De Spie

Plaats
Buurtschap
Halderberge
West-Brabant Baronie en Markiezaat
Noord-Brabant

De Spie

Terug naar boven

Status

- De Spie is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Halderberge. T/m 1996 gemeente Hoeven.

- Buurtschap De Spie valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Hoeven.

- Buurtschap De Spie heeft geen plaatsnaamborden, en ook geen gelijkluidende straatnaam - wat bij veel andere buurtschappen wél het geval is - zodat je ter plekke nergens aan kunt zien dat en wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat.

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
“Geer is de meest gebruikelijke benaming om een driehoekig stuk grond aan te duiden: te Teteringen lag een gebied ‘de Geren’; op Tervoort in 1520 een akker ‘de gheer’ en op Tichelt in 1696 eveneens ‘den Geer’. Een jonger equivalent van Geer is Spie” (aldus C. Buiks in (110, 1989)).

Terug naar boven

Ligging

Buurtschap De Spie ligt in het buitengebied W van Hoeven, Z van de weg Hoeven-Oudenbosch. De buurtschap omvat de N-Z lopende Oude Antwerpsepostbaan vanaf nrs. 27 en 42 in Z richting tot aan het zwembad, verder de Haspelstraat*, de Slikstraat, de Kapelstraat (voor zover gelegen in het dorpsgebied van Hoeven, = richting N tot de t-splitsing met de Jan Teunisstraat), de Mommersstraat, en de straat Achter 't Hof, die vroeger een aparte buurtschap was en tegenwoordig als onderdeel van buurtschap De Spie wordt beschouwd.
* Die vroeger ook als aparte buurtschap De Haspel werd beschouwd, welke naam volgens C. Buiks in (110, 1989) overigens ‘een gebogen stuk grond’ betekent. Men sprak/spreekt lokaal ook over Aspel, den Naspel en Apsel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1900 omvat buurtschap De Spie ca. 40 huizen. Tegenwoordigt heeft de buurtschap ca. 155 huizen met ca. 400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De navolgende citaten komen uit (104, Jaarboek 1997), waarin de in 1996 overleden Nel Buijs-van Rijsbergen, geboren en getogen in De Haspel, waar zij onder meer caravanpark De Haspel heeft opgericht, de buurtschap uitgebreid – in liefst 30 pagina’s - heeft beschreven.

“De Oude Antwerpsepostbaan is één van de verbindingswegen tussen de dorpen Hoeven en Bosschenhoofd. Het was vanouds een zandweg met karrensporen. In de winter en bij regenachtig weer veranderde de weg in een modderpoel en was hij moeilijk begaanbaar. In de hete zomermaanden was het zand droog en stoffig; het ‘smoorde’ dan en de bewoners konden dan ‘smoor freten’. In de jaren dertig werd de weg verhard in het kader van de werkverschaffingsprojecten.” De Oude Antwerpsepostbaan was, zoals de naam al suggereert, een postroute*1.
*1 Zie voor een toelichting hierop bij Sint Maartenspolder.

“Zoals zoveel wijken een gedaanteverwisseling ondergingen, is ook deze buurtschap vooral na de Tweede Wereldoorlog totaal veranderd. Er zijn veel nieuwe woningen bijgekomen en de oude panden werden alle volledig gerenoveerd. Slechts een enkel opgeknapt pand is nog herkenbaar.

(…) De meeste mannen van De Spie waren dagloners. De dagloners waren gewone arbeiders, die werk vonden bij de boeren in de Hoevense Beemden of in de Sint Maartenspolder, soms nog verder in de kleigebieden. Ook de boomkwekerijen in Oudenbosch boden emplooi. In de zomermaanden trokken de dagloners naar de Haarlemmermeer en de Wieringermeer om te maaien en andere werkzaamheden te verrichten bij de grote boeren. Zij bleven dan soms twee tot drie maanden van huis.

(…) In het begin van de 20e eeuw had de plattebuiskachel het open vuur langzamerhand verdrongen. Op elektriciteit hebben de bewoners lang moeten wachten. Ofschoon de gemeenteraad van Hoeven al in 1931 unaniem had besloten de PNEM een begroting te laten maken van de kosten voor de aanleg van een elektriciteitsnet op De Spie, duurde het tot 1938, voordat dit werk inderdaad kon worden uitgevoerd. Tot die tijd hadden de bewoners het met een petroleumlamp moeten doen. Voor de watervoorziening moesten zij het lang stellen met uitsluitend water uit een open put op het erf. Een enkeling had een pomp in huis in een ruimte die als keuken en washok dienst deed. Eerst in de jaren dertig kwam er een aansluiting op het waterleidingnet. Van een douchecel of badkamer, zelfs van een toilettafel, hadden de meesten nog nooit gehoord."

Het in 2014 verschenen jaarboek nr. 30 van heemkundekring De Honderd Hoeven is geheel gewijd aan de geschiedenis van buurtschap De Spie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- “In zes wijken in Hoeven werd op Passiezondag 1952 een kruis geplaatst. De opzet was ‘het kruis terug te brengen in het leven van alledag, waardoor het lijden van Christus meer tot het hart en de ziel van de gelovigen zou spreken’. In iedere wijk werd een inzameling gehouden om het kruis op te richten. De bijdrage in de wijk Achter ’t Hof, De Spie en Koningin Julianastraat was zo royaal, dat er een ruim batig saldo resteerde. Het buurtcomité kwam toen spontaan op het idee om naast het kruis ook een openbaar Mariakapelletje op te richten. Landbouwer Piet Maes stelde hiervoor een stukje grond beschikbaar. Een buurtgenoot, Jan Huijskens, die op dat moment een cursus technisch tekenen volgde bij architect Josephus (Jef) Keij in Oudenbosch, maakte samen met zijn leraar een ontwerp en werd tevens belast met de uitvoering van het plan.

Het veldkapelletje werd een in baksteen uitgevoerd muurtje, eindigend in een topgeveltje onder een zadeldakje. In een rondboognisje aan de voorzijde werd een beeldje van Maria geplaatst. Een houten knielbankje completeerde het geheel. De materialen werden geleverd door de Hoevense aannemer Jan Hoppenbrouwers, het metselwerk in rode baksteen werd verricht door Jan Huijskens, daarbij geassisteerd door Mar. Bakkers. Een glazen potje met een briefje daarin, waarop de namen van beide vaklieden staan vermeld, is tijdens de werkzaamheden ingemetseld. Het perceeltje werd afgepaald met een lage ligusterhaag, met enkele gemetselde paaltjes en beplant met sierheesters en bloemen. Met veel luister werd het kapelletje door kapelaan Chr. Vermeiren in mei 1952 ingezegend. De kapelaan werd geassisteerd door twee misdienaars en begeleid door een stoet bruidjes. De hele buurtschap (Achter 't Hof en De Spie) was naar de plechtigheid gekomen en bracht een ware bloemenhulde aan Maria.

Bij de aanleg van een rijwielpad en de verbreding van de weg moest een gedeelte van het perceeltje hiervoor worden afgestaan, waardoor het plantsoentje voor het kapelletje grotendeels moest worden prijsgegeven. Het kapelletje kwam daardoor dicht bij de weg te staan. Het kruis dat in 1952 was geplaatst, is in die tijd verdwenen. Vanaf de inzegening zijn veel buurtgenoten bij Maria komen bidden; vooral de vrouwen die in blijde verwachting waren, kwamen hier de hulp van Maria inroepen” (40). Het kapelletje wordt door de inwoners onderhouden. - In 2006 is er een nieuw Mariabeeld in het kapelletje op Achter 't Hof geplaatst.

Terug naar boven

Links

- Buurtvereniging: - Website Wijkvereniging en carnaval-bouwclub De Spie. - Wijkvereniging De Spie op Facebook.

Reactie toevoegen