Burghsluis

Plaats
Buurtschap
Schouwen-Duiveland
Schouwen-Duiveland
Zeeland

Burghsluis haven anno 2011.jpg

Burghsluis (buurtschap van Burgh), de haven anno 2011.

Burghsluis (buurtschap van Burgh), de haven anno 2011.

Burghsluis havenhoofd met lichtbaken.jpg

Burghsluis (buurtschap van Burgh), havenhoofd met lichtbaken.

Burghsluis (buurtschap van Burgh), havenhoofd met lichtbaken.

Burghsluis_dijkhuis_achter_de_havendijk.jpg

Burghsluis (buurtschap van Burgh), dijkhuis achter de havendijk.

Burghsluis (buurtschap van Burgh), dijkhuis achter de havendijk.

Burghsluis

Terug naar boven

Status

- Burghsluis is een buurtschap in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. T/m 1960 gemeente Burgh (alleen het haventje viel onder de gemeente Haamstede). In 1961 over naar gemeente Westerschouwen, in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.

- De buurtschap Burghsluis valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Burgh-Haamstede.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Burgtsluis, 1840 Burgh-Sluis, 1847 Burghsluis.

Naamsverklaring
Sluis
bij het dorp Burgh.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Burghsluis ligt ZO van Burgh en grenst in het Z aan de Oosterschelde.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Burghsluis 12 huizen met 89 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 30 huizen met ca. 80 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

(dit hoofdstuk is geschreven door en © gemeentearchivaris Huib Uil van het Gemeentearchief Schouwen-Duiveland)

"In Burghsluis gaan de elementen samen die zo kenmerkend zijn voor Schouwen-Duiveland: het water en het land met daar tussenin de mens die zorgt voor een werkbaar compromis tussen beide. De nederzetting dankt zijn ontstaan aan het binnenwater dat geloosd moest worden op de Oosterschelde. Het overtollige regenwater uit de polder Burgh en Westland werd via een sluis afgevoerd. Bij die sluis ontstond een haventje en wat visserij.

In de 19e eeuw werd in de buurtschap een reddingsstation gevestigd. Hoewel de reddingsboten zijn verhuisd naar de Oosterscheldekering heet het station nog altijd Burghsluis. Vooral de zandbanken van Schouwen zijn verraderlijk. De redders stonden bekend om hun onverschrokken moed en dankzij hun inzet werd menig mensenleven gered. Het waren de leden van de familie Van der Klooster die zich daar generaties lang mee hebben beziggehouden. Een monument aan de zeedijk houdt de herinnering aan ‘de Redders van Burghsluis’ levend. Tegenwoordig worden de meeste acties uitgevoerd om in nood verkerende plezierjachten te helpen.

Burghsluis was in het verleden de thuishaven van een bescheiden aantal schepen. Omdat de haven op het grondgebied van de gemeente Haamstede lag, droegen de vissersschepen de letters HS. Daarnaast was het de thuishaven voor vrachtschepen. In de tweede helft van de 19e eeuw werd het haventje vergroot en verbeterd voor het afvoeren van landbouwproducten. In het kader van het herstel van de dijken na de watersnoodramp van 1953 werd de haven vergroot om zo doende ruimte te gaan bieden aan grotere schepen. Ook die zijn verdwenen en sindsdien is de haven het domein van de watersport geworden.

De bewoners noemden hun woonplaats ’t Ouwe Sluusje en zij zelf stonden bekend als de Sluusjenaers. Het ‘je’ in beide woorden duidt eerder op de Zeeuwse voorliefde om veel woorden te verkleinen dan dat de sluis of de inwoners een miniformaat hadden. Dat neemt niet weg dat het een kleine gemeenschap was en bleef. Die was echter bijzonder hecht. Wim de Vrieze heeft een cd gemaakt waarin hij op kleurrijke wijze verslag doet van het reilen en zeilen in Burghsluis. Dat gaat bovendien gepaard met een behoorlijke dosis humor want ook dat was kenmerkend voor deze plaats. Samen met de recreanten zorgen de huidige bewoners dat het hier goed toeven is.

Burghsluis is, om daarmee af te sluiten, het domicilie van kunstenaar Bert Frijns. Al ruim 30 jaar is hij in de weer met glas. Voor een kunstenaar is dat een van de moeilijkste materialen omdat de mogelijkheden beperkt zijn. Het werk van Frijns is kenmerkend mooi. Er gaat kracht en eenvoud vanuit. Het is ook telkens weer verrassend origineel. Bovendien ligt er veel ambachtelijks in zijn werk. Het is een goede keuze geweest om een werk van Bert Frijns te plaatsen in de raadzaal van het gemeentehuis in Zierikzee. Zo kunnen velen, en de raadsleden in het bijzonder, mijmeren bij wat je met glas kunt doen. Glas is niet alleen om doorheen te kijken, maar ook om je blik te stoppen bij het glas zelf. Dan zie je jezelf en daar kun je veel van leren."

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Stichting Het Zeeuwse Landschap heeft in 2011 grond gekocht van een melkveehouder bij Burghsluis ten behoeve van het op te zetten Kustlaboratorium. Hiermee gaat dit project - de aanleg van een fraai ecologisch waardevol en aantrekkelijk landschap met duurzame aquacultuur - een volgende fase in. Een geschikte locatie is gevonden westelijk van de buurtschap. Daar is direct achter de dijk een gebied van circa 45 hectare verworven. De bedoeling is om gedetailleerd te onderzoeken hoe de inrichting van het gebied moet worden aangepakt om aquacultuur in het gebied tot een succes te maken op een manier die in harmonie is met een ecologisch en recreatief waardevolle omgeving. De vormgeving van de landschappelijke en recreatieve component zal in overleg met de directe omgeving plaatsvinden.

- De inwoners van Burghsluis lobbyen voor een nieuwe weg over de dijk, om de buurtschap zo te ontlasten van het doorgaande verkeer dat in toenemende mate door de buurtschap komt. Volgens de inwoners zou de dijkverzwaring die hier toch al gaat plaatsvinden, een goede gelegenheid zijn om dat te combineren met de wegaanleg op de dijk.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het koepelvormig huisje aan de haven van Burghsluis is een voormalig deel van de vuurtoren van Haamstede, welk bovenstuk in 1981 werd vervangen. Het doet dienst als kantoor van de havenmeester.

- Monument voor de ‘Redders van Burghsluis’, in 1989 vervaardigd door Miens van Citters uit Burgh. Voor nadere toelichting zie bij Geschiedenis.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het Fiets- en voetveer MS Onrust vaart vanuit Burghsluis naar Colijnsplaat en Zierikzee en weer terug naar de buurtschap. Zo kun je dus mooi een 'rondje Oosterschelde' doen.

- Watersportvereniging Burghsluis.

- Bij deze buurtschap is ook een duikstek. - Filmpje over 'het zeepaardje van Burghsluis'.

Reacties

(2)

Vroeger in de avond met de me Westerschouwen veel tong gevangen, 3 generaties vol leuke herinneringen!
Vaak van hier vertrokken voor een nachtje Oosterschelde vaak diep inde nacht terug nog wel eens vastgelopen, maar kwam altijd weer goed. In het eethuisje op de hoek van de haven aten we vaak een grote uitsmijter met de visploeg. Groeten René.

Zonde, die dijkverzwaring. Nergens voor nodig en nu kun je er niet meer lekker in het gras zitten!!

Reactie toevoegen