Cabauw

Plaats
Dorp
Lopik
Lopikerwaard
Utrecht

cabauw_collage.jpg

Cabauw, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Cabauw, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

cabouw_molen_collage.jpg

Cabauw, de molen alhier staat onder 3 namen bekend: Cabauwse Molen / Tweede Molen / Middelste Molen... (© Jan Dijkstra, Houten)

Cabauw, de molen alhier staat onder 3 namen bekend: Cabauwse Molen / Tweede Molen / Middelste Molen... (© Jan Dijkstra, Houten)

Cabauw-MSD-20120319-255390.jpg

Cabauw, Lopik, Utrecht

Cabauw, Lopik, Utrecht

Cabauw-MSD-20120319-255394.jpg

Cabauw, Lopik, Utrecht

Cabauw, Lopik, Utrecht

Cabauw-MSD-20120319-255397.jpg

Cabauw, Lopik, Utrecht

Cabauw, Lopik, Utrecht

Cabauw-MSD-20120319-255396.jpg

Cabauw, Lopik, Utrecht

Cabauw, Lopik, Utrecht

Cabauw-MSD-20120319-255401.jpg

Cabauw, Lopik, Utrecht

Cabauw, Lopik, Utrecht

cabauw_sint_jacobuskerk_1.jpg

Cabauw, Sint Jacobuskerk

Cabauw, Sint Jacobuskerk

cabauw_sint_jacobuskerk_2.jpg

Cabauw, Sint Jacobuskerk

Cabauw, Sint Jacobuskerk

cabauw_sint_jacobuskerk_3.jpg

Cabauw, Sint Jacobuskerk

Cabauw, Sint Jacobuskerk

Cabauw

Terug naar boven

Status

- Cabauw is een dorp in de provincie Utrecht, in de streek Lopikerwaard, gemeente Lopik. Het was een zelfstandige gemeente t/m 7-9-1857. Per 8 september 1857 opgegaan in de gemeente Willige Langerak, die op haar beurt per 1 januari 1943 is opgegaan in de gemeente Lopik.

- Het dorp Cabauw heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Lopik.

- Onder het dorp Cabauw valt ook een deel van de buurtschap Zevender.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Kabaauw, 1254 Cabbau, 1274 Kabau, 1296-1307 Cabau, 1840 ‘Cabauw of Kabauw’, 1883 Kabauw.

Naamsverklaring
De betekenis hangt waarschijnlijk samen met het Middelnederlandse cabeeuwen ‘ruzie maken, twisten’ en hoort dan thuis in de categorie namen als Krakeelakker, Kijfhoek, Hebrecht, Schellach enzovoort.(1)

Terug naar boven

Ligging

Cabauw ligt W van Lopik, rond de Lopikerwetering, Lopikerweg Oost en Cabauwsekade.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Cabauw, die slechts het dorp omvat, 11 huizen met 121 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 700 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Cabauw heeft 3 rijksmonumenten, zijnde de wagenschuur uit 1856 van de boerderij op Lopikerweg West 84, en de Sint Jacobuskerk.

- In 1928 wordt de RK Sint Jacobuskerk in Cabauw opgemetseld naar ontwerp van de firma Herm Kroes en Zn. te Amersfoort. Hoewel het gebouw met zijn baksteengevels een nogal traditionele uitstraling heeft, mag het met zijn betonnen constructie toch een modernistisch gebouw worden genoemd. Eenzelfde dualiteit bezit de architectonische taal: traditioneel-historiserende elementen zijn afgewisseld met tot de moderne bouwkunst behorende. De kerk heeft een bijna identieke (oudere) ‘tweelingzus’ in het Drentse dorp Munsterscheveld.

De Heilige Jacobusparochie bedient ook de kernen Lopik en Polsbroek. Cabauw is namelijk een katholieke ‘enclave’ in de verder overwegend protestantse Lopikerwaard. Streekschrijver Herman de Man noemde zijn geboortegrond ‘het geweten van Europa’, vanwege het sterk ontwikkelde zondebesef van de bevolking. Waarbij wel moet worden aangetekend dat dit een persoonlijke en dus gekleurde mening was van De Man. Bovendien speelde dit zich af in de jaren dertig van de 20e eeuw. Vandaag de dag lijkt een dergelijke kwalificatie ons niet meer aan de orde. (124) - Stichting Vrienden van de Heilige Jacobuskerk.

- De Cabauwse Molen - voorheen de Middelste Molen en nu nog de enige, want de Voorste en Achterste Molen zijn afgebroken - is bereikbaar via een langgerekt smal paadje vanaf de Cabauwsekade in Cabauw. Het paadje voert dwars door een weiland met schapen (het is privéterrein, dus vraag de boer buiten de openingstijden om toestemming). Het is een wipwatermolen - oorspronkelijk uit 1454, de huidige is wegens brand van de vorige in 1773 herbouwd - op een fundering van baksteen, met een houten onderbouw die met riet is gedekt. De kap is van hout.

Van oudsher moest de molen het Waterschap Lopik, Lopikerkapel en Zevenhoven bemalen (oppervlakte 450 hectare). In 1962 is hij, bij de bouw van het nieuwe gemaaltje, buiten gebruik gesteld en overgedragen aan de Stichting De Utrechtste Molens. Molenaar Erik Stoop laat de wieken van de molen nog steeds regelmatig draaien omdat anders de bouwkundige staat achteruit zou gaan.

In 1967 is de molen ingrijpend gerestaureerd en in 2008 nogmaals. Vroeger werd de molenwoning bewoond. Nadat de laatste bewoners waren vertrokken, is aan de woonkamer niets veranderd. Alleen het oorspronkelijke meubilair is niet meer aanwezig. Verder staat er bij de molen een losstaande molenaarswoning, een van de laatste overgebleven molenaarswoningen in de Lopikerwaard. (214)

Het zomerhuis naast de Cabauwse Molen is ingericht als vergaderruimte. Voor vergaderingen, trainingen, workshops, teambuildingsbijeenkomsten, brainstormsessies, presentaties, een reünie, diner, borrel of lunch. Op deze prachtige plek vergader je met een weids uitzicht over de polders rondom. Koeien, vogels en hazen zijn de enige levende wezens in de verre omtrek. Prachtige luchten bij alle weersomstandigheden. De ontspannen plek en de inspiratie van het bezoek aan de molen, het voelen van de historie en de krachten van weleer, vormen de perfecte combinatie om je hoofd even leeg te maken en fris en ontspannen een vergadering in te gaan. Een goede basis voor nieuwe ideeën, meer concentratie en een beter resultaat. Desgewenst kan de molenaar vertellen over de historie en werking van de molen en hem ook laten draaien. Een interessante en leerzame onderbreking van het programma.

De molen is open voor bezoek als de blauwe wimpel of de vlag wappert. Dat is bijna iedere zaterdag van ongeveer 11:00 tot 17:00 uur. Erik en Doeré Stoop zijn dan aanwezig en/of leerling molenaar Frans de Bode. Zij vertellen graag over de molen. Ook groepen zijn welkom. Neem in dat geval contact op met Erik Stoop. Ook voor schoolkinderen is een rondleiding in de Cabauwse Molen een spannend en leerzaam uitje. Door de verhalen en de uitleg van de molenaar zien ze hoe het vroeger was. Vooral als de molen draait is dat een imponerend beeld dat ze niet snel zullen vergeten. - Diaserie van de Cabauwse Molen in Cabauw  door Jan Dijkstra uit Houten.

- Voor het bij de molen gelegen Gemaal Zevender (dat in 1934 de functie van de molen heeft overgenomen) zie bij Zevender.

- De mast van het KNMI aan de Zijdeweg in Cabauw, waarmee sinds 1972 dagelijks allerlei waarnemingen worden gedaan, is een zogeheten meetmast. “De meetmast wordt in de volksmond snuffelpaal genoemd. Een snuffelpaal wordt echter gebruikt voor meting van de luchtverontreiniging, terwijl in de meetmast temperatuur, vocht, windsnelheid en windrichting worden gemeten. De mast is 213 meter hoog en heeft een diameter van 2 meter. Via een lift kan men tot 200 meter naar boven. Er zijn 10 stopplaatsen. In doorsnee wordt de helft gebruikt voor de lift, een kwart voor kabels en een trap en een kwart om elektronica op te bergen”, aldus projectcoördinator W. Hovius. - Pagina over de meetmast Cabauw op de site van het KNMI.

- Gevelstenen in Cabauw.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Kubus Cabauw organiseert diverse evenementen door het jaar heen.

- Vermoedelijk organiseert ook Stichting VOCUS het een en ander, want hun naam staat voor 'Vorming Ontspanning en Cultureel Streven'. Maar wát ze organiseren of doen wordt ons uit hun Facebookpagina niet duidelijk.

- Tentfeest van KPJ Cabauw (weekend in april) met DJ's en liveband(s).

- De Koningsdag-festiviteiten in het dorp worden georganiseerd door Buurtvereniging Cabauw.

- Op Hemelvaartsdag start om 6 uur 's ochtends de Dauwtraptocht in Cabauw vanaf de molen. Ieder jaar wordt een andere route uitgezet, altijd door het polderlandschap rondom de molen, dat zo vroeg in de morgen vaak magisch onder lage nevelen verborgen ligt. Hazen doen tikkertje, vogels verwelkomen de onverwachte wandelaars en de kleuren zijn anders getint. Na afloop komen de wandelaars bij elkaar in het zomerhuis bij de molen om na te genieten met koffie, thee en de enige echte Molenkoek.

- In 1985 is in Cabauw 'Plus4' opgericht, door 4 mensen die in dat jaar succesvol een Rocknight organiseren in dorpscafé In het Witte Paard. Maar de 2e keer, in 1986, is de toestroom zo groot dat de toeschouwers niet meer in het café passen. Daarom is er sinds 1987 Pluspop (weekend eind mei), met sindsdien geleidelijk toenemende bezoekersaantallen, en daarom ook een steeds grotere feesttent. De eerste tent kan max. 400 bezoekers herbergen, de huidige max. 2000. Pluspop is inmiddels een begrip in de regio. Op de vrijdag is er tevens Pluspop Kidz, voor kidz tot 12 jaar, en Pluspop Light, voor de jeugd van 12 t/m 17 jaar.

- "Cawwac (= de Cabauw Altijd Weer Wat Anders Commissie, red.) is opgericht met de doelstelling zo veel mogelijk de draak te steken met iedereen en alles, maar vooral met onszelf. Dit doen we door op een zo ludiek mogelijke manier de gemeenschap van Cabauw aan het werk te krijgen tijdens ongelooflijke, bizarre en gekke spelletjes op de gebieden van kennis, kracht, snelheid en behendigheid, ten einde het publiek en ons te vermaken. En dat alleen voor de eer en een kleine, goedkope, doch zeer betekenisvolle prijs. En een klein feestje." Aldus de organisatie op haar site. Wat ze in ieder geval jaarlijks organiseren - of ze ook nog andere dingen organiseren is ons vooralsnog niet bekend - zijn de Zeskampwedstrijden op 1e pinksterdag, waar ca. 1 teams aan meedoen. We kunnen ons zo voorstellen dat meedoen of als toeschouwer meekijken beide een leuke dag uit opleveren.

- Punani Beachparty (op een zaterdag in augustus).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Vanuit het noordelijk evenwijdig aan het dorp gelegen Polsbroek loopt het Kerkepad naar het zuiden richting Cabauw. Het is een smal asfaltpaadje, dat dwars door de weilanden recht op de Jacobuskerk afloopt.

- In Cabauw kun je ter hoogte van café In ’t Witte Paard starten met een wandeltocht, de Jacobsroute (14 km), die via de Achterkade en het Kerkepad loopt. De wandeling strekt zich uit over een deel van Schoonhoven, de Vlist en Polsbroek. De route is aangegeven door ANWB-bordjes.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Cabauw van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Basisschool Gerardus Majella is een Brede School, met naast de reguliere basisschool verder nog een peuterspeelzaal, buitenschoolse opvang, fysiotherapie, logopedie, bibliotheek, Centrum voor Jeugd en Gezin en huiswerkbegeleiding.

- Jongeren: - KPJ Cabauw.

- Sport: - v.v. Cabauw (voetbal) is opgericht in 1958. "Boer J. Faaij is bereid een deel van zijn grond ter beschikking te stellen voor een voetbalveld. Een stuk weiland, waarbij vier sloten dienst doen als zij- en achterlijnen en waar de koeienvlaaien vlak voor de wedstrijd nog dienen te worden verwijderd. Reeds in 1960 kan de club verhuizen naar een centralere plek aan de Nicolaas van Catsweg. Er moeten eerst sloten worden gedempt, alvorens er een bespeelbaar veld van kan worden gemaakt.

In de jaren daarna wordt er met veel zelfwerkzaamheid een kantine en een set kleedkamers neergezet. In 1978 wordt het tweede veld opgeleverd. In 1992 wordt er een nieuwe kleedkamerset gebouwd en het parkeerterrein wordt geheel opgeknapt. Als kroon op het vele werk wordt in 2003 met elkaar een prachtige tribune gebouwd. De accommodatie van Cabauw mag vandaag de dag met recht een parel in de Lopikerwaard worden genoemd", aldus de site van de vereniging.

En in 2017 is die 'parel' nog mooier geworden. De vrijwilligers van Stichting Sportpark Cabauw hebben het sportpark in 2017 namelijk een facelift gegeven. Het trainingsveld is groter en multifunctioneel gemaakt, de verlichting is LED geworden en ook langs het mooie hoofdveld is verlichting aangelegd. Het sportpark is tevens veel veiliger geworden voor met name de jeugd doordat het parkeerterrein verplaatst is naar buiten langs de Nicolaas van Catsweg. Uiteraard ging dat allemaal niet vanzelf. Daar is veel inzet van expertise, 'handjes' en fondsenwerving aan te pas gekomen. Wat er zoal is gebeurd in dit kader kun je lezen en zien onder de link. Al met al ligt er voor de komende jaren nu weer een fantastische ambiance voor diverse sportactiviteiten voor jong en ouder in Cabauw.

- Welzijn: - Stichting Cabauw Samen Sterk wil optreden als intermediair: voor dorpsgenoten die een hulpvraag hebben, en geen beschikking hebben over directe hulp van familie of vrijwilligers, met mensen die daarin kunnen voorzien; om dorpsgenoten met een hulpvraag te ondersteunen en/of te begeleiden; om contacten met overheidsinstanties te onderhouden en daar waar nodig op te treden als klankbordgroep; om wensen van de inwoners van Cabauw te inventariseren en daar waar mogelijk oplossingen te zoeken; om mensen te zoeken die over specifieke kennis beschikken of ingewikkelde kwesties kunnen oplossen om langs deze weg te voorzien in voorliggende vragen.

Reactie toevoegen