Dalem

Plaats
Dorp
Gorinchem
Tielerwaard
Zuid-Holland

dalem_collage.jpg

Dalem, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Dalem, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

dalem.jpg

Grenspaal van de Visserij bij Dalem.

Grenspaal van de Visserij bij Dalem.

dalem_2.jpg

Het kerkje van Dalem uit het westen gezien.

Het kerkje van Dalem uit het westen gezien.

dalem_3.jpg

Dorpsgezicht van Dalem vanuit het oosten gezien.

Dorpsgezicht van Dalem vanuit het oosten gezien.

dalem_4.jpg

Dorp Dalem, niet ver van Gorinchem.

Dorp Dalem, niet ver van Gorinchem.

dalem5.jpg

Dalem aan de Waaldijk vanuit het oosten gezien.

Dalem aan de Waaldijk vanuit het oosten gezien.

Dalem

Terug naar boven

Status

Dalem is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Tielerwaard, gemeente Gorinchem. T/m 1985 viel het dorp onder de Gelderse gemeente Vuren. In 1986 is het dorp niet met Vuren meegegaan naar de nieuwe (Gelderse) gemeente Lingewaal, maar middels een grenscorrectie toegevoegd aan de Zuid-Hollandse gemeente Gorinchem.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1343 en 1417 Dalem, gebied: 1408 van Daelhem, 1573 Dalhem.

Naamsverklaring
Samenstelling van dal 'laagte, vallei' en heem 'woonplaats, woning'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Dalem ligt O van Gorinchem, W van Vuren en grenst in het Z aan de Boven-Merwede, die hier naar het O overgaat in de Waal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft het dorp Dalem 45 huizen met 321 inwoners, met daarnaast de buurtschap Laag-Dalem met 10 huizen en 73 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 360 huizen met ca. 900 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpshuis De Elzenhof is in 2017 helaas gesloten. De achtergronden daarvan kun je lezen onder de link.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dalem heeft 6 rijksmonumenten, zijnde de Hervormde (PKN) kerk uit 1801 met aangebouwde pastorie uit 1e kwart 19e eeuw op Merwededijk 6, de 18e-eeuwse boerderijen op nrs. 25, 26 en 28, en de grenspaal uit 1834 op de dijk met opschrift 'Visscherij Grens 2/4 Dec. 1834'.

- De Hervormde (PKN) kerk (Merwededijk 6) uit 1801 is een bakstenen zaalkerk op een rechthoekige plattegrond, gedekt door een omlopend schilddak en bekroond door een houten klokkentorentje, waarvan de spits bestaat uit een koepeldak, waarop een obelisk. De kerk is in 2004 gerestaureerd en overgenomen door de burgerlijke gemeente Gorinchem. De kerk is nog in gebruik voor rouw- en trouwdiensten. De kerk valt onder de PKN wijkgemeente Dalem / Gorinchem-Oost, die haar kerkdiensten doorgaans houdt in de Regenboogschool, en soms ook nog wel in de Dalemse kerk, maar die is daar eigenlijk te klein voor. Er zijn plannen voor de bouw van een eigen kerkgebouw.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Festiviteitenvereniging Dalem is opgericht in 1993. Het doel van de vereniging is om voor en door Dalemers (ook voor de formeel Gorcumse nieuwbouwwijken Hoog- en Laag-Dalem) activiteiten te organiseren ter bevordering van de saamhorigheid en sociale cohesie. Er is bewust gekozen voor de naam Festiviteitenvereniging om de ruimte te hebben niet alleen Koninginnedag (tegenwoordig Koningsdag) te organiseren maar ook eventuele andere activiteiten. De eerste 2 jaar lag het accent inderdaad op Koninginnedag. Geleidelijk kwamen er activiteiten bij zoals paaseieren zoeken en kerstknutselmiddag voor de basisschoolkinderen, die tot op de dag van vandaag nog gedaan worden.

Er volgden fietstochten, playbackshow, 25+ disco avonden, midzomerbarbecues met vliegershow, vogelshow, djembee, muziek en dans, en verder nog wijnproeverij, kanovaren, St. Maarten, Halloween speurtochten, Salsa avonden, Westernavond, likeurenproeverij, happen en trappen, bingo-avond, campingvolleybaltoernooi, samen EK en WK kijken en natuurlijk de ijsactiviteiten als het Wiel bevroren is. Daarnaast bakt de vereniging inmiddels al 20 jaar oliebollen op de 3e donderdag van november en op oudjaarsdag, en worden er zelfgemaakte spellen en materialen verhuurd.

Aanvankelijk had de vereniging geen eigen onderkomen. In 1999 krijgt de vereniging de oude GJS kantine in bruikleen van de gemeente. Vele uren is er gebouwd en verbouwd om er een leuk clubgebouw van te maken. Hier werd vooral geklust, spellen gemaakt, overlegd en alles opgeslagen. Vooral door de bouw van een naburige woning kwam het gebouw in verval en werd het gevaarlijk. In 2013 kon de vereniging verhuizen naar een deel van de oude Floris van Dalem school. Ook hier is weer vele uren verbouwd. Nu heeft de vereniging ook een eigen activiteitenruimte, naast een opslag, waar ze activiteiten konden organiseren. Met z’n allen zijn ze trots op wat ze hebben neergezet.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Dalem (online te bestellen).

Reactie toevoegen