De Rijp

Plaats
Dorp
Alkmaar
Kennemerland
Noord-Holland

de_rijp_collage_2.jpg

In De Rijp valt zó veel te zien aan monumentale panden. Voor zo'n niet reuze groot dorp is 250 rijks- en gemeentelijke monumenten best wel heel veel (© Jan Dijkstra, Houten)

In De Rijp valt zó veel te zien aan monumentale panden. Voor zo'n niet reuze groot dorp is 250 rijks- en gemeentelijke monumenten best wel heel veel (© Jan Dijkstra, Houten)

De Rijp (3).JPG

Het Raadhuis van De Rijp.

Het Raadhuis van De Rijp.

De Rijp (2).JPG

Wasdag in De Rijp.

Wasdag in De Rijp.

De Rijp (4).JPG

Groen is troef in De Rijp.

Groen is troef in De Rijp.

De Rijp (6).JPG

Kom maar over de brug en zie hoe mooi de Rijp is.

Kom maar over de brug en zie hoe mooi de Rijp is.

De Rijp (7).JPG

Doorkijkje in De Rijp.

Doorkijkje in De Rijp.

De Rijp (5).JPG

Ze staan mooi te zijn in De Rijp.

Ze staan mooi te zijn in De Rijp.

NH gemeente De Rijp in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente De Rijp in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente De Rijp in ca. 1870 kaart J. Kuijper

De Rijp

Terug naar boven

Status

- De Rijp is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kennemerland, gemeente Alkmaar. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-7-1970. Per 1-8-1970 over naar gemeente Graft-De Rijp, in 2015 over naar gemeente Alkmaar.

- Wapen van de voormalige gemeente De Rijp.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp De Rijp ligt O en ZO van het dorp Graft, ZO van de dorpen Noordeinde, Driehuizen en Zuidschermer, Z van het dorp Grootschermer, ZW van de dorpen Schermerhorn, Westbeemster en Noordbeemster, W van het dorp Middenbeemster, NW van de dorpen Neck, Zuidoostbeemster en Wijdewormer en de stad Purmerend, N van het dorp Jisp, NNO van de dorpen Wormer en Wormerveer, NO van de dorpen Oost-Grafdijk, Markenbinnen, Westknollendam en Oostknollendam, ONO van het dorp De Woude en O van het dorp West-Graftdijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en het dorp De Rijp 325 huizen met 1.967 inwoners. Tegenwoordig omvat het dorp ca. 1.600 huizen met ca. 4.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Tot in de 17e eeuw lag De Rijp op een eiland, Het Schermereiland. Dit eiland lag ingeklemd tussen de toen nog niet drooggemaakte meren, Beemster, Schermer en Starnmeer.

De Rijp is in de 16e en 17e eeuw tot bloei gekomen door de haringvisserij en de walvisvaart. Aan deze welvarende periode herinneren de vele fraaie woningen, pakhuizen en het bekende raadhuis, ontworpen door Jan Adriaanszoon Leeghwater.

Haringvisserij en walvisvaart worden in Museum In 't Houten Huis - streekmuseum voor het Schermereiland - uitgebreid belicht aan de hand van oude zeekaarten, journalen, prenten, scheepsonderdelen en modellen van een haringbuis. Een door Rijper walvisvaarders meegebrachte kayak uit Groenland is een topstuk uit de collectie. Maar ook de nevenindustrieën, zoals scheepsbouw, touwslagerij en traankokerij komen in de vaste opstelling aan de orde.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsherstel De Rijp is anno 2017 doende met een plan voor kleinschalige woningbouw op de plek van de voormalige Jozefschool in de Kerkstraat.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Rijp heeft 118 rijksmonumenten.

- De Rijp heeft 133 gemeentelijke monumenten.

- In vroeger tijden heeft het dorp een carillon gehad, naar een ontwerp van Jan Adriaanszoon Leeghwater. Het carillon werd op gezette tijden bespeeld door een beiaardier. Met de grote dorpsbrand van 1654 is ook het carillon verwoest. De toren van de Grote Kerk is zeer geschikt voor terugkeer van een carillon. Velen zijn het er over eens dat dit een extra charme zou geven aan het toch al prachtige dorp De Rijp. Op initiatief van Christiaan Winter, beiaardier in dienst van de gemeente Alkmaar, een aantal medestanders en met ondersteuning van de gemeente, is daarom Stichting Carillon De Rijp opgericht. De stichting heeft als doel het voor de realisatie van het carillon benodigde kapitaal te werven. De kosten, inclusief een veiliger toegang, de aanpassing van de luidklokken en de restauratie van het historische torenuurwerk, bedragen € 215.000,-.

Het carillon gaat elk half uur spelen, vanaf de late morgen tot het begin van de avond. Dit gebeurt door middel van een automatisch speelwerk. Het melodietje wordt computergestuurd gebracht, al of niet bij de uur- en halfuurslag en duurt maximaal 20 seconden. Bij bijzondere gelegenheden komt beiaardier Christiaan Winter het carillon bespelen. Ook wekelijks tijdens de markt op donderdag kan het carillon voor vrolijke muziek zorgen. De 43 klokken worden gegoten bij een klokkengieterij in Finsterwolde. Onder de link doet men in tekst en beeld verslag van de vorderingen. Het carillon beoogt medio zomer 2018 gereed te komen.

- Gevelstenen in De Rijp.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Cultureel Centrum De Groene Zwaan is in de jaren zestig van de 20e eeuw gerealiseerd in de voormalige Lutherse kerk van De Rijp. Vrijwilligers organiseren er evenementen voor alle leeftijden: live muziek, filmhuis, literair café, 30+ disco, platenbeurs, walking dinners en lezingen zijn populair bij een breed publiek en vormen een spannende aanvulling op het standaard aanbod in De Rijp en wijde omgeving. Voor de jongeren biedt De Groene Zwaan regelmatig baravonden en spetterende feesten met house, hiphop en DnB. Verder hebben de lokale muziekschool en popmuziekschool in De Groene Zwaan een warm thuis gevonden.

- Avondvierdaagse (eind mei).

- De in 2001 opgerichte Stichting Zomerspelen Graft-De Rijp organiseert tijdens de laatste week van de zomervakantie een week voor de basisschooljeugd met allerlei sport- en spelactiviteiten. Doorgaans vinden deze plaats in De Rijp.

- Het decor van het Midwinterfeest Graft-De Rijp (weekend in december) is het altijd pittoreske en monumentale centrum van De Rijp, dat voor de gelegenheid prachtig in Kerstsfeer is gebracht en waar je in de smalle straatjes hartversterkertjes, proeverijtjes en spannende en ontroerende tafereeltjes kunt aanschouwen. Het dorpshart heeft door alle aankleding en sfeer het aanzien van een dorp rond 1900. Niet in de laatste plaats door de prachtige nostalgische kleding waarin steeds meer bewoners en bezoekers van het Midwinterfeest zich hullen. Komt dat zien, proeven en beleven!

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over De Rijp (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Graft, De Rijp e.o. op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad De Rijp.

- Onderwijs: - De basisscholen St. Jozef in De Rijp en Baanbreker in Graft zijn met ingang van schooljaar 2015-2016 gefuseerd tot Basisschool De Balein. Het is een krachtige naam die past in de rijke historie van walvisvaarders uit deze dorpen. "Het logo van De Balein is een abstractie van een vis waarbij je in tweede instantie ziet dat de stip van de ‘i’ het oog vormt. Daardoor ontdek je de vis en zijn baleinen. Het logo vormt een kom waarin je je veilig voelt, de baleinen zorgen voor stevigheid en bescherming. De gebogen lijnen (baleinen) geven ook de dynamiek van een school met kinderen weer, altijd in beweging maar wel vanuit een stevige basis. De staart straalt trots, stevigheid en creativiteit uit. Maar het is ook een rots in de branding. Hier kun je altijd terecht." Aldus de overkoepelende Stichting Flore, waar de school onder valt, op haar site. Basisschool De Balein heeft samen met Basisschool De2master vanaf schooljaar 2015-2016 de nieuwe 'brede school' in De Rijp betrokken.

- Sport: - Voetbalvereniging s.v. De Rijp.

- Zorg: - Zorgboerderij Schermereylandt.

- Ondernemen / bedrijfsleven: - De in 1979 opgerichte verengiing Ondernemersbelang Graft-De Rijp behartigt de belangen van ondernemers en vrije beroepsbeoefenaren in de kernen van deze voormalige gemeente. De vereniging organiseert jaarlijks een groot aantal activiteiten. Naast allerlei bijeenkomsten en besprekingen (o.a. met de gemeente) organiseren zij o.a. een beurs, een open dag, een Sinterklaasintocht, een ondernemersuitje en een aantal thema-avonden.

Reactie toevoegen