De Blesse-Peperga

Plaats
Dorp
Weststellingwerf
Stellingwerven
Fryslân

de_blesse_collage.jpg

De Blesse, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

De Blesse, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

peperga_collage.jpg

Peperga, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Peperga, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

plaatsnaam_verdwenen_voorvoegsel_blesse_kopie.jpg

De naam van het dorp De Blesse werd vóór 1956 gespeld als Blesse

De naam van het dorp De Blesse werd vóór 1956 gespeld als Blesse

de_blesse_peperga_plaatselijk_belang_logo.jpg

Plaatselijk Belang De Blesse-Peperga is opgericht in 1864 en dus al meer dan 150 jaar alive and kicking. Misschien wel de oudste PB/Dorpsraad van ons land. Of kent u wellicht een nóg oudere?

Plaatselijk Belang De Blesse-Peperga is opgericht in 1864 en dus al meer dan 150 jaar alive and kicking. Misschien wel de oudste PB/Dorpsraad van ons land. Of kent u wellicht een nóg oudere?

de_blesse_peperga_plaatsnaambord.jpg

Formeel zijn het nog altijd twee dorpen, maar in de praktijk is het allang een tweelingdorp. Vandaar dat PB De Blesse-Peperga alvast maar een virtueel plaatsnaambord heeft gemaakt om hun verbondenheid te symboliseren.

Formeel zijn het nog altijd twee dorpen, maar in de praktijk is het allang een tweelingdorp. Vandaar dat PB De Blesse-Peperga alvast maar een virtueel plaatsnaambord heeft gemaakt om hun verbondenheid te symboliseren.

de_blesse_peperga_dorpsvlag.jpg

Het tweelingdorp De Blesse-Peperga heeft een prachtige dorpsvlag, voor slechts € 15,00 te koop bij Welkoop De Blesse.

Het tweelingdorp De Blesse-Peperga heeft een prachtige dorpsvlag, voor slechts € 15,00 te koop bij Welkoop De Blesse.

peperga_monument_peter_stuyvesant.jpg

Peperga, monument ter herinnering aan de in Peperga geboren Peter Stuyvesant

Peperga, monument ter herinnering aan de in Peperga geboren Peter Stuyvesant

peperga_kerk.jpg

Peperga, de robuuste Pieter Stuyvesantkerk, met kerkhof

Peperga, de robuuste Pieter Stuyvesantkerk, met kerkhof

de_blesse.jpg

Op een mooie dag in augustus komen we in De  Blesse

Op een mooie dag in augustus komen we in De Blesse

de_blesse_2.jpg

Dorpsgezicht van De Blesse met molen De Mars

Dorpsgezicht van De Blesse met molen De Mars

De Blesse-Peperga

Terug naar boven

Status

- De Blesse-Peperga is een tweelingdorp* in de provincie Fryslân, in de streek Stellingwerven, gemeente Weststellingwerf.

* Officieel (d.w.z. voor o.a. postcodeboek - De Blesse = 8397, Peperga = 8396 -, gemeentelijke basisregistraties BAG en plaatsnaamborden) zijn het nog 2 dorpen. In de praktijk profileert men zich echter duidelijk als tweelingdorp, gezien o.a. een gemeenschappelijk Plaatselijk Belang, dorpswapen, en diverse activiteiten die men onder de naam De Blesse-Peperga ontplooit (Peperga heeft als dorpje met slechts ca. 40 huizen geen eigen voorzieningen meer en is daarvoor op De Blesse aangewezen). Vandaar dat wij ons bij deze praktijk aansluiten en ook een gezamenlijke pagina onder deze naam hebben aangemaakt.

- Onder het tweelingdorp De Blesse-Peperga (kern Peperga) valt ook de buurtschap Overburen (deels).

Terug naar boven

Naam

In het Fries
De Blesse-Pepergea.

Spelling De Blesse
Vóór 1956 werd de naam van het dorp nog gespeld als Blesse. Dat is o.a. te zien aan de gebruikte poststempels (zie afbeelding).

Oudere vermeldingen
De Blesse: 1439 ter Blesse, 1634 Westerbles, 1664 Blesse, 1665 Bles, 1718 Blesse Buirte, 1840 de Blesse.
Peperga: 1399 kopie 18e eeuw Pepergae, 1510 Pepergo, 1561 en 1579 Peperga.

Naamsverklaring
De Blesse: Verklaard als bles 'lichte plek'. Zie ook Blesdijke.
Peperga: Samenstelling met ga 'dorp, dorpsgebied', maar de betekenis van Peper blijft duister. Een persoonsnaam Papo is geen bevredigende oplossing. Ook pip 'slijmig vocht' ontstaan uit het Latijnse pîtuîta of pipper 'waterig land' is niet waarschijnlijk. De naam is verder in verband gebracht met het verbouwen van peperkers (Lepidium latifolium), ook armenpeper genoemd, of mierikswortel (Cochlearia armoracia), die beide reeds in de middeleeuwen peper(kruid) heetten.(1)

Terug naar boven

Ligging

De Blesse en Peperga liggen ZO van Wolvega, worden van elkaar gescheiden door de A32 (De Blesse ligt W ervan, Peperga O ervan), grenzen in het N aan het riviertje de Linde en in het ZO aan de provincie Overijssel (kern Willemsoord).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 werd De Blesse nog beschouwd als buurtschap. Volgens de Volkstelling van dat jaar had de buurtschap De Blesse 20 huizen met 96 inwoners onder het dorp Peperga en 8 huizen met 64 inwoners onder het dorp Blesdijke. Het dorp Peperga had in dat jaar 27 huizen en 162 inwoners. Tegenwoordig zijn in de praktijk de rollen omgedraaid, want De Blesse heeft nu ca. 320 huizen met ca. 800 inwoners en Peperga ca. 35 huizen met ca. 90 inwoners. Als tweelingdorp heeft De Blesse-Peperga dus ca. 350 huizen met ca. 900 inwoners.

De inwonertallen van het dorp Peperga zijn door de jaren heen fors gedaald. Voor een deel is dat verklaarbaar doordat de huishoudens steeds kleiner worden, waardoor in die 35 huizen van nu enkele malen minder mensen wonen dan vroeger (tegenwoordig wonen er in de dorpen gemiddeld ca. 2,5 mensen in een huis, terwijl tot na de oorlog 6, 7 of 8 mensen in een huis, gemiddeld in een dorp, nog heel gebruikelijk was). Het verloop is als volgt: 1954: 378, 1959: 370, 1964: 328, 1969: 286, 1974: 150, 2008: 90. De scherpe daling in relatief korte tijd tussen 1969 en 1974 doet ons vermoeden dat er rond 1970 een grenscorrectie van het dorpsgebied heeft plaatsgevonden ten gunste van buurdorp De Blesse. Het kan immers niet dat er in zo'n korte tijd ineens zoveel minder kindertjes worden geboren.

Terug naar boven

Geschiedenis

In 1593 is bij De Blesse een schans aangelegd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Blesse heeft 1 rijksmonument, zijnde Molen De Mars (Steenwijkerweg 48). De molen is vernoemd naar de eigenaar. De korenmolen is in 1834 gebouwd voor de familie Schlecht. In 1916 verkopen zij de molen aan een coöperatie. Dhr. Schlecht blijft aanvankelijk molenaar, maar al gauw schakelt men over op mechanisch malen en wordt de molen ontdaan van kap en wiekenkruis. In 1958 wordt ook het bovenachtkant gesloopt. Na verkoop van de molen aan een particulier in 1985 komen er plannen voor algeheel herstel. In 1997 begint de herbouw, die in 1999 is afgerond. Vrijwillige molenaars stellen de molen regelmatig in bedrijf.

- De Blesse heeft 1 gemeentelijk monument, zijnde stelpboerderij d'Oldebles uit 1873 op Markeweg 14.

- Peperga heeft 1 rijksmonument, zijnde de voormalige Hervormde Pieter Stuyvesantkerk (Pepergaweg 12), een in oorspronkelijk 1537 gebouwde kerk in gotische stijl, waar in 1611 of 1612 Petrus Stuyvesant zou kunnen zijn gedoopt. Hij was de zoon van de plaatselijke predikant. Er is onduidelijkheid over de doop, omdat het doopboek van de kerk verloren is gegaan. In 1810 is vanwege een brand op dezelfde plaats een nieuwe kerk gebouwd. De toren is bij de brand behouden gebleven. De kerk is in 2001 aan de eredienst onttrokken en verkocht aan Folkert Munsterman, voormalig bandlid van Mannenkoor Karrespoor. Deze zou de kerk verbouwen tot restaurant, maar dit stuitte op weerstand. In 2007 is de kerk opnieuw verkocht. Het slecht functionerende Van der Molen-orgel uit 1912 is toen verwijderd en vervangen door het Proper-orgel (1903) uit de gereformeerde kerk van Woldendorp. De nieuwe eigenaar doopte de kerk om tot Pieter Stuyvesantkerk. Het gebouw was beschikbaar voor verschillende doeleinden. In 2014 is het pand wederom verkocht. De huidige bestemming is ons niet bekend.

- Peperga is de geboorteplaats van de beroemde kolonist Peter Stuyvesant (ca. 1612-1672). Hij was de zevende directeur-generaal van de kolonie Nieuw-Nederland, waarvan Nieuw-Amsterdam de hoofdplaats was. Na zijn bewindvoering werd het gebied aan de Engelsen overgedragen en werd de stad hernoemd in New York. In het dorp staat een monument voor Peter Stuyvesant: een zwerfkei waarop een model van het schip waarmee hij in Amerika aankwam is gemonteerd.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Feestcommissie De Blesse-Peperga organiseert het jaarlijkse Dorpsfeest (eind juni).

- De Ronde van De Blesse is een jaarlijks hardloopevenement op de 1e vrijdag van juli. De route loopt door het prachtige, bosrijke natuurgebied op de grens van de provincies Fryslân en Overijssel. Je kunt kiezen uit de afstanden 6, 10 en 16 km.

Terug naar boven

Links

- Belangenorganisatie: - Het in 1864 opgerichte - en daarmee misschien wel de oudste PB van Nederland? - Plaatselijk Belang (PB) De Blesse-Peperga "Tot Nut en Genoegen" (N&G) heeft ten doel het behartigen van de belangen van de inwoners. "Momenteel is er een 5-tal subcommissies die onder de vlag van Plaatselijk Belang opereren: Feestcommissie, Seniorencommissie, Oranjecommissie, Oudejaarscommissie en Beheerscommissie. Samen met deze commissies proberen wij naar oplossingen te zoeken voor problemen die in onze dorpen spelen en worden er door het jaar heen diverse activiteiten georganiseerd voor jong en ouder."

- Dorpshuis: - "Dorpshuis 't Centrum (Nieuwstraat 2) is een multifunctioneel gebouw, waar een breed scala aan functies en activiteiten mogelijk is. Momenteel wordt 't Centrum gebruikt voor bloedprikken, vergaderruimte, yogales en stemlokaal. Een eigen feest geven kan hier ook."

- Onderwijs: - "OBS Dorpsschool De Blesse is er voor alle kinderen uit dat dorp en de buurdorpen Peperga en Blesdijke. De school is opgericht in 1979. De school heeft ca. 50 leerlingen en is daarmee een kleine school. Hierdoor is de school overzichtelijk in organisatie. Leerlingen zijn geen nummer en iedereen is bij de school betrokken. Door de grootte van de school wordt er gewerkt met combinatiegroepen. Wij werken op onze school vanuit een gezamenlijke visie op onderwijs. In samenwerking met het team en ouders is deze visie tot stand gekomen. Hierbij staat onze missie centraal. Deze hebben wij samengevat in de volgende slogan: “Dorpsschool De Blesse, samen TROTS op ieder kind!” Onze school staat voor een aantal kernwaarden. Vanuit deze kernwaarden geven wij ons onderwijs vorm. Deze kernwaarden komen terug in het woord Trots (Toegankelijk, Respect, Onderwijs op maat, Toekomstgericht, Samen).

Dit komt onder meer tot uiting in de volgende elementen: 1. Toegankelijk. OBS Dorpsschool De Blesse is een echte dorpsschool. De school staat open voor alle kinderen uit het dorp, hun ouders en dorpsgenoten. Ieder kind is welkom op onze school, ongeacht godsdienst of levensbeschouwing. De school ligt centraal in het dorp, dus vriendjes en vriendinnetjes uit het dorp zitten met elkaar op school. De Dorpsschool wil er zijn voor het dorp. Door deze betrokkenheid bij het dorp versterken de school en het dorp elkaar. Regelmatig organiseert de school in samenwerking met het dorp activiteiten. 2. Respect. Op onze school hebben we respect voor elkaar en elkaars mening. Ieder kind is anders en heeft zijn of haar eigen talenten. Door dat in tezien en te accepteren vorm je een goede basis voor de toekomst. In alle klassen gebruiken we een methode voor sociaal-emotionele ontwikkeling om de kinderen waarden, normen en respect bij te brengen. Soms ‘vergeten’ kinderen wel eens om respect te hebben voor elkaar. Maar door de veilige/open sfeer op onze school is er ruimte om dit met elkaar te bespreken en elkaar aan te spreken op ons gedrag en ons taalgebruik.

3. Onderwijs op maat. OBS Dorpsschool De Blesse biedt de kinderen onderwijs op maat, door elke groep in 3 subgroepen op te delen en het onderwijs bij de leerbehoeften van deze subgroepen aan te laten sluiten. De kinderen krijgen op deze manier les op hun eigen niveau en blijven verbonden aan een subgroep, waardoor de kinderen ook leren van elkaar. 4. Toekomstgericht. Onze school werkt toekomstgericht en levert een goede basis voor de verdere ontwikkeling van het kind. De basisvaardigheden, die nodig zijn voor een goede toekomst, staan centraal. Daarnaast werkt de school aan de zelfstandigheid van het kind. Vanaf groep 1 leren de kinderen reeds zelfstandig te werken, door middel van een takenbord. In de hogere groepen werken de leerlingen met een takenbrief. Zelfvertrouwen staat eveneens aan de basis. We benaderen de kinderen positief en stimuleren ze om trots te zijn op hun werk. Dit uit zich in het portfolio van het kind. Door te werken aan de basis, de zelfstandigheid en het zelfvertrouwen gaan de kinderen uiteindelijk met flink wat bagage op de fiets richting het voortgezet onderwijs en kunnen ze de meeste hobbels rustig over.

5. Samen. Op OBS Dorpsschool De Blesse is samenwerken van groot belang. Samen geven wij ons onderwijs vorm en bouwen we aan de toekomst van al onze leerlingen. Door van jongs af aan veel samen te werken leren de kinderen van en met elkaar. De groepsvorming is hierbij een belangrijk proces. Vandaar dat onze school ook veel aandacht besteedt aan het samen plezier maken. Bijvoorbeeld tijdens schoolreisjes, culturele uitjes, gastlessen en speciale projecten. Er is op onze school sprake van een grote betrokkenheid vanuit de ouders. Samen maken we de school. Ouders helpen de school o.a. bij het lezen, de crea, het ophalen van het oud papier, de OV, de MR, de versiercommissie enz. De samenwerking zien we ook terug ten opzichte van het dorp. De school neemt een belangrijke plaats in binnen het dorp. Dit samenwerken met het dorp zie je terug in het organiseren van vele activiteiten met het dorp."

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. De Blesse is opgericht in 1931.

- Zorg: - Huisartspraktijk De Blesse ligt, net als het aangrenzende sportpark van de voetbalvereniging, direct ZW van de dorpskern, formeel op grondgebied van buurdorp Blesdijke.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Peperga.

Reactie toevoegen