De Maashorst

Natuurgebied
Bernheze Landerd Oss Uden
Noordoost-Brabant As50
Noord-Brabant

de_maashorst_kaart_kopie.jpg

De Maashorst is een groot groen natuurgebied in ontwikkeling in Noordoost-Brabant, omgeven door kernen van de gemeenten Bernheze, Landerd, Oss en Uden. Het is het grootste aaneengesloten natuurgebied in Noord-Brabant.

De Maashorst is een groot groen natuurgebied in ontwikkeling in Noordoost-Brabant, omgeven door kernen van de gemeenten Bernheze, Landerd, Oss en Uden. Het is het grootste aaneengesloten natuurgebied in Noord-Brabant.

De Maashorst

Terug naar boven

Status en ligging

De Maashorst is een natuurgebied in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant en daarbinnen grotendeels in de subregio As50, omgeven door kernen van de gemeenten Bernheze, Landerd, Oss en Uden. Het is het grootste aaneengesloten natuurgebied in Noord-Brabant. Het gebied heeft de status van Provinciaal Landschap.

De Maashorst sluit mooi aan op natuur- en recreatiegebied Het Groene Woud W ervan (tussen 's-Hertogenbosch, Tilburg en Eindhoven).

Terug naar boven

Geschiedenis

Deze streek is al oeroud, maar vormgegeven door de mens. Heidevelden, weiden en bossen, hoogteverschillen en open vlakten, waterpartijen en beekjes. Allemaal grijpen ze terug op de eeuwenoude historie van De Maashorst, waarin het de bewoners waren die het gebied in de loop van vele eeuwen vorm gaven.

‘Bewogen’ landschap
In de laatste ijstijd liet de Maas, die door dit gebied stroomde, grof zand en grind achter. In die periode zorgden breuken in de aardkorst ervoor dat delen van de grond omhoog kwamen. Deze hoger gelegen delen, de horst, zijn nog duidelijk in het landschap terug te vinden. Zo ontstond ‘De Maashorst’. Dit letterlijk ‘bewogen’ landschap heeft in de loop van millennia een variatie aan woeste gronden, uitgestrekte heidevelden en bos gehad.

Bewoners
Waren het in de prehistorie jagers die door deze streek trokken, later kwamen er complete nederzettingen van boeren en Romeinen, die hier samen met hun dieren voor eeuwen neerstreken. Ze woonden er, werkten er en stierven er, getuige de grafheuvels die zijn gevonden. Onder invloed van de strijd met de Germanen raakt De Maashorst in de vroege Middeleeuwen zo goed als verlaten. Maar de mens keerde aan het einde van de zesde eeuw terug. Sindsdien vinden er volop agrarische activiteiten plaats.

Natuurwaarden herstellen
De bevolkingsgroei dwong boeren later om oerbossen te kappen voor de aanleg van akkers. Weer later werden de ontstane heidevelden omgezet in bos voor de productie van hout. Na de Tweede Wereldoorlog raakten stad, land en natuur van elkaar vervreemd en er kwam een ‘tegenbeweging’ van vele organisaties om de natuurwaarden van De Maashorst in ere te herstellen. Dat leidde bijvoorbeeld tot natuurcompensatie bij de aanleg van de A50 en tot de aanleg van authentieke natuurgebieden op bestaande landbouwgronden.

Plattelandsvernieuwing Nieuwe Stijl
Deze plattelandsvernieuwing gaat door. De Maashorst, met haar oorsprong in de prehistorie, transformeert in een duurzaam, authentiek landschap. Bewerkt en beheerd door boeren, streekorganisaties en ondernemende burgers, omgeven door vitale en leefbare dorpen en steden. (© www.demaashorst.nl)

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Natuurcentrum De Maashorst is gevestigd in een monumentale boerderij in Nistelrode. De boerderij is in 2008 gerestaureerd en het interieur is volledig vernieuwd. Het binnen- en buitenterrein vormen samen een tentoonstelling over de regio. Het centrum is is een ideaal start- en informatiepunt voor natuurgerichte activiteiten in de regio. De tentoonstelling  is bestemd voor jong en ouder en vertelt je over het gevarieerde landschap van natuurgebied De Maashorst, de historie van het gebied en de bijzondere geologische verschijnselen. Kinderen maken kennis met Tom en ontdekken met hem verschillende bewoners van de regio. Op het erf van het Natuurcentrum vind je een speelweide die aansluit bij de tentoonstelling. Zo kunnen kinderen over het erf uitkijken als een vogel, kruipen door de gangen van een das en zich als een hooglander door het bos bewegen. Tevens is er een terras aangelegd en kun je een bijenstal bezichtigen. Aan de informatiebalie geven de medewerkers graag uitleg over wandel- en fietsmogelijkheden, verhuurmateriaal en verdere activiteiten.

- Alle partners uit De Maashorst, vertegenwoordigd in de stuurgroep, hebben zich middels het Maashorstmanifest geschaard achter een maatregelenpakket voor de streek dat moet worden uitgevoerd tussen nu en 2020. Met als resultaat een natuurkern als onderdeel van het landelijk natuurnetwerk en een omliggende schil waarin gezondheid, voeding en natuur centraal staan. Een duurzaam, vitaal en leefbaar landelijk gebied waar we trots op zijn. Zo trots dat de Stuurgroep gaat verkennen of de status ‘Nationaal Park De Maashorst’ kan bijdragen aan de verdiende erkenning en herkenning vanuit Nederland.

- In het Inrichtings- en Beheerplan De Maashorst 2015-2019 heeft de Stuurgroep beschreven hoe er de komende jaren wordt samengewerkt aan de inrichting en het beheer van de natuur in de streek. Hierin wordt ook de samenhang tussen natuur, landbouw en recreatie in het gebied duidelijk.

- In 2016 zijn 11 wisenten uitgezet in de streek. Johan van den Hout, gedeputeerde provincie Noord-Brabant: "Ik ben blij dat de partijen in het gebied de ambitie van een groter natuurlijk hart met meer ruimte voor natuurlijke processen en robuuste natuur omzetten in daden. Ik ben er trots op dat de Maashorst nu één van de big five van Noord-Brabant huisvest."

De wisent is het grootste landzoogdier in Europa. Door jacht verdween de wisent uit het wild in 1927 en bleven er slechts 54 dieren over in gevangenschap. Sindsdien wordt gewerkt aan de terugkeer van de wisent in de Europese natuur. Vooral in Oost-Europa leven weer wisenten in het wild. De wereldpopulatie bestaat nu uit meer dan 5.000 wisenten, waarvan er ongeveer 3.500 in het wild, of semi-wild leven. De wisent is zeldzamer dan bijvoorbeeld de sterk bedreigde zwarte neushoorn. De komst van de wisent naar de Maashorst draagt dan ook bij aan behoud van dit bijzondere dier.

Staatsbosbeheer is een van de Maashorst partners en investeert de komende jaren in de ontwikkeling van de Natuurkern, het toekomstige begrazingsgebied van de wisenten. Staatsbosbeheer heeft de ambitie om na 2018 het integrale beheer van dit 1.500 ha grote gebied op zich te nemen. De streek ontwikkelt zich de komende jaren tot een wildernisgebied van wereldklasse met bijzondere ecologische waarden.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over De Maashorst (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over De Maashorst.

Reactie toevoegen