Casteren

Plaats
Dorp
Bladel
Zuidoost-Brabant Kempen
Noord-Brabant

casteren_plaatsnaambord_met_carnavalsnaam_bollemeppersgat_kopie.jpg

Casteren is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen, gemeente Bladel. T/m 1996 gemeente Hoogeloon, Hapert en Casteren. Tijdens carnaval heet het dorp Bollemeppersgat.

Casteren is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen, gemeente Bladel. T/m 1996 gemeente Hoogeloon, Hapert en Casteren. Tijdens carnaval heet het dorp Bollemeppersgat.

Casteren

Terug naar boven

Status

- Casteren is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen, gemeente Bladel. T/m 1996 gemeente Hoogeloon, Hapert en Casteren.

- Tot het dorp Casteren valt wellicht ook de buurtschap Het Bosch te rekenen, hoewel deze formeel (d.w.z. voor de postadressen) onder het dorp Bladel valt.

Terug naar boven

Naam

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Bollemeppersgat.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Casteren grenst in het W aan Netersel, in het N aan Middelbeers, in het O aan Hoogeloon, in het ZO aan Hapert en in het ZW aan Bladel, en ligt verder ONO van Hulsel, ZO van Diessen, ZW van Vessem en NW van Duizel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Casteren 50 huizen met 273 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 420 huizen met ca. 1.050 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Verhalen over de geschiedenis van Casteren op de dorpssite, doorgaans van de hand van de lokale heemkundige Kees Jansen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2005 zijn in Casteren 34 starterswoningen in collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) opgeleverd. De kopersvereniging bestond uit jongeren tussen de 18 en 30 jaar. Velen woonden nog bij hun ouders thuis. De reguliere woningen in het dorp waren voor hen onbetaalbaar, áls ze al beschikbaar komen. CPO was dé oplossing om voor hen betaalbare woningen mogelijk te maken. De jongeren bouwden met dit project maar liefst 40 procent onder de marktwaarde.

Collectief aanbesteden in plaats van individueel is de sleutel geweest tot het financiële succes. De 34 woningen zijn ontworpen door één architect (die vier basistypen heeft ontwikkeld), aangevraagd als één bouwvergunning en uitbesteed als één bouwopdracht. Een andere oorzaak van deze lage prijs is de KoopGarant constructie. Met deze constructie geeft de gemeente een korting van gemiddeld 17.500 euro per woning. Als tegenprestatie is de eigenaar verplicht zijn of haar woning te verkopen aan de woningbouwcorporatie. Naast het tegengaan van speculatie is de volgende generatie starters op die manier verzekerd van een goedkope woning.

"We stelden vast dat veel jongeren uit de dorpen vertrokken, omdat er geen woningen voor hen waren", aldus wethouder Pijnenburg. "Daardoor kwam de sociale structuur onder druk te staan: scholen en sportverenigingen merkten dat." De nieuwbouwprojecten in eigen beheer vergroten de leefbaarheid in de kleine kernen. Ze gaan in tegen de trend van vergrijzing. Volgens Pijnenburg geven de jonge kopers in Casteren blijk van een grote sociale betrokkenheid: "Ze zijn ook met de woonomgeving en de buurt bezig."

Ondanks de lage prijzen hebben de bewoners hun keuzevrijheid grotendeels gehouden. De indeling van de woningen was vrij. Het stedenbouwkundige plan is zelf door de bewoners ontwikkeld, samen met de architect, die allerlei varianten had uitgewerkt. Voorzitter Swaanen van de kopersvereniging is blij met de nieuwe aanpak om jongeren in Casteren te houden. "Ik had nooit gedacht dat zoiets in ons dorp zou kunnen. Naast klassieke en moderne ontwerpen komen er ook 4 experimentele atelierwoningen met platte daken, aluminium en donker steen." De kopers mochten zelfs de naam van de straat bedenken. Dat is Durkijk geworden. Want je hebt in de wijk een doorkijkje naar de weilanden.

Dit project in Casteren heeft nieuwe deuren geopend om ook elders huisvestingsproblemen voor starters op te lossen. Zo krijgen ook de buurdorpen Netersel en Hoogeloon dergelijke starterswoningen. In deze dorpskernen gaan niet alleen starters, maar ook senioren bouwen in eigen beheer. Nadat de Volkskrant er een goed artikel aan had gewijd, volgde nog meer publiciteit in de landelijke media.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Casteren heeft 3 rijksmonumenten.

- Casteren heeft 8 gemeentelijke monumenten.

- In 1841 kreeg Casteren een RK kerk. Dit was een zogeheten waterstaatskerk. In 1845 kwam er een reliek van de heilige Elisabeth naar de kerk. Deze heilige is in de kerk aanwezig met een beeld uit 1811. In haar linkerhand draagt ze een boek met drie rozen, wat verwijst naar een legende volgens welke het brood dat zij uitdeelde aan de armen in rozen zou zijn veranderd. Omstreeks 1905 is deze kerk buiten gebruik gesteld en gesloopt. In 1907 is de huidige RK Willibrorduskerk (Kerkstraat 31) gebouwd, naar ontwerp van architect Caspar Franssen. In 1935 zijn twee zijbeuken aan de kerk gebouwd en werd het een basiliek.

Het bakstenen gebouw is opgetrokken in neoromaanse stijl en bestaat uit een westtoren, een driebeukig basilicaal schip met drie traveeën, een transept en een koor. De toren heeft vier geledingen, met in de onderste geleding een rondboogportaal, in de tweede geleding een rondboogvenster, in de derde geleding twee smalle rondboogvensters, in de vierde geleding twee keer twee gekoppelde galmgaten aan iedere zijde en gedekt door een tentdak. Onder de dakrand bevindt zich een rondboogfries. Aan de zuidzijde van de toren bevindt zich een traptoren over de onderste drie geledingen. Het middenschip wordt gesteund door drie steunberen die deels schuin uitgemetseld zijn. De rest van de kerk heeft ook gelijke rondboogfriezen onder dakrand als de toren. Het koor heeft één travee en een ronde koorsluiting.

- Op de T-splitsing waar De Bucht overgaat in de Westelbeersedijk staat in het bos sinds het voorjaar van 2005 de Mariakapel Maria, Koningin van de Vrede, ontworpen door architect Marc Barben. Het idee voor de oprichting van deze Mariakapel is ontstaan tijdens een vrijwilligersavond van de parochie, waarbij Duo Strik een zelfgeschreven lied ten gehore bracht, dat erover ging hoe mooi het zou zijn om in Casteren een kapel te hebben. Dat werd gelijk opgepakt, en diverse vrijwilligers hebben toen de Stichting Mariakapel opgericht. Emeritus pastoor J. van Kemenade stelt in 2000 bij zijn 40-jarig priesterjubileum 17.500 gulden (de opbrengst van de receptie) als startkapitaal ter beschikking.

In 2000 wordt een bouwstichting opgericht die voor een symbolische prijs een stuk bosgrond van de gemeente Bladel in bezit krijgt. In 2005 is de kapel dankzij de inzet van veel vrijwilligers gerealiseerd. Het gebouwtje is met pannen gedekt en het heeft een torentje met klok. dankzij subsidies en donaties zijn 4 fraaie gebrandschilderde ramen in de gevels aangebracht. Daarin zijn de afbeeldingen van de Casterense patroonheiligen St. Willibrord en St. Elisabeth verwerkt, alsmede de kerk van Casteren en Onze Lieve Vrouw van Banneux. Het zandstenen Mariabeeld in de kapel, een zittende madonna met kind, verwierf de stichting in bruikleen van een Tilburgse parochie.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Lollebollen. - Videoreportage carnavalsoptocht 2018.

- Dauwtrappen (Hemelvaartsdag). - Filmpje Dauwtrappen 2017.

- Kindervakantieweek in de laatste week van de schoolvakantie, voor kinderen van 0 t/m de basisschoolleeftijd.

- De Kermis in het dorp kent een typische geschiedenis. Oorspronkelijk werd deze gehouden op de eerste zondag na 7 november, maar in de praktijk was het dan vaak te koud. Daarom werd vanaf 1823 gekozen voor de eerste zondag van september. Maar toen bleek dat dit weer problemen veroorzaakte met de oogst, werd gekozen voor de eerste zondag na de Quartertemperdagen, een vastenperiode, waar de spreuk aan werd ontleend: "Casteren, Someren en Asten verdienen de kermis met te vasten". Uiteindelijk werd gekozen voor de laatste zondag van september en heeft het dorp daar een rijke traditie in met een eigen Kermislied (tekst Kermislied) en een beeldje van de huifkar die traditioneel de mensen naar de kermis vervoert. - Aftermovie Kermis 2013.

- Sinds 1991 is jaarlijks in de kersttijd een Kerststal te bewonderen op het pleintje voor de kerk. Op initiatief van Jan Castelijns is de stal door een kleine groep vrijwilligers gebouwd. Ook de inrichting, beelden en aankleding zijn door vrijwilligers gemaakt. Volgens de lokale dorpssite is de kerststal in Casteren een van de mooiste uit de regio. De houten stal heeft een rieten dak, dat in 2009 is vernieuwd. De wanden zijn gemaakt van 'fitselwerk'; een constructie van takken en cement. Rond de kerststal lopen enkele schapen, kippen en duiven. In de stal staan beelden die de moeite van het bekijken waard zijn: Maria, Jozef, het kindje Jezus, drie herders, de drie koningen en twee kleine herdertjes. De beelden hebben in 2011 een fikse opknapbeurt gehad. Bij het inwerpen van een muntje in de engel krijg je een kerstliedje te horen en wordt door de engel een kerstwens uitgesproken.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Jacht Combinatie Casteren stelt zich ten doel om de natuur duurzaam te beheren, volgens de regels van de Flora- en Faunawet. De leden van de combinatie zijn allemaal lid van de Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging (KNJV).

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Casteren door Kees Wittenbols uit Breda.

- Esther de Raad en Michaël Breukers produceren in 2015 in opdracht van de Tilburgse Stichting Saanderdaags ca. 120 korte films, met levendige interviews met tientallen oudere inwoners uit 6 dorpen in de Kempen. Een van die dorpen is Casteren, waar ze 25 filmpjes hebben gemaakt. Deze zijn op DVD bij genoemde stichting verkrijgbaar (geweest). Onder de link kun je 3 van de filmpjes online bekijken. Cameraman Ad van Korven heeft prachtige beelden geschoten van de gesprekken over het dorpse leven van 50 jaar en langer geleden. Je hoort hoe het Kempische dialect steeds met een lokale tongval gesproken wordt, en je ervaart de gemoedelijkheid en de gastvrijheid die de Kempenaar zo eigen is.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Casteren.

- Belangenorganisatie: - "De leden van Dorpsraad Casteren komen minimaal 2-maandelijks bijeen. Drie- tot viermaal per jaar houden we een openbare bijeenkomst waar alle inwoners en andere belangstellenden van harte welkom zijn. Tijdens de openbare bijeenkomsten informeren we inwoners over actuele ontwikkelingen die het dorp raken, praten we met elkaar over wat er mist of beter kan om ons dorp leefbaar te houden en kunnen dorpsgenoten hun vragen stellen of ideeën aandragen.

Aandachtsgebieden t.b.v. Casteren 2030: bevolking (o.a. groei aantal inwoners); wonen (o.a. woningbouw Den Tip); maatschappelijke voorzieningen (o.a. basisschool, MFA Den Aord, sportpark De Smeel, kerk); zorg en welzijn; verenigingen; verkeer en vervoer (o.a. voet- en fietspaden, sluipverkeer, overlast vliegverkeer); leefomgeving (o.a. buurtpreventie); dorpsgrensoverstijgende thema's (o.a. samenwerking dorpsraden Netersel en Hoogeloon, gemeentelijk beleid); jeugd (o.a. Junior Dorpsraad, speelterreinen); communicatie (o.a. Caskra, dorpssite)."

- MFA: - Dorpshuis Den Aord is recentelijk opgewaardeerd en uitgebreid. De basisschool, gelegen op een andere locatie, diende vervangen te worden. Locatiestudies leidden tot combinatie van beide en de vorming van een multifunctionele accommodatie (MFA). Het stedenbouwkundig onderzoek van KdV architectuur heeft geleid tot een integraal plan, het nieuwe hart voor de dorpskern Casteren, waarin multifunctioneel gebruik van diverse ruimten door het dorp en de brede school centraal staat. Een MFA die door iedereen te gebruiken is en de leefbaarheid van de kern waarborgt. De brede school met een multifunctionele aula, vergaderruimte, bibliotheek en computerwerkplekken, is gerealiseerd op een complexe dorpse inbreidingslocatie.

- Onderwijs en kinderopvang: - "De St.-Jansschool is de basisschool van het dorp Casteren. In één gebouw zijn er ruimten voor het peuterprogramma, de basisschool, de tussenschoolse opvang (TSO), de buitenschoolse opvang (BSO) en het gemeenschapshuis. Deze basisvoorzieningen zijn erg belangrijk voor de leefbaarheid van het dorp. Onze school telt rond de 100 kinderen. Ons prachtige schoolgebouw (2013) is functioneel, oogt fris, is kleurrijk en beschikt over vijf klaslokalen, waarvan er vier in gebruik zijn als leslokaal. Het andere lokaal wordt gebruikt voor groepssplitsing.

Wij werken met heterogene leeftijdsgroepen. Dat betekent dat er in één groep kinderen van verschillende leeftijden bij elkaar zitten. Kinderen kunnen door deze organisatievorm veel van en met elkaar leren. Op onze school krijgen de leerlingen veel persoonlijke aandacht. Iedereen in het gebouw kent elkaar, Dat biedt de kinderen sociale veiligheid. Om de sociale ontwikkeling van leerlingen te bevorderen werken wij met de methode Vreedzame School. De medewerkers op onze school voelen veel verantwoordelijkheid voor de school., de leerlingen en elkaar. Er is sprake van een grote betrokkenheid tussen school en ouders. Onze kernvakken, zoals rekenen, taal, technisch lezen en begrijpend lezen geven wij volgens het EDI-model. Deze Expliciete Directe Instructie is een bewezen aanpak voor een hoge leseffectiviteit en zorgt voor een succeservaringen en betere leerprestaties bij alle leerlingen."

- Jeugd: - Jeugdsoos 't Zolderke.

- Muziek: - Muziekvereniging St. Willibrordus omvat een blaasorkest, slagwerkorkest, leerlingenorkest en een blaaskapel. In totaal hebben ze ca. 55 enthousiaste spelende leden.

- Gemengd Koor Het Klankbord.

- Sport: - Voetbalvereniging RKVV Casteren.

- Biljartvereniging Ons Verzet.

- Handboogvereniging De Eendracht.

- (Dames) Korfbalvereniging NeCa is er, zoals de naam als suggereert, voor de dorpen Netersel en Casteren.

- Overige verenigingen: - Gilde St. Willibrordus.

- Toneelvereniging ToverCast.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Casteren, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen