Capelle aan den IJssel

Plaats
Stad en gemeente
Capelle aan den IJssel
Zuid-Holland

capelle_aan_den_ijssel_kaart_ca._1950_kopie.jpg

Tot in de jaren vijftig blijft Capelle aan den IJssel een landelijk gelegen gemeente, met de dorpjes Capelle gelegen in het ZO aan de rivier, Keten in het ZW, en Schinkel in het N. Nadien groeit in slechts enkele decennia tijd alles aan elkaar.

Tot in de jaren vijftig blijft Capelle aan den IJssel een landelijk gelegen gemeente, met de dorpjes Capelle gelegen in het ZO aan de rivier, Keten in het ZW, en Schinkel in het N. Nadien groeit in slechts enkele decennia tijd alles aan elkaar.

Capelle aan den IJssel.JPG

Capelle aan den IJssel gezien vanuit de Kokerstraat in Krimpen aan den IJssel.

Capelle aan den IJssel gezien vanuit de Kokerstraat in Krimpen aan den IJssel.

Capelle aan den IJssel (3).JPG

Capelle aan den IJssel gezien over de Hollandse IJssel vanuit Krimpen aan den IJssel.

Capelle aan den IJssel gezien over de Hollandse IJssel vanuit Krimpen aan den IJssel.

ZH gemeente Capelle aan den IJssel in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Capelle aan den IJssel in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Capelle aan den IJssel in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Capelle aan den IJssel

Terug naar boven

Status

- Capelle aan den IJssel is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland.

- Wapen van de gemeente Capelle aan den IJssel.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Capelle aan den IJssel.

- Onder de stad Capelle aan den IJssel valt ook een deel van de buurtschap 's-Gravenweg.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1316 Cappelle, 1346 Capelle op die Ysel, 1840 Capelle op den IJssel, 1883 Kapelle.

Naamsverklaring
Identiek met het Middelnederlandse capelle, ontstaan uit het Middeleeuws Latijnse capella 'heiligdom, kapel', hier nader onderscheiden door vermelding van de ligging aan de (Hollandse) IJssel.(1) Van der Aa(2) vermoedt dat die toevoeging gegeven is om het dorp te onderscheiden van het nabij en eveneens in Schieland gelegen dorp Moerkapelle.

Terug naar boven

Ligging

Capelle aan den IJssel ligt O van Rotterdam en grenst in het Z aan de Hollandse IJssel, in het N aan de A20. Bijzonder is dat sinds 1978, door een grondruil met Rotterdam, het voormalige dorp Kralingse Veer als enclave van Rotterdam door Capelle wordt omsloten.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Capelle aan den IJssel 191 huizen met 1.546 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 66/525 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen De Keeten (later Keten gespeld) 53/424, Oudeplaats (later Oude Plaats gespeld) 39/255 en 's-Gravenweg 33/342. De gemeente omvatte vroeger ook nog de buurtschap Nieuwe Schenkel (later Schinkel gespeld). Tegenwoordig heeft de stad en gemeente ca. 30.000 huizen met ca. 66.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het drassige land in deze streken is vanaf ongeveer 1100 ontgonnen vanaf de noordoever van de IJssel. Dat is het begin van het dorpje Capelle, gelegen rond de Dorpskerk. Daarnaast ontwikkelt zich W hiervan de vissersbuurt Keeten, die tegenwoordig is opgegaan in Capelle-West. Daar tussenin stond het slot, dat na 1798 in verval is geraakt en gesloopt. De grachten, het herenhuis dat op het landgoed heeft gestaan (met gedenksteen) en het dievenhuisje zijn gebleven als getuigen. Als derde kern ontwikkelt zich na de drooglegging van de Prins Alexanderpolder (1874, een meer ontstaan uit afgegraven laagveen) het dorpje Schinkelsveen, later Nieuwe Schenkel en weer daarna Schinkel geheten, ook wel bekend als De Polder. De polderwerkers en de door het nieuwe land aangetrokken boeren en tuinders maken het tot een dorp met een eigen karakter.

Tot in de jaren vijftig van de 20e eeuw blijft Capelle aan den IJssel een landelijk gelegen gemeente, met in het ZO het dorpje Capelle gelegen aan de rivier, in het ZW het dorpje Keten, en in het N het dorpje Schinkel. Op een afbeelding op deze pagina vind je dat gevisualiseerd. Nadien groeit in slechts enkele decennia alles aan elkaar door de realisatie van een reeks nieuwbouwwijken.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad, kun je terecht bij Historische Vereniging Capelle aan den IJssel. Het Historisch Museum van de vereniging is geopend op de zaterdagmiddagen en is gratis toegankelijk.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Capelle aan den IJssel heeft 17 rijksmonumenten.

- Capelle aan den IJssel heeft 49 gemeentelijke monumenten.

- Het Dief- en Duifhuisje is het enige overblijfsel van het 16e-eeuwse Slot van Capelle en staat bekend als het kleinste museum van Nederland.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Capelle aan den IJssel (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Capelle aan den IJssel. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Zorg: - De monumentale boerderij aan de ’s-Gravenweg 355 is de afgelopen jaren verbouwd tot zorgboerderij Laurens Avanze, bedoeld om, na behandeling in het IJsselland Ziekenhuis, kortdurend te revalideren na operatie, ongeval of ernstige ziekte.

Reacties

(2)

Beste Frank,
Net lees ik in een boek dat Keten een aparte buurtschap is in Capelle ad Ijssel. Het staat ook op de kaart, wordt ook als Keeten geschreven. Het gebied heet nu Capelle-West.
Mvg paul

Dag Paul,
Dank voor de tip. Ik had de Volkstelling van 1840 nog niet verwerkt bij Capelle aan den IJssel. Dat heb ik nu gedaan en daar de beide spellingen vermeld waaronder het bekend was. Het is tegenwoordig een voormalige buurtschap, opgeslokt door de nieuwbouw van Capelle-West inderdaad. Van voormalige buurtschappen maak ik in principe geen homepages aan, anders is het eind zoek (want dat zijn er duizenden, en de redactie heeft in ieder geval het komende jaar zijn handen nog vol aan het inhoudelijk uitwerken van de 6.500 bestaande plaatsen, want zoveel zijn het er, is zojuist gebleken, omdat we deze week de allerlaatste nog ontbrekende plaatspagina's van de huidige plaatsen hebben ingevoerd).

Reactie toevoegen