Dearsum

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

dearsum_collage_2.jpg

Dearsum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Dearsum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Dearsum dorpsgezicht.JPG

We gaan even in Dearsum kijken

We gaan even in Dearsum kijken

Dearsum..jpg

In Dearsum

In Dearsum

Dearsum (2).JPG

Dorpsgezicht van Dearsum

Dorpsgezicht van Dearsum

Dearsum (3).JPG

Bij het zeer oude kerkje van Dearsum

Bij het zeer oude kerkje van Dearsum

Dearsum

Terug naar boven

Status

- Dearsum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 1983 gemeente Rauwerderhem. In 1984 over naar gemeente Boarnsterhim, in 2014 over naar gemeente Súdwest-Fryslân.

- Vroeger viel onder het dorp Dearsum ook een deel van de buurtschap Spears.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Deersum. Overigens zijn de plaatsnamen in de voormalige gemeente Boarnsterhim sinds 1989 officieel Friestalig (en staat daar ook alleen nog de Friese variant op de plaatsnaamborden).

Oudere vermeldingen
1840 Deerzum.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Dearsum ligt NO van Sneek en Scharnegoutum. Het dorpje omvat alleen de gelijknamige, doodlopende zijweg - wat overigens vreemd genoeg niet als zodanig staat aangegeven - van de provincialeweg N354, de bebouwing aan de provincialeweg zelf, die ter plekke ook Dearsum heet, en de Harstawei, wat een O zijweg is van de rotonde N van de dorpskern. Inkomend verkeer wordt door een antiek bord gewaarschuwd dat het verboden is "met wagens met een krommen of korten dissel harder dan stapvoets te rijden". Er staat ook nog een modern blauw bord dat een maximumsnelheid van 10 km/uur adviseert.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Dearsum 33 huizen met 212 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 50 huizen met ca. 130 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Dearsum is een oud terpdorp, al is daar weinig meer van de te merken. Archeologische vondsten die zijn gedaan in het dorp en omgeving dateren van voor de jaartelling. Het dorp ligt aan de zuidoostelijke dijk van de voormalige Middelzee tegenover de Slachtedyk. Nadat de voormalige Middelzeedijk bepuind was tot een rijweg tussen Sneek en Leeuwarden, heeft het dorp zich nauwelijks langs de nieuwe verkeersader ontwikkeld.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Een visie geeft aan wat de richting is van in dit geval het dorp Dearsum. In 2003 is de voorlaatste visie geschreven door Dorpsbelang in samenwerking met de dorpsbewoners. Met het zicht op de verdeling van de gemeente Boarnsterhim over omliggende gemeenten in 2014, is het van belang deze visie bij te schaven. Dit is gedaan middels de in 2012 verschenen Visie Dearsum 2012-2022. Dit geeft aan het bestuur van Dorpsbelang bestuur richting waar ze de komende jaren hun tijd en energie in gaan steken en het geeft de gemeente Súdwest-Fryslân, waar het dorp sinds 2014 onder valt, inzicht in de belangen, dromen en wensen van de inwoners.

- In 2014 en 2015 is bijna de hele N384 tussen Franeker en Dearsum gereconstrueerd. Enkele kruispunten zijn vervangen door rotondes en andere kruispunten zijn veiliger gemaakt. Daarnaast heeft de N384 deels een afwijkende inrichting gekregen.

- Tegenwoordig is het dorp bekend omdat oud-topschaatser Ids Postma er geboren is en nog altijd woont (en werkt). In de jaren negentig kwam men uit de hele wereld naar Dearsum om het wonder van de biovergistingsinstallatie (met daarbij ook nog een windmolen) op het erf van veehouder Durk Schaap, waarmee het dorp voor driekwart in zijn eigen energie kon voorzien, te aanschouwen. "Uit alle windstreken kwamen ze. Uit Italië, uit Japan, uit Afrika. Meestal belden ze na aankomst op Schiphol om te vragen hoe ze in Dearsum moesten komen..." Maar de installatie werd opgeheven omdat het niet lonend meer was. "Het heeft te maken met de tendens tot concentratie. We hadden groente-, fruit- en tuinafval (gft) nodig om een hoger rendement uit de installatie te krijgen. Maar gft-afval moet nu ineens allemaal gecomposteerd worden van de overheid. We hebben daarvoor in Nederland zo'n overcapaciteit opgebouwd dat we zelfs gft-afval uit Duitsland halen om de verwerking rendabel te maken. In dat hele spel worden wij als een stelletje hobbyisten beschouwd", zo stelde destijds toenmalig voorzitter van Stichting Energievoorziening Dearsum (SED) R. Poppen.

"Die gft- en gft-achtige materialen als bermmaaisel en vet hebben we gewoon nodig om de productie op te voeren. Het is niet zo: ik stop er maar wat stront in en het is allemaal gas. Met alleen mest heeft de installatie in Dearsum alleen maar geld gekost. We kunnen niet langer goed geld naar kwaad geld blijven gooien. In 1000 kilo mest zit hooguit 15 tot 20 kilo mestdrager. Meng je de mest met gft, dan haal je uit dezelfde hoeveelheid 40 tot 50 kilo biogas. En dan kan het wel uit." Zo stelde de milieutechnische man in de SED G. Zanstra. Zanstra kan zich behoorlijk opwinden over de composteringsdrift van het ministerie van VROM. "Den Haag leert het nooit. Energetisch is het een grote ramp. Wat vergisting aan energie oplevert, kost composteren aan energie." (bron en voor de vele andere aspecten die nog bij deze kwestie spelen, zie de Volkskrant, 10-9-1996) - Nog een reportage over het biogas- en windmolenproject te Dearsum uit Terdege, 22-3-1995.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dearsum heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de Nicolaaskerk en het woonhuis uit 1861 op huisnr. 68.

- De Hervormde (PKN) Nicolaaskerk heeft romaanse kenmerken maar ook gotische elementen die het resultaat zijn van latere aanpassing. De kerk is gebouwd rond 1200 en was oorspronkelijk gewijd aan Nicolaas van Myra. Daarvóór heeft hier naar alle waarschijnlijkheid een houten kerk gestaan. De poort aan de noordzijde is dichtgemetseld. Wekelijks wordt er in de kerk gerepeteerd door het Jankvoddenkoor. - In 2017 is het boek 'De kerkgeschiedenis van Dearsum van 1580 tot heden' verschenen (auteur: Marie-Anne de Harder).

Het Adema-orgel, in 1875 gebouwd door de Gebr. Adema uit Amsterdam / Leeuwarden, bezit één klavier, maar het pijpwerk is verdeeld over twee laden, die ieder met een voettrede in- en uitgeschakeld kunnen worden. De windvoorziening bestaat uit een magazijnbalg met in- en uitspringende vouw bediend door twee schepbalgen die via een handpomp bediend worden. Aan de achterzijde is nog te zien dat er een gtrapinstallatie (bascule) aanwezig is geweest. Het orgel is in 2016 gerestaureerd door Orgelmakerij Bakker & Timmenga te Leeuwarden.

- Een van de oudste woningen in het dorp is de waterherberg het ‘Dearsumer Huske’, gebouwd in 1787 en bekend onder de naam ‘De Reade Hoas’.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Net als andere dorpen uit de Lege Geaën ligt Dearsum aan de Oudvaart. ’s Winters wordt hier volop geschaatst naar elders gelegen dorpen en in de zomer wordt er gevist.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Dearsum.

- Nieuws: - Oudere uitgaven van de Dorpskrant (die 1x per kwartaal verschijnt) zijn via de link ook online te lezen.

- Dorpshuis: - Voorheen was er geen echt dorpshuis in Dearsum, wel een 'keet' genaamd BØhnKeet, die als ontmoetingspunt in gebruik was genomen. De afgelopen jaren verkeerde deze niet meer in goede staat. Daarom legde de gemeente aan de inwoners voor of er nog wel een nieuw dorpshuis moest komen of dat wellicht met alleen afbraak van de keet kon worden volstaan. Dit omdat er de laatste jaren steeds minder activiteiten waren. Dit heeft geleid tot hernieuwd leven in de brouwerij van mensen die zich weer (meer) willen inzetten voor de levendigheid in het dorp, omdat men een ontmoetingspunt toch wel van cruciaal belang vindt voor de leefbaarheid van een/het dorp.

Eind 2015 is het nieuwe Moetingssintrum De Finne gereed gekomen. De inwoners hebben zoveel mogelijk werkzaamheden zelf gedaan, zoals timmeren en de aanleg van elektriciteit. Aan de financiering hebben gemeente, Provincie, Oranjefonds, VSB Fonds en Rabobank bijgedragen. Door zonnepanelen op het dak beoogt het dorpshuis energieneutraal te zijn. In 2016 hebben ze zelfs meer energie opgewekt dan er verbruikt is.

- Verenigingen: - Aaisikersklub De Ald Hij.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Dearsum.

Terug naar boven

Bekende inwoners

- In de jaren dertig leefde Anske van Dijk in een woonarkje in Dearsum. ’s Zomers trok hij er met de fiets op uit naar bijvoorbeeld Zuid-Frankrijk, Engeland, Schotland en Noorwegen. Van zijn reizen maakte hij reisverhalen, die werden uitgegeven en gepubliceerd in onder andere de bladen van de ANWB.

- De bekendste Dearsumer van deze tijd is oud-topschaatser Ids Postma, die in Dearsum geboren en getogen is en er nog altijd woont, en werkt. Hij is namelijk boer, en nog een grote ook, met ca. 400 koeien. Interview met Ids Postma over zijn veehouderij en over zijn schaatsverleden en -heden, op Schaatsen.nl, februari 2015.

Reactie toevoegen