De Rips

Plaats
Dorp
Gemert-Bakel
Zuidoost-Brabant Peelland
Noord-Brabant

de_rips_plaatsnaambord_kopie.jpg

De Rips is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Peelland, gemeente Gemert-Bakel. T/m 1996 gemeente Bakel en Milheeze.

De Rips is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Peelland, gemeente Gemert-Bakel. T/m 1996 gemeente Bakel en Milheeze.

de_rips_dvd_de_rips_een_jaar_lang_in_beeld_gebracht_-_trots_op_ons_dorpke.jpg

Nu is over een paar jaar ook geschiedenis! Daarom zijn 5 Ripsenaren druk geweest met het filmen van bedrijven, evenementen, verenigingen e.d. Op 28 mei 2017 is de DVD 'De Rips een jaar lang in beeld gebracht/Trots op ons dörpke!' feestelijk gepresenteerd.

Nu is over een paar jaar ook geschiedenis! Daarom zijn 5 Ripsenaren druk geweest met het filmen van bedrijven, evenementen, verenigingen e.d. Op 28 mei 2017 is de DVD 'De Rips een jaar lang in beeld gebracht/Trots op ons dörpke!' feestelijk gepresenteerd.

De Rips

Terug naar boven

Status

De Rips is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Peelland, gemeente Gemert-Bakel. T/m 1996 gemeente Bakel en Milheeze.

Terug naar boven

Naam

Inwoners
Een inwoner van dit dorp is een Ripsenaar.

Naamgeving
Tot 1999 is aangenomen dat de plaatsnaam was afgeleid van een in de omgeving stromend riviertje met diezelfde naam. Onderzoek door de heer B. Ploegmakers, daarbij gesteund door de plaatselijke heemkundekringen, heeft aangetoond dat de plaatsnaam indirect is afgeleid van de Ripse Paal. In 1326 gaf hertog Jan III van Brabant de gemeenterechten over de Bakelse Peel uit aan de omliggende gemeenschappen. De palen die de grenzen tussen de aan de verschillende gemeenten toegewezen gebieden moesten aangeven waren van hout, en vergingen in de loop der tijd, of werden soms verplaatst. Dit alles gaf aanleiding tot conflicten, zodat uiteindelijk in 1544 door keizer Karel V de grens opnieuw werd vastgesteld. Toen is onder meer ook de Ripse Paal opgericht. Op een kaart uit 1669 staat deze aangegeven. Toen de gemeente Helmond in 1874 in die omgeving een stuk grond verkocht aan de heer Huyskes, werd de naam De Rips in de verkoopakte voor het eerst genoemd om dat gebied aan te duiden. De heer Huyskes gaf vervolgens zijn grondgebied en boerderij dezelfde naam.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp De Rips grenst in het W aan Gemert en De Mortel, in het NW aan Elsendorp, in het N aan Westerbeek, in het O aan de provincie Limburg en Vredepeel, in het ZO aan Ysselsteyn en in het Z aan Milheeze en Bakel, en ligt verder NO van Helmond, N van Deurne en W van Venray.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Het dorp De Rips omvat ca. 450 huizen met ca. 1.150 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Tot het eind van de 19e eeuw was de Peel tussen Bakel en Oploo nog één groot heideveld, dat eigendom was van de gemeente Bakel en Milheeze en door de inwoners werd gebruikt voor het weiden van schapen en het steken van turf en plaggen. Nadat in 1864 de grenzen tussen Helmond, Aarle, Beek en Bakel goed waren vastgelegd, konden de gemeenten de grond die zij in eigendom hadden verkopen. Tussen 1880 en 1920 is een groot deel van de heide door de gemeente verkocht aan investeerders uit andere delen van het land. Deze lieten het, meestal door de Heidemij, ontginnen, waarbij vooral veel bos werd aangeplant. De natuurgebieden de Stippelberg en Beestenveld komen hieruit voort.

Zo is in 1871 400 ha op de Stippelberg gekocht door de Helmondse industrieel Cornelis Carp, en in 1874 koopt een zekere Huyskes nog eens 402 ha en sticht daarop in 1875 een boerderij die hij De Rips noemt, naar de vroegere grenspaal (waarvoor zie verder het hoofdstuk Naam). In 1884 koopt Walther Simon Joseph van Waterschoot van der Gracht, samen met de familie Van Ogtrop, het 362 ha metende Beestenveld. In 1883 worden de gronden van Cornelis Carp gekocht door de Twentse bankier Abraham Hendrik Ledeboer. Deze koopt in 1895 ook De Sijp en bouwt een huis op de Stippelberg. In 1899 koopt Walther van Waterschoot ook het landgoed van de hiervoor genoemde Huyskes.

In 1915 koopt ook de Union Financière et Terrienne gronden in dit gebied. Van Waterschoot verkoopt De Rips, het Beestenveld en een deel van de Klotterpeel aan houthandelaar J. van Dijck uit Swalmen. Deze verkoopt het door aan de Union Financière. De Amsterdamse industrieel Cornelis George Valther Kraane koopt 167 ha op de Klotterpeel. Burgemeester Verkuijl van Boxmeer, tevens sigarenfabrikant, koopt De Rips in 1919. Het Beestenveld komt in handen van de Maatschappij tot Exploitatie van Mijnen Laura en Vereeniging, en in 1920 gaat ook de Klotterpeel over in handen van Vattier Kraane. In 1938 wordt de Klotterpeel verkocht aan de eiermijn te Roermond.

Na 1920 worden door Brabantse boeren op de nieuwe ontginningen familiebedrijven gesticht, terwijl ook een aantal bestaande landgoederen worden opgedeeld. Voor de boeren en arbeiders wordt in 1920 volgens een plan van de Heidemij het dorp De Rips gesticht, met een RK kerk en school en een aantal arbeiderswoningen. Gaandeweg vestigen zich ook meer middenstanders in het dorp.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van De Rips, kun je terecht bij de in 2008 opgerichte Heemkundekring D'n Blikken Emmer. De vereniging bevordert de kennis van en belangstelling de heemkunde van het dorp, vanuit zowel het heden als het verleden, Het betreft facetten zoals bevolking, onstaansgeschiedenis, zeden en gebruiken, cultuur, vastleggen van gegevens, en bouwkunst en kadaster.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Rips heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de Gertruda Hoeve uit 1929 op Burgemeester Wijtvlietlaan 4, en het dubbele woonhuis op Jan Berendweg 2, gebouwd in 1913 als twee opzichterswoningen, en deel uitmakend van de ontginningen van de gebroeders Roelvink.

- De Rips heeft 10 gemeentelijke monumenten.

- De eerste kerk van De Rips was een charmante kleine dorpskerk, in 1921 ontworpen door architect J.H.H. van Groenendael. De kerk had een voorgevel met twee torentjes. De kerk is buiten gebruik gesteld in 1965, toen de kerk door een grotere nieuwe werd vervangen. De oude kerk was te klein geworden en nieuwbouw bleek niet duurder dan verbouwing van de bestaande kerk, daarom werd er gekozen voor nieuwbouw. De oude kerk is in 1971 gesloopt. Een grotere uitgave van dit kerkgebouw, in dezelfde stijl en van dezelfde architect, is de RK Kerk St. Petrus Banden in Bladel. De huidige RK kerk is gewijd aan de H. Margaretha-Maria Alacoque (Ripsestraat 22), dateert dus uit 1965 en is ontworpen door architect L.C. van der Lee. De kerk heeft een merkwaardig zadelvormig dak. In de betonnen klokkentoren hangt nog een klok uit de oude kerk. De parochie is in 2009 samengevoegd met de pastorale eenheid Bakel-Milheeze tot de pastorale eenheid Sint Anna-te-Drieën.

- In 1994 is in De Rips een Mariakapel gebouwd (Burgemeester van de Wildenberglaan 46). In de kapel, boven het altaar, is een snijwerk van Maria met kind (van Zirbehout) tegen de wand bevestigd. Zij is gesneden door Ton van Poorten uit Walsberg (bij Deurne) op aanwijzingen van Ineke Ploegmakers over het uiterlijk van Maria tijdens het visioen. De gemeente liet een deel van de scheidingssloot met de straat dempen opdat extra parkeerruimte voor bezoekers kon worden gecreëerd. De kapel is opgetrokken in een hoek van de tuin van het loonbedrijf met woonhuis Den Dorscherstee van de familie Ploegmakers. De kapel, gebouwd door Bernard Ploegmakers en Jo Michielsen, is mede tot stand gekomen dankzij oproepen via Omroep Brabant om bouwmaterialen ter beschikking te stellen.

Het achthoekige bakstenen gebouwtje is voorzien van een puntdak van Duitse leisteen. De achthoek staat symbool voor 'heelheid' en 'oneindigheid' en komt ook in andere elementen van de bouw terug. Het smeedwerk van het ijzeren hekwerk verwijst naar de bron van het leven: korenaren waaruit een hart ontstaat dat op zijn beurt weer leven schenkt aan rozen. Naast de kapel is een uithangbord met de tekst 'Maria van Liefde' geplaatst. In februari 1994 had een innerlijke stem deze titel aan Ineke Ploegmakers aangereikt. In de garage van de boerderij is een expositie ingericht met foto's van de verering van de afgelopen jaren en tekeningen en voorwerpen met betrekking tot de bouw van de kapel. De ruimte functioneert tevens als ontmoetingsruimte op drukke dagen. In de tuin staan objecten zoals de 'leefwijzer', een door Bernard Ploegmakers ontworpen liefdesymbool (met wereldbol en een hart), die in relatie met de verering staan. (bron: Meertens Instituut)

Terug naar boven

Evenementen

- Carnaval. - CV De Streupers is opgericht in 1958.

- Oranjecomité De Rips organiseert jaarlijks de festiviteiten rond Koningsdag en de intocht van de Sint.

- Kermis (mei).

- 1x in de 5 jaar is er in juni het muzikale evenement Proms in De Peel (in 2024 voor de 6e keer), in de evenementenhal van de Ploegmakers Groep in De Rips. Het evenement wordt georganiseerd door Muziekvereniging Concordia. "Alle eerdere edities waren een grandioos succes, zowel voor de deelnemers als de toeschouwers. De komende Proms in de Peel zal zeer zeker niet onder doen voor de eerdere edities, hij zal ze zelfs ruim overtreffen. Proms in de Peel is een muziekevenement waarin muzikale Ripsenaren (en niet-Ripsenaren) de krachten bundelen. De Fanfare is natuurlijk van de partij, evenals de Slagwerkgroep. Net als bij de eerdere edities zijn ook zanggroep Spired, diverse solisten, een speciaal Promscombo en danseressen van dansvereniging Euphoria van de partij. Alle zangers en zangeressen worden vocaal bijgestaan door backingvocals." Aldus de aankondiging van editie 2019. Hier kun je diverse filmpjes van Proms in de Peel van vorige edities bekijken.

- Autocross De Rips (op een zondag begin oktober, in 2019 voor de 4e keer) wordt georganiseerd door Muziekvereniging Concordia.

- ToneelGroepRips is opgericht in 1975 en brengt jaarlijks eind oktober/begin november een nieuw stuk op de planken.

- Het Ploegefist (weekend in november, in 2019 voor de 11e keer) is in 2009 voor het eerst georganiseerd door initiatiefnemers Frans Ploegmakers en Eduard van der Heijden. Omdat vrijwilligers hard nodig zijn om een mooi feestweekend neer te kunnen zetten, werd de hulp van verenigingen uit De Rips ingeroepen. Leden van de clubs zetten zich een weekend lang vrijwillig in en in ruil daarvoor gaan de opbrengsten van het feestweekend naar de verenigingen. De tennisvereniging en de voetbalclub doen elk jaar mee en als derde en eventueel vierde vereniging wordt er gerouleerd. Zij verzorgen de opbouw, de serviceverlening tijdens het evenement zoals garderobe, horeca en toiletten en ook het opruimen en schoonmaken na afloop.

"Een dorp als De Rips met ruim 1200 inwoners mag in één weekend zo’n 2500 gasten verwelkomen. We vinden het prachtig dat drie verenigingen samen zoiets neer kunnen zetten. Door het Ploegefist te organiseren en de deelnemende verenigingen te laten delen in de opbrengsten, word je hoofdsponsor van zo’n dorp. En dat door eigenlijk alleen maar de middelen beschikbaar te stellen. We hebben de hal van ons bedrijf beschikbaar gesteld en zetten ons, met het inmiddels vijfkoppige bestuur, jaarlijks in om het feest te organiseren. Zo zie je maar dat je bij sponsoring niet alleen in geld moet denken. Door het juiste materiaal beschikbaar te stellen, kun je nog veel meer bereiken. Dat laten we hier wel zien", aldus Frans Ploegmakers.

"De stichting heeft bij het aanvragen van de vergunning een toezegging gekregen dat er maximaal vier evenementen per jaar georganiseerd mogen worden. Een daarvan is 't Ploegefist en de andere drie die overblijven willen we de verenigingen uit De Rips laten invullen om ze zo een extra mogelijkheid te geven om opbrengsten te genereren, op dezelfde manier als dat met 't Ploegefist gebeurt. Daarnaast bieden we ze mogelijkheden tot stalling van spullen aan. De carnavalsvereniging is de eerste die deze vraag gesteld heeft, dus daar hebben we ja op gezegd", aldus Daan Gerrits van Stichting Poegefist. Het stallen van de drie carnavalswagens was altijd een groot probleem voor de vereniging, want er zit veel tijd in zo'n wagen en je kunt deze niet zomaar buiten laten staan. Dus CV De Streupers is blij met de geboden faciliteit.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Wandelroute Landgoed Stippelberg. Wandel over statige lanen, langs het landhuis en laat je verrassen door de zichtassen en het uitzicht over een kruidenrijk weiland waar je langs loopt. Je ziet in het gebied sporen van de vroegere ontginning voor houtproductie, met een slotenstelsel voor afwatering en rabatten: ruggen waarop bomen geplant werden. Je kunt de 'blauwe route' van 7,5 km combineren met de 'rode wandelroute', dan wordt de wandeling 12 kilometer. Je ziet dan alle 'hoogtepunten' van de Stippelberg! Startpunt: boswachterswoning De Rips.

- Natuurmonumenten heeft in 2016 2 poelen voor amfibieën aangelegd in natuurgebied De Stippelberg tussen De Rips en Milheeze. De aanleg maakt deel uit van het Leefgebiedsplan Stippelberg. De jaren ervoor zijn in het gebied de bosranden al uitgedund voor meer lichtval. Dunne dennetjes zijn gekapt om de dikkere bomen meer ruimte te geven en de bovenste laag grond is afgeplagd, zodat de heide zich beter ontwikkelt.

- Het Koordekanaal is een onderdeel van de Peel-Raamstelling. Helaas is dat tegenwoordig nauwelijks meer bekend. Het Koordekanaal sloot aan op het Peelkanaal, in de volksmond beter bekend als Defensiekanaal. Delen van het kanaal zijn nog altijd aanwezig. Een deel is in de jaren 1955-1968 echter over een lengte van ca. 500 meter gedempt met huisvuil. De heemkundekringen in de regio, waaronder D'n Blikken Emmer uit De Rips en HKK Bakel en Milheeze, zetten zich in om de originele stuw II uit 1939 bij punt 38 weer zichtbaar te maken, door het huisvuil te verwijderen en het daarnaast gelegen gedeelte van de 60 meter lange zigzag loopgraven in originele staat te herstellen.

Het is hun wens om uiteindelijk al het huisvuil uit het Koordekanaal te laten verwijderen en het kanaal wederom terug te geven aan de natuur, met een cultuurhistorische inslag. Dit natuurgebied krijgt hierdoor een opwaardering in het kader van natuurbeleving, waarbij ook gedacht kan worden aan een extra stimulans voor recreatieve toeristische activiteiten op de scheiding tussen de natuurgebieden van de Stippelberg en het Beestenveld gelegen tussen De Rips en Milheeze.

Terug naar boven

Beeld

- Op YouTube vind je soms oude dorpsfilms van decennia geleden. Mooi om terug te zien hoe het vroeger was. Maar nu is over een paar jaar ook geschiedenis! Dus is het mooi als dorpen om de zoveel jaar een dorpsfilm maken van de situatie in het dorp op dat moment. Zo zijn in 2015 en 2016 5 Ripsenaren druk geweest met het filmen van bedrijven, evenementen, verenigingen e.d. in De Rips. En dat hebben ze op een originele manier gepresenteerd; ze hebben ze niet zomaar verkocht, maar je kon een kaartje kopen voor de presentatie van een deel van de 4 uur durende DVD. Na afloop kreeg je de DVD 'De Rips een jaar lang in beeld gebracht / Trots op ons dörpke!' dan mee naar huis. Dat was toch weer een mooie gelegenheid voor veel mensen om elkaar weer eens te ontmoeten en bij te praten tijdens de 'volle bak' in D'n Eik op 28 mei 2017.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit De Rips op Facebook.

- Belangenorganisatie: - Stichting Dorpsoverleg De Rips heeft ten doel om als overlegorgaan tussen de inwoners en het gemeentebestuur activiteiten te ontplooien die zijn gericht op de verbetering van de leefbaarheid van het dorp en het welzijn van de inwoners. Ze inventariseren welke zaken/projecten de leefbaarheid van het dorp ten goede komen en proberen mensen te verbinden om gezamenlijk deze leefbaarheid te verbeteren/in stand te houden, ook op langere termijn. Dit doen ze deels via de Wit Gele Kruis coöperatie die zich vooral bezighoudt met het welzijn van de inwoners. Goede ideeën zijn altijd welkom. Ze bekijken de draagkracht van een project en kijken vervolgens hoe een en ander te realiseren is en welke partijen daarbij nodig zijn.

- Dorpshuis: - Partycentrum en gemeenschapshuis D'n Eik is onderdeel van de in 2011 gereed gekomen multifunctionele accommodatie (MFA) in De Rips.

- Onderwijs en kinderopvang: - Ook Kindcentrum De Klimboom bevindt zich in de hiervoor vermelde MFA. Het gebouw herbergt Basisschool De Klimboom, een kinderdagopvang / peuterspeelzaal / BSO / TSO, en is intern verbonden met de gymzaal en gemeenschapshuis D'n Eik. Het gebouw valt in de dorpskern van De Rips direct op door zijn witte voorgevel met gekleurde ramen.

- Muziek: - Fanfare en Slagwerkgroep Concordia.

- Welzijn: - Dorpsondersteuner Alie Schepers is er voor inwoners van De Rips bij vragen of problemen op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Zij kan je ook helpen bij WMO-aanvragen.

- Veiligheid: - EHBO Vereniging De Rips bestaat uit enthousiaste vrijwilligers die inzetbaar zijn bij activiteiten en evenementen. Tevens biedt de vereniging de mogelijkheid tot het volgen van diverse cursussen en herhalingslessen.

- Winkel: - In 1923 begint de opa van Gerry Baltussen een kruidenierswinkel in het dorp. Vandaag de dag is Gerry met zijn vrouw Rietha de 3e generatie die de winkel runt. In augustus 2017 zijn ze heropend onder de nieuwe formule Dagwinkel. Een vierde generatie om de winkel over te nemen is er niet, dus ze hopen dat zich t.z.t. andere kandidaten aandienen voor de opvolging. Het is immers van belang dat een klein dorp als De Rips een dorpswinkel houdt; het is ideaal voor mensen die minder mobiel zijn, dat ze voor de dagelijkse boodschappen het dorp niet uit hoeven, en de winkel heeft ook een sociale functie voor de gemeenschap. Gerry en Rietha kennen bijna alle klanten persoonlijk en bieden een luisterend oor, en de dorpelingen ontmoeten elkaar hier tijdens het boodschappen doen en kunnen zo even bijpraten.

Reactie toevoegen