkel heeft een breed assortiment tweedehands spullen voor schappelijke prijzen.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Nieuwleusen en Den Hulst op Facebook.

Reacties

(2)

Ik ben op zoek naar de plek waar het oude brugwachtershuis in Den Hulst staat. Ik zoek me een ongeluk op Google Maps maar ik kan niets vinden dat lijkt op de foto die ik van het brugwachtershuis heb uit het boek "oude ansichten".

Ik zocht die locatie ook, omdat ik kennelijk ergens gelezen had dat dat brugwachtershuis er nog zou moeten zijn, waarom ik het hierboven had vermeld onder Bezienswaardigheden, met ook de vraag erbij of iemand de locatie ervan weet. Naar aanleiding van jouw reactie, lees ik in het vermoedelijk door jou bedoelde boek 'Nieuwleusen in oude ansichten deel 1', bij nr. 19: "Brug V, oftewel de Koeriersbrug, over de Dedemsvaart in de Oosterhulst. De mensen op de brug en nabij de tramrails van de D.S.M. namen rustig de tijd om naar de fotograaf te kijken en mee "op portret" te komen. Rechts zien we de typische brugwachterswoning, zoals men die vele langs de Dedemsvaart kon vinden en men elders thans nog weI kan aantreffen." ( http://www.europese-bibliotheek.nl/nl/boeken/Nieuwleusen_in_oude_ansicht... ) Die formulering stelt dat de brugwachterswoning kennelijk niet meer bestaat, omdat "men ze elders thans nog wel kan aantreffen". Daarom heb ik hem hierboven onder Bezienswaardigheden maar verwijderd. Want kennelijk is er tegenwoordig immers niets meer van te zien.

Qua locatie waar het pand gestaan moet hebben: op www.topotijdreis.nl kun je zien bijv. rond 1920 dat de Koeriersbrug, zoals volgens het hiervoor vermelde boek die brug V kennelijk ook heette, lag rond het punt waar tegenwoordig de weg Den Hulst overgaat in de weg Oosterhulst. De brugwachterswoning moet dus ongeveer hier gestaan hebben:
https://www.google.nl/maps/@52.5914052,6.2995575,3a,90y,345.56h,88.93t/data=!3m6!1e1!3m4!1sdeNVHcpRMaxzxKXCX3qAYw!2e0!7i13312!8i6656 (even het hele www-adres kopiëren en plakken in de browser)

Reactie toevoegen