Den Hoorn (Texel)

Plaats
Dorp
Texel
Kop van Noord-Holland Waddengebied
Noord-Holland

Den-Hoorn-dorp-MSD-20090418-164038.jpg

Den Hoorn is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de regio's Kop van Noord-Holland en Waddengebied, op het eiland en in de gemeente Texel.

Den Hoorn is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de regio's Kop van Noord-Holland en Waddengebied, op het eiland en in de gemeente Texel.

Den-Hoorn-dorp-MSD-20090418-163976.jpg

Den Hoorn, dorpsgezicht

Den Hoorn, dorpsgezicht

Den-Hoorn-dorp-MSD-20090418-164035.jpg

Den Hoorn, dorpsgezicht

Den Hoorn, dorpsgezicht

Den Hoorn (Texel)

Terug naar boven

Status

- Den Hoorn is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de regio's Kop van Noord-Holland en Waddengebied, op het eiland en in de gemeente Texel.

- Onder het dorp Den Hoorn vallen ook de buurtschappen De Westen en 't Horntje.

Terug naar boven

Naam

In het Tessels
De Hoore.

Inwoners
Een inwoner van dit dorp is een Hoornder.

Oudere vermeldingen
1408 Horne, 1542 Hoorn, 1576/1608 Hoorn, 1840 De Hoorn.

Naamsverklaring
Identiek met het Middelnederlandse horne 'hoek'. Zie ook Hoorn, Barsingerhorn.(1)

Terug naar boven

Ligging

Den Hoorn ligt ZW van Den Burg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Den Hoorn 95 huizen met 569 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met ca. 1.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het oorspronkelijke dorp Den Hoorn, dat daarom bekend staat als De Oude Hoorn, is in 1398 verbrand tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Het later herbouwde huidige dorp lag aanvankelijk aan de zuidoostkant aan zee, maar kwam door landaanwinning geleidelijk landinwaarts te liggen. De Prins Hendrikpolder ZO van het dorp dateert overigens pas van 1847.

De inwoners leefden aanvankelijk van landbouw, veeteelt en visserij. In de 17e en 18e eeuw was de internationale handelsvaart (o.a. VOC) een belangrijke bedijfstak. Veel schepen vertrokken vanaf Texel. Honderden inwoners vonden toen hun bestaan in het loodswezen. Rond 1800 waren er ca. 100 loodsen in Den Hoorn en nog eens ca. 150 in Oudeschild en Nieuweschild. Deze bedrijfstak verdween na de aanleg van het Noordhollands Kanaal (1824 gereed), het Noordzeekanaal (gereed 1875) en de instelling van een rijksloodsdienst voor het zeegat van Texel halverwege de 19e eeuw. Een deel van de inwoners vond een nieuw bestaan in de bloembollencultuur. Nog altijd valt de omgeving van het dorp in het voorjaar op door de bloeiende bloembollenvelden (met name narcissen).

- Beschrijving van de historie van het landschap van Den Hoorn en omgeving.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Basisschool de Jan Drijverschool is na afloop van schooljaar 2012-2013 gesloten. Het dorp werkt samen met de gemeente aan een herbestemming van het complex.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Den Hoorn heeft 28 rijksmonumenten.

- Den Hoorn heeft 27 gemeentelijke monumenten.

- Het beroemdste object van Den Hoorn is ongetwijfeld het al van ver zichtbare zogeheten Witte Kerkje (waarvan overigens alleen de, deels in het schip ingebouwde, toren wit is). De tegenwoordig Hervormde (PKN) kerk (Kerkstraat 5) uit 1425, met toren uit 1450, was de opvolger van een houten kapel, die in 1409 is afgebroken. Het lijkt onlogisch dat de kerk aan de rand van het dorp ligt. Dat komt omdat het dorp vroeger groter was, en na de teloorgang van het lokale loodswezen met leegstand van huizen tot gevolg deels is afgebroken. De kerktoren doet ook dienst als baken voor de scheepvaart; vanaf de toren worden gekleurde lichtbundels uitgezonden waaraan schippers kunnen zien of ze al dan niet de goede koers aanhouden.

Hoewel de klok door de Inspecteur van Kunstbescherming als historisch gedenkstuk was aangemerkt, is hij in april 1943 door de Duitsers gevorderd voor de Duitse oorlogsindustrie. De klok kwam echter nooit in Duitsland aan; een Urker schipper die met zijn schip opdracht had bijna 200 klokken te verschepen, liet zijn schip zinken op het IJsselmeer bij Urk. Na de oorlog zijn de klokken geborgen en kwam de klok terug in Den Hoorn. De luidklok dateet uit midden 15e eeuw en heeft een middellijn van 74 cm.

Het was lange tijd onbekend wie het orgel in deze kerk had gebouwd. De grote overeenkomst met het orgel in Kuinre bracht als bouwer J.C. Scheuer naar voren. Nader onderzoek bevestigde deze lezing. Het orgel is hier gekomen dankzij organist Van Aken uit Apeldoorn, die men in 1856 als organist wilde aantrekken. Hij zou daartoe zijn eigen huisorgel meenemen. Omdat dit huisorgel niet voldeed is in 1857 een nieuw orgel besteld bij Scheuer. Het orgel is in 1975 gerestaureerd door de firma Flentrop, en in 1998 heeft dezelfde firma dat nogmaals gedaan. De kerk valt onder de Protestantse Gemeente Waal, Koog en Den Hoorn.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- "Toneelvereniging De Vriendenkring zoekt altijd stukken van goede kwaliteit. Geen kluchten met duizend deuren die open en dicht gaan. De afgelopen jaren speelden we onder meer stukken van Annie M.G. Schmidt, Neil Somin. Jos Ahlers en Dimitri frenkel Frank." Jaarlijks brengen ze in maart een nieuw stuk op de planken.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportages van Den Hoorn e.o. door fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Den Hoorn (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Den Hoorn.

- Nieuws: - Nieuws uit Den Hoorn op Facebook.

- Belangenvereniging: - Het bestuur van Dorpscommissie Den Hoorn bestaat momenteel uit zeven leden. Het voltallige bestuur vergadert elke laatste woensdag van de maand. Het dagelijks bestuur vergadert de week daarvoor. Wie de dorpscommissie wil spreken kan aanschuiven bij een van de vergaderingen. Neem van tevoren wel even contact op met voorzitter Joop Groeskamp via tel. 0222-319536 of groeskamp@texel.com. - Nieuws uit Den Hoorn van de Dorpscommissie op Facebook.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Waldhoorn heeft twee vergaderzalen en een grote zaal met groot podium. Alle zalen zijn te huur. De meeste verenigingen houden er hun activiteiten, repetities en voorstellingen. Ook worden er feesten en evenementen georganiseerd.

- Muziek: - Muziekvereniging DEK (= Door Eigen Kracht) te Den Hoorn is opgericht in 1925. DEK speelt in een fanfare-bezetting en heeft ruim 30 enthousiaste leden. Vanaf de oprichting vervult de vereniging een belangrijke sociale functie in het dorp. DEK geeft ieder jaar een Kerstconcert, een Winterconcert en luistert evenementen op, zoals de intocht van Sinterklaas en de doorkomst van de Texel Halve Marathon in het dorp. Ook worden geregeld serenades gegeven voor dorpsbewoners en worden concerten op straat en op de TESO-boot gegeven. Het orkest staat onder leiding van dirigente Wendy Prins en oefent iedere dinsdagavond in dorpshuis De Waldhoorn.

Iedereen is welkom om eens te komen kijken en wie weet mee te doen. Heb je nog geen speelervaring? Weet je nog niet welk instrument je zou willen bespelen? Daar helpen ze je graag bij. Nog nooit muziekles gehad? Dan kunnen ze in overleg een programma opstellen waarin je op verant-woorde wijze muzieklessen krijgt. Daarin leer je noten lezen en het gekozen instrument bespelen. Met het lesprogramma werken ze er naartoe je in 1 à 2 jaar bij het orkest te kunnen laten spelen. Een instrument kan door de vereniging beschikbaar worden gesteld. Heb je belangstelling? Kom een keer kijken en luisteren op dinsdagavond en/of stuur een mail voor meer informatie.

- Volkstuinen: - "Op Tuinvereniging De Veerkoog in Den Hoorn worden al vele jaren lang door hobbytuinders eigen groenten, fruit en bloemen verbouwd, gekweekt en geoogst. De naam stamt nog uit de tijd dat er op deze plek een zeearm was en er een veertje of bootje ging om je over te zetten. Tijdens het schoffelen vind je dan ook nog regelmatig resten van pijpenkopjes, scherven en schelpen van de voormalige zandoevers. Het eten uit eigen tuin is natuurlijk helemaal van deze tijd. Zelf je groeten en fruit telen en oogsten is heel erg leuk én wat je van je eigen land haalt smaakt bovendien veel beter dan wat je koopt in de supermarkt.

Natuurlijk groeit het niet vanzelf, je moet er aardig wat tijd voor uittrekken om de grond te bewerken, te zaaien, te oogsten, onkruid te wieden en wat er zo meer bij komt kijken. Maar het geeft veel voldoening en rust, zeker omdat De Veerkoog in Den Hoorn een heerlijk stille plek is. Als je daar op een mooie zomeravond op je knieën het onkruid tussen je slaplantjes zit te wieden, ben je je drukke (werk)dag zo kwijt. En ben je bang dat je er (nog) te weinig verstand van hebt, dan zijn er altijd medetuinders bij wie je terecht kunt voor advies. Heb je zelf altijd al graag een moestuin willen hebben? Er zijn op De Veerkoog nog tuinen vrij! De oppervlakte voor beginners is ca. 8 bij 10 meter (dat noemen we een halve tuin) en de huur bedraagt slechts € 7,50 per jaar. Info bij het secretariaat: Luciette van Hezik, tel. 06-40284568."

Reactie toevoegen