Burgh-Haamstede

Plaats
Dorp
Schouwen-Duiveland
Schouwen-Duiveland
Zeeland

burgh-haamstede_plaatsnaambord_met_wit_onderbordje_burgh.jpg

Als je het dorp Burgh-Haamstede binnenkomt, worden de dorpsdelen Burgh en Haamstede aangegeven met witte onderbordjes. Ook in het dorpscentrum, bij de overgang van de dorpsdelen, staat dit met witte bordjes aangegeven.

Als je het dorp Burgh-Haamstede binnenkomt, worden de dorpsdelen Burgh en Haamstede aangegeven met witte onderbordjes. Ook in het dorpscentrum, bij de overgang van de dorpsdelen, staat dit met witte bordjes aangegeven.

Burgh plaatsnaambord.jpg

In het centrum van het dorp Burgh-Haamstede staan witte bordjes die de grenzen van de dorpsdelen Burgh en Haamstede aangeven

In het centrum van het dorp Burgh-Haamstede staan witte bordjes die de grenzen van de dorpsdelen Burgh en Haamstede aangeven

RB_200906123690_Slot_haamstede.jpg

Burgh-Haamstede, het familiewapen op Slot Haamstede

Burgh-Haamstede, het familiewapen op Slot Haamstede

DK_20110523_4950_Haamstede_werkplaats.jpg

Burgh-Haamstede, voormalige schuur van bollenhandel Van Waveren, later loods en werkplaats van Gemeentewerken. Het pand is enkele jaren geleden afgebroken.

Burgh-Haamstede, voormalige schuur van bollenhandel Van Waveren, later loods en werkplaats van Gemeentewerken. Het pand is enkele jaren geleden afgebroken.

Burgh museum De Burghse Schole.jpg

Burgh-Hamstede, museum De Burghse Schole

Burgh-Haamstede, museum De Burghse Schole

Haamstede dorpsgezicht met kerk.jpg

Burgh-Haamstede, in het dorpsgezicht van dorpsdeel Haamstede neemt de kerk een dominante plaats in

Burgh-Haamstede, in het dorpsgezicht van dorpsdeel Haamstede neemt de kerk een dominante plaats in

Haamstede_dorpsgezicht.jpg

Burgh-Haamstede, dorpsgezicht in dorpsdeel Haamstede

Burgh-Haamstede, dorpsgezicht in dorpsdeel Haamstede

Haamstede_historisch_woonhuis.jpg

Burgh-Haamstede, monumentaal woonhuis in dorpsdeel Haamstede

Burgh-Haamstede, monumentaal woonhuis in dorpsdeel Haamstede

ZL gemeente Burgh in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Burgh in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Burgh in ca. 1870, kaart J. Kuijper

ZL gemeente Haamstede in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Haamstede in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Haamstede in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Burgh-Haamstede

Terug naar boven

Status

- Burgh-Haamstede is een dorp* in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. T/m 1960 was er nog sprake van de dorpen en gemeenten Burgh en Haamstede. In 1961 over naar gemeente Westerschouwen, in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.

* Burgh-Haamstede is één dorp, dat uit twee delen - zijnde de voormalige dorpen Burgh en Haamstede - bestaat (vergelijk Etten-Leur; één dorp, omvattende de voormalige dorpen Etten en Leur, en Borkel en Schaft; één dorp, omvattende de voormalige dorpen Borkel en Schaft). De dorpsdelen zijn nog wel herkenbaar. Aan de toegangswegen rond het dorp staan blauwe plaatsnaamborden (komborden) Burgh-Haamstede, met een wit bord Burgh dan wel Haamstede er onder dat het desbetreffende dorpsdeel aangeeft, afhankelijk van welke kant je het dorp binnenkomt. Bínnen de bebouwde kom wordt, waar de dorpsdelen in elkaar overgaan, met witte plaatsnaamborden aangegeven of je het dorpsdeel Burgh dan wel Haamstede verlaat of betreedt. In de provincie-atlas Zeeland stonden t/m de editie 2004 Burgh en Haamstede nog ten onrechte als aparte plaatsnamen aangegeven. Sinds de editie 2014 wordt het dorp wel correct als één plaatsnaam vermeld.

- De gemeente Burgh is in 1816 vergroot met de gemeente Westenschouwen.

- Wapen van de voormalige gemeente Burgh. - Wapen van de voormalige gemeente Haamstede.

- Onder het dorp Burgh-Haamstede vallen ook de buurtschappen Burghsluis, Nieuw-Haamstede en Westenschouwen, en nog een heel bijzondere 'plaats', namelijk de 'onbewoonde plaats' Koudekerke.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Haamstede: Aemstie.

Oudere vermeldingen
Burgh: 1229 kopie 14e eeuw Burch, 1250 kopie 1323 Burg, 1260 Borgh.
Haamstede: 1229 kopie 14e eeuw Haemstede, 1250 kopie 1323 Hamestede.

Naamsverklaring
Burgh: Identiek met het Middelnederlandse burg 'burcht'. Dit betrof het stamslot van Witte van Haamstede, een zoon van Floris V, die volgens de overlevering in 1304 de binnengevallen Vlamingen bij het Manpad versloeg (als afgebeeld op vroegere schoolplaten). Het slot ging in 1525 in vlammen op, maar werd in 1608 herbouwd.
Haamstede: Samenstelling van het Middelnederlandse haem 'heem, woonplaats' en stede 'plaats, plek' (vergelijk het Nederlandse bedstede).(362)
Anderen stellen: in 1150 werd hier een slot gebouwd, aan de mond van een zijtak van het riviertje de Hamer. Vandaar de naam; stede (= plaats) aan de Hamer.

Terug naar boven

Ligging

Burgh-Haamstede ligt in het uiterste W van de gemeente Schouwen-Duiveland en ligt verder aan de Noordzee en het water de Oosterschelde. Door het O van het dorpsgebied loopt de N57. Verder ligt het dorp W van de dorpen Renesse, Noordwelle, Ellemeet en Scharendijke en ZW van de Brouwersdam; ook het noordelijkste gedeelte van de Oosterscheldekering maakt nog deel uit van het dorpsgebied van Burgh-Haamstede.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Burgh 85 huizen met 528 inwoners, verdeeld in dorp Burgh 62/351 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Burgh-Sluis 12/89 en Westenschouwen 11/88.

- In 1840 heeft de gemeente Haamstede 127 huizen met 819 inwoners, verdeeld in dorp Haamstede 109/704 (= huizen/inwoners) en buurtschap Koudekerke 18/115.

- Tegenwoordig heeft het dorp Burgh-Haamstede (inclusief de onder Status vermelde buurtschappen) ca. 1.800 huizen met ca. 4.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het haventje bij Burghsluis is in 1770 in de golven verdwenen en daarna weer opgebouwd bij Haamstede. De Ambachtsheer van Burgh kwam toen overeen met die van Haamstede dat ze er beiden gebruik van mochten maken.

Rond 1840 was in Burgh er een vissersschuit, waarvan de eigenaar ‘s zomers ongeveer 100 zeehonden ving en enige bruinvissen.

Burgh-Haamstede is tegenwoordig een zeer toeristisch oord, maar ook de landbouw en visserij zijn hier nog van belang.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Een archeologische werkgroep, waarbij publicist en voormalig Zierikzees aardrijkskundeleraar dr. Frans Beekman is betrokken, heeft in de Meeuwenduinen bij Burgh-Haamstede sporen gevonden van een nederzetting uit de Midden-IJzertijd. Dat is een zeldzaamheid voor Zeeland. In 2010 is nader onderzoek verricht naar de ouderdom van de gevonden stukjes bot en schelpen.

- Brilmuseum Ogen Tekort heeft per september 2017 de deuren moeten sluiten, omdat het museum verlies bleef draaien en het niet is gelukt een investeerder te vinden om een doorstart te maken / open te kunnen blijven.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dorpsdeel Burgh heeft 14 rijksmonumenten. - Dorpsdeel Haamstede heeft 35 rijksmonumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk van Burgh (Burghsering 33) is in 2011 gerestaureerd. - De kerk in Burgh is een ontmoetingsplek voor iedereen die dit oude dorp, thans deel van het dorp Burgh-Haamstede, een warm hart toedraagt. Stichting Vrienden van Burgh heeft als doel het openstellen van de kerk voor burgerlijke en kerkelijke huwelijken, concerten, exposities en andere activiteiten.

- Hervormde (PKN) kerk Haamstede (Ring 1) uit de 16e eeuw.

- Molen De Graanhalm dateert uit 1847. Nadat in 2003 een zaagraam is aangebracht, is de molen een gecombineerde koren- en zaagmolen. Het zaagraam wordt alleen voor demonstraties gebruikt. In het bij de molen gelegen Pannenkoekenhuis wordt het in de molen gemalen meel verwerkt in de pannenkoeken. Het meel wordt ook verkocht in de molenwinkel die is aangebouwd. In De Graanhalm, die tegen betaling kan worden bezocht, is een expositie over de molen. Er bevinden zich twee koppels stenen die op windkracht draaien en een derde koppel dat elektrisch wordt aangedreven. Buiten staat een draaimolentje dat op windkracht vanuit de molen wordt aangedreven. Bij de molen is ook een speeltuin aangelegd.

- De restauratie van de ringwalburg in Burgh is in 2008 gereed gekomen.

- Museum De Burghse Schoole is gesitueerd in een voormalig schoolgebouw. Er is een schoolklasje uit 1920 met het Aap, Noot, Mies, een lessenaar, authentieke bankjes, een kaalgelopen houten vloer, klompjes in de hal onder de kapstokhaken en vele attributen. Een ander lokaal is ingericht met een maquette, beschrijvingen en vondsten over de Karolingische Burcht en de Vliedbergen met fotomateriaal. Het derde lokaal is een expositieruimte voor wisselexposities.

- Slot Craaijestein.

- De loods bij het busstation is de voormalige stalling van de ZWN, die hier de stoomtram Zijpe-Burgh onderhield.

- Slot Haamstede is o.a. bewoond geweest door Witte van Haemstede, een bastaardzoon van graaf Floris V.

- Bewaarschool uit 1878 (Weststraat 18).

- Windmotor Haamstede.

- Gevelstenen in Burgh-Haamstede.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Stichting Aemstie Alive organiseert jaarlijks eind januari (in 2018 voor de 14e keer) het meerdaagse festival Aemstie Alive, in Sportcentrum Westerschouwen in Burgh-Haamstede. Zij beoogt daarmee de sociale cohesie en interactie op Schouwen-Duiveland voor verschillende doelgroepen te vergroten. Op donderdag gaat het festival van start met Goud voor Oud. Hierbij worden ouderen van Schouwen-Duiveland per bus bij de diverse zorgcentra opgehaald. En krijgen vervolgens een volledig verzorgde dag met gratis eten en drinken en met artiesten van landelijke bekendheid. Op vrijdag is er Teenagers Go Aemstie Alive. Op deze non-alcohol party zijn er diverse activiteiten en workshops. Ook het muzikale element wordt niet vergeten.

Op zaterdagmiddag is er voor alle kinderen van Schouwen-Duiveland een professionele kindermusical die landelijke bekendheid geniet. Hierbij wordt er enkel voor de kinderen betaald. Begeleiding mag gratis mee naar binnen, dit alles om de drempel voor iedereen zo laag mogelijk te houden. Op zaterdagavond barst er een groots feest los, Aemstie Alive zelf. Een feest voor jong en ouder, dat de stichting in staat stelt het gehele festival met alle evenementen en activiteiten  kostendekkend te maken. Ook deze avond willen ze voor alle doelgroepen zo laagdrempelig mogelijk houden.

- Het straorijden werd vroeger gedaan als de paarden na een lange winter op stal weer aan het werk gingen. De werkpaarden, vooral die met veel haar aan hun benen, kregen last van hun benen en hoeven. Om de benen te verfrissen, stramheid en mok tegen te gaan en om kleine ontstekingen van de huid aan de benen te ontsmetten, werden de paardenvoeten in de zee gespoeld. Volgens volksgeloof was het ook goed tegen nachtmerries. De betovering werd door het zeewater verbroken. De eerste vermelding van het straorijden dateert uit 1643. Van oorsprong werd dit feest gehouden op de eerste maandag voor de vastentijd. Na 1955 is dit verzet naar de zaterdag en wordt het in ieder dorp op een andere dag gevierd.

Vanaf half februari tot eind maart wordt dit feest elke zaterdag in een andere plaats op Schouwen-Duiveland gevierd (er doen 6 dorpen op het eiland aan deze traditie mee). Tijdens het evenement rijden rijkelijk versierde Zeeuwse paarden voor de eerste maal in het jaar het strand op en de zee in. Degenen die voor het eerst meedoen met strao moeten achteraan de stoet rijden. Degene die het vaakst heeft meegedaan rijdt voorop en blaast een koperen hoorn. Zeer bijzonder was dat tijdens de Strao Burgh-Haamstede editie 2017, de dan 79-jarige Joop Hanse voor maar liefst de 70e - en tevens laatste - keer heeft meegedaan. In de videoreportage Strao Burgh-Haamstede 2017 rijdt hij voor de kijker vooraan rechts (in werkelijkheid dus links ;-) )

- Tijdens de Oranjeweek rond Koningsdag is er in het dorp een reeks evenementen en activiteiten op het gebied van o.a. sport, spel en muziek.

- Tijdens de Burghse Dag (2e zaterdag van augustus) is er van alles te doen op zeer uiteenlopende gebieden. Dat kun je bekijken in de videoreportage Burghse Dag 2017.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Westerschouwen, W van Burgh-Haamstede aan de kust, is een bosrijk gebied. De strook tussen strand en bos vormt een belangrijke schakel in de jaarlijkse vogeltrek.

- De Meeuwenduinen, N van Westerschouwen, is een dynamisch duingebied waar de elementen vrij spel hebben. Er zijn grote stuifplekken en met helmgras begroeide duintoppen. In de winter kun je genieten van de drukte van de trekvogels. Nadere informatie over de excursiemogelijkheden in beide gebieden kun je verkrijgen bij de boswachter: tel. 0111-401453.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Burgh-Haamstede (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Burgh-Haamstede van de Dorpsraad op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Burgh-Haamstede. Als gekozen vertegenwoordiging van alle kernen die onder dit dorp vallen (waarvoor zie het kopje Status), behartigen enthousiaste leden de belangen van het dorp richting gemeente, politiek en andere organisaties. Zij spannen zich in voor het behoud van het dorpskarakter en voor het verbeteren van de leefbaarheid, van welzijn tot welvaart. De Dorpsraad is een afspiegeling van de gemeenschap, van jong tot ouder, die samen met de bewoners zich inzet voor een goede buurt.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Schutse.

- Onderwijs: - Basisschool De Kirreweie. - Basisschool Onder de Wieken.

- Jeugd: - Scouting Kaninefatengroep Westerschouwen. - Jeugdsoos Big-s.

- Muziek: - Koninklijke Muziekvereniging Witte van Haemstede.

- Sport: - Voetbalvereniging FC De Westhoek.

- Veiligheid: - Brandweerpost Burgh-Haamstede.

Reacties

(3)

Kan iemand mij vertellen wat de bomen in Burgh Haamstede betekenen die met een hekje omgeven zijn en de letters B 1988 dragen?

Red.:
In Burgh-Haamstede staat een 'Beatrixboom' uit 1938, ter gelegenheid van de geboorte in dat jaar van prinses Beatrix. De boom of bomen met opschrift B1988 zijn ook 'Beatrixbomen', geplant ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van koningin Beatrix in 1988.

Het onderschrift bij de foto "de voormalige tramhalte en loods" klopt niet; de foto toont een voormalige schuur van bollenhandel Van Waveren, later is deze loods werkplaats Gemeentewerken geworden en sinds enkele jaren afgebroken.

Dank voor uw reactie! Ik heb het aangepast (dat is over ca. een dag te zien, omdat de pagina's naar de bezoekers toe 1x per dag worden ververst).

Reactie toevoegen