Deil

Plaats
Dorp
Geldermalsen
Betuwe
Gelderland

deil_linge_langs_collage.jpg

Deil, collage dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Deil, collage dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

deil rusthuis luchtenburg 1956 [640x480].jpg

Deil Rusthuis Luchtenburg 1956

Deil Rusthuis Luchtenburg 1956

Deil.jpg

Midden in Deil.

Midden in Deil.

Deil (2).jpg

De Hervormde kerk van Deil.

De Hervormde kerk van Deil.

Deil (3).jpg

Molen De Vlinder tussen Deil en Enspijk.

Molen De Vlinder tussen Deil en Enspijk.

GL gemeente Deil in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Deil in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Deil in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Deil

Terug naar boven

Status

- Deil is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Geldermalsen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1977.

- Wapen van de voormalige gemeente Deil.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1148 kopie midden 14e eeuw Daile, ca. 1200? kopie midden 14e eeuw Deyle, 1e helft 13e eeuw Deile, 1523 Deijl.

Naamsverklaring
Betekenis onduidelijk. Misschien 'aandeel (in de gronden), perceel'. Vergelijk Deelen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Deil ligt W van Geldermalsen, O van Beesd. De plaatsnaam is landelijk bekend van het Knooppunt Deil: de 'kruising' A2/A15 ZW van het dorp.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Deil 290 huizen met 1.903 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 96/658 (= huizen/inwoners) en de dorpen Enspijk 44/247, Rumpt 97/658 en Gellicum 53/340. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 850 huizen met ca. 2.150 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Deil heeft 12 rijksmonumenten.

- De kerk maakt deel uit van de Protestantse Gemeente Deil en Enspijk.

- Molen De Vlinder (Appeldijk) is een in 1913 langs de Linge gebouwde windmolen op de plaats van een afgebrande wipkorenmolen. Een ronde stenen stellingmolen gemaakt om graan te malen. Omdat ze zo hoog staat vangt ze veel wind. Ontworpen om met kracht op een bescheiden toerental haar werk te doen. In 1931 brandt ook deze molen uit en wordt in datzelfde jaar hersteld met onderdelen van o.a. de molen uit het nabijgelegen dorp Heukelum, die toen gesloopt is. Om de kap passend te krijgen, zijn de romp en het gevlucht ca. 1,5 m. ingekort en is de zolderindeling gewijzigd. De fraai gelegen molen kreeg in de loop van de jaren steeds meer last van omliggende begroeiingen, waardoor de belevingswaarde duidelijk afnam. In 2003 is de omgeving van de molen sterk verbeterd doordat er op grote schaal is gesnoeid.

Na diverse eerdere particuliere eigenaren, is de molen in 1955 eigendom geworden van Stichting Behoud Korenmolen Deil, die in 1972 is opgegaan in de in dat jaar opgerichte Molenstichting voor het Gelders Rivierengebied. Vrijwillig molenaars laten in hun vrije tijd de molens in de regio draaien en voeren onderhoudsklusjes uit. Zij ontvangen bezoekers, geven rondleidingen en vertellen verhalen over hun molen. De huidige molenaar Cini van Steenis vertelt graag over molens in het algemeen en over De Vlinder in het bijzonder. Hij is al vrijwillig molenaar vanaf 1972. Als de molen draait, ben je welkom om een kijkje te komen nemen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Jaarmarkt is doorgaans op de 1e zaterdag na de zomervakantie van de basisscholen. De opbrengst komt ten goede aan het onderhoud van de kerk.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Deil.

- Dorpshuis: - Dorpshuis 't Duifhuis.

- Onderwijs: - De R. Lokhorstschool is een openbare school, wat inhoudt dat ieder kind welkom is. Het onderwijs van de school gaat uit van de gelijkwaardigheid van alle levensbeschouwelijke en maatschappelijke stromingen. Als school vinden ze het tevens belangrijk de specifieke geborgenheid van een dorps­school te behouden en te combineren met kwalitatief goed onderwijs.

- Sport: - Inwoners van Deil die willen voetballen, kunnen terecht bij v.v. Rhelico in Rumpt.

- Zorg: - Zorgboerderij Hartenhoeve.

- Welzijn: - Dorps Ontmoetings Punt (DOP) Deil is opgezet voor het versterken van de sociale contacten en daarmee de leefbaarheid in het dorp te vergroten. Iedere dinsdagochtend is er een gezellige inloop met om de week een interessant thema/spreker. Het DOP is een sociaal trefpunt, een breed informatiepunt voor informatie over de gemeente en zorginstanties. Gratis gebruik computer met internet en printer om informatie op te zoeken. Er is ook een informatie folderkast en een ruilbibliotheek De Boekenkast. Het DOP is elke dinsdagochtend geopend vanaf 9.30 uur.  Gratis toegang. Koffie en thee is 1 euro. - Nieuws van het DOP op Facebook.

Reactie toevoegen