De Valk

Plaats
Buurtschap
Ede
Veluwe
Gelderland

De-Valk-MSD-20120117-253219.jpg

De Valk (buurtschap van Lunteren en Wekerom) heeft in 2010 fraaie plaatsnaamborden gekregen.

De Valk (buurtschap van Lunteren en Wekerom) heeft in 2010 fraaie plaatsnaamborden gekregen.

De-Valk-MSD-20120117-253226.jpg

De Valk (buurtschap van Lunteren en Wekerom) heeft in 2010 fraaie plaatsnaamborden gekregen.

De Valk (buurtschap van Lunteren en Wekerom) heeft in 2010 fraaie plaatsnaamborden gekregen.

De-Valk-MSD-20120117-253216.jpg

De Valk, Ede, Veluwe, Gelderland

De Valk, Ede, Veluwe, Gelderland

De-Valk-MSD-20120117-253215.jpg

De Valk, Ede, Veluwe, Gelderland, kerk van de gereformeerde gemeente.

De Valk, Ede, Veluwe, Gelderland, kerk van de gereformeerde gemeente.

De-Valk-MSD-20120117-253221.jpg

De Valk, Ede, Veluwe, Gelderland

De Valk, Ede, Veluwe, Gelderland

De Valk

Terug naar boven

Status

- De Valk is een buurtschap* in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Ede.
* De plaats heeft sinds 1985 een kerk en zou daarom, mede gezien het voor een buurtschap grote inwonertal, geografisch gezien als dorp beschouwd kunnen worden. Toch wordt het lokaal nog altijd als buurtschap beschouwd, vermoedelijk omdat de nederzetting geen echte kern heeft en alleen verspreide landelijke bebouwing kent. Daarom conformeren wij ons daaraan. Omdat dit eigenlijk een aparte categorie is, de plaatsen met kerk die toch niet als dorp worden beschouwd, hebben wij daar de categorie 'buurtschap met kerk' voor bedacht.

- Buurtschap De Valk valt grotendeels onder het dorp Lunteren en voor kleine delen onder de dorpen Wekerom in het NO en, vermoedelijk ook, Barneveld in het NW (de gemeentegrens met Barneveld loopt ter plekke langs de Kleine Valksebeek, dus als de paar panden N van die beek aan de Hoge Valkseweg ook nog onder de buurtschap vallen, ligt het ook nog deels in de gemeente Barneveld).

- De grote buurtschap De Valk heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het daarom grotendeels 'in' Lunteren. De inwoners vinden dat ze wel degelijk een eigen identiteit hebben en beschouwen het dan ook als een vergissing dat ze in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam hebben gekregen. Als pleister op de wonde heeft de buurtschap in 2010 wél fraaie officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) gekregen met het logo van een valk en de tekst 'Welkom in De Valk - een heerlijk plekje gronds'.

Terug naar boven

Naam

Inwoners
Volgens de site van de brandweer wordt een inwoner van De Valk kennelijk een Valkenier genoemd.

Oudere vermeldingen
1566 De Vallet, 16e eeuw Vallict, Vallickt, 1843 De Valk.

Naamsverklaring
Het is begrijpelijk dat mensen de huidige plaatsnaam met de vogelsoort valk associëren, waardoor bijvoorbeeld ook een valk op de recent vernieuwde plaatsnaamborden is afgebeeld. Het ziet er wel fraai uit, alleen klopt het eigenlijk niet. Zoiets heet volksetymologie; een verkeerde interpretatie door 'het volk' van een plaatsnaam op grond van de huidige spelling. De daadwerkelijke betekening van de naam is onbekend, aldus de naamsverklaringsdeskundigen: "De oude vormen maken duidelijk dat het niet gaat om de vogelnaam valk. Een samenstelling van het Middelnederlandse vael 'vallei' en wijk 'vestigingsplaats' is evenmin waarschijnlijk."(1)

Terug naar boven

Ligging

Buurtschap De Valk ligt NO van Lunteren, NW en W van Wekerom, rond de Lage Valkseweg (N801 Barneveld-Wekeom) en de Hoge Valkseweg. De Kleine Valksebeek vormt de noordgrens en tevens de grens met de gemeente Barneveld. De Grote Valksebeek loopt door de buurtschap.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat buurtschap De Valk 24 huizen met 145 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 500 huizen met ca. 1.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Brandweer
De inwoners van De Valk en buur-buurtschappen Meulunteren en Overwoud dringen er in de jaren veertig bij de gemeente Lunteren op aan om voorzieningen te treffen om ter plaatse branden te kunnen blussen. Telkens zonder resultaat. Een felle brand in 1946 brengt de inwoners opnieuw tot actie. Bovenmeester J. Jansen en anderen vinden "dat het zo niet langer kan". Ze besluiten dan zelf maar iets te regelen. Ze richten een commissie op die geld gaat inzamelen voor de aankoop van blusmateriaal. Ik korte tijd zamelen ze €5.000 in. Ze vragen een offerte aan voor een tweewielige motorspuit met toebehoren. De gemeente schrikt dan toch wel van de voortvarendheid van de inwoners en besluit dat er toch maar iets moet gebeuren. In september 1946 komt er in De Valk een tweewielige motorspuit, die aanvankelijk in de smederij van H. Jansen wordt geparkeerd. In oktober worden 10 'Valkeniers' aangesteld als brandweerlieden. In 1951 komt er een echte brandweergarage. In 2000 is de oude kazerne vervangen door een gloednieuw gebouw, met ruimte voor een brandweervoertuig, een First Responder-voertuigen diverse ruimten voor de vrijwilligers. Voor nadere informatie zie de site van Brandweer De Valk.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Eben-Haëzerkerk (Hoge Valkseweg 4, ligt postaal 'in' Wekerom) is van de Gereformeerde Gemeente De Valk - Wekerom en functioneert dus niet alleen t.b.v. de buurtschap maar ook voor buurdorp Wekerom. De gemeente heeft ca 1.600 leden (700 leden en 900 doopleden), de kerk heeft 2.000 zitplaatsen. De kerk is in 1985 ontstaan uit de Gereformeerde Gemeente van Barneveld. Toen die kampte met plaatsgebrek, besloot men in 1981 leesdiensten te houden in een school in Wekerom. Daar kwamen elke zondag zo’n 300 leden samen. In 1985 kreeg de gemeente een eigen kerkgebouw aan de Hoge Valkseweg. Bij haar oprichting telde de gemeente 899 leden. Het gebouw werd al snel te klein. In 2000 was daarom een eerste verbouwing nodig, waarbij de kerkzaal werd uitgebreid.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Oudjaarsvuur.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Sinds 2015 is er het Valkschepad (11 km, Klompenpad nr. 70) door het boerenland van buurtschap De Valk en omgeving. Een gebied met rijke bewoningsgeschiedenis. "Een heerlijk stukje gronds", schreef dominee Heldring in 1840. Voor de route is een brochure en een app ontwikkeld. In de brochure lees je meer over bijzondere natuur en cultuurhistorie langs de route. De brochure is o.a. te koop bij het startpunt en bij VVV's in de regio. Met de smartphone in de hand ontdek je bijzondere plekjes en hoor je interessante achtergrondverhalen van het gebied. Een kaart is dan overbodig, want de app wijst de weg.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van De Valk van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - De buurtschap heeft één basisschool: de School met de Bijbel aan de Hoge Valkseweg. De school heeft ca. 75 leerlingen. In 2011 waren er plannen voor een tweede basisschool in De Valk, eveneens als de huidige school op reformatorische grondslag - waar men dan alleen leerlingen van de eigen denominatie wilde toelaten, op de huidige school worden ook andersgezinden toegelaten - maar dit is vermoedelijk niet doorgegaan.

Reactie toevoegen