Burgh-Haamstede

Plaats
Dorp
Schouwen-Duiveland
Schouwen-Duiveland
Zeeland

burgh-haamstede_plaatsnaambord_met_wit_onderbordje_burgh.jpg

Als je het dorp Burgh-Haamstede binnenkomt, worden de dorpsdelen Burgh en Haamstede aangegeven middels witte onderbordjes. Ook in het dorpscentrum, bij de overgang van de dorpsdelen, staat dit met witte bordjes aangegeven.

Als je het dorp Burgh-Haamstede binnenkomt, worden de dorpsdelen Burgh en Haamstede aangegeven middels witte onderbordjes. Ook in het dorpscentrum, bij de overgang van de dorpsdelen, staat dit met witte bordjes aangegeven.

Burgh plaatsnaambord.jpg

In het centrum van het dorp Burgh-Haamstede staan witte bordjes die de grenzen van de dorpsdelen Burgh en Haamstede aangeven.

In het centrum van het dorp Burgh-Haamstede staan witte bordjes die de grenzen van de dorpsdelen Burgh en Haamstede aangeven.

RB_200906123690_Slot_haamstede.jpg

Burgh-Haamstede, Het familiewapen op slot Haamstede

Burgh-Haamstede, Het familiewapen op slot Haamstede

DK_20110523_4950_Haamstede_werkplaats.jpg

Burgh-Haamstede, loods en vroeger tramhalte

Burgh-Haamstede, loods en vroeger tramhalte

Burgh museum De Burghse Schole.jpg

Burgh-Hamstede, museum De Burghse Schole.

Burgh-Haamstede, museum De Burghse Schole.

Haamstede dorpsgezicht met kerk.jpg

Burgh-Haamstede, in het dorpsgezicht van dorpsdeel Haamstede neemt de kerk een dominante plaats in.

Burgh-Haamstede, in het dorpsgezicht van dorpsdeel Haamstede neemt de kerk een dominante plaats in.

Haamstede_dorpsgezicht.jpg

Burgh-Haamstede, dorpsgezicht in dorpsdeel Haamstede.

Burgh-Haamstede, dorpsgezicht in dorpsdeel Haamstede.

Haamstede_historisch_woonhuis.jpg

Burgh-Haamstede, monumentaal woonhuis in dorpsdeel Haamstede.

Burgh-Haamstede, monumentaal woonhuis in dorpsdeel Haamstede.

ZL gemeente Burgh in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Burgh in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Burgh in ca. 1870 kaart J. Kuijper

ZL gemeente Haamstede in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Haamstede in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Haamstede in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Burgh-Haamstede

Terug naar boven

Status

- Burgh-Haamstede is een tweelingdorp* in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. T/m 1960 was er nog sprake van de dorpen en gemeenten Burgh en Haamstede. In 1961 over naar gemeente Westerschouwen, in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.

* Burgh-Haamstede is één dorp, dat uit twee delen - zijnde de voormalige dorpen Burgh en Haamstede - bestaat (vergelijk Etten-Leur; één dorp, omvattende de voormalige dorpen Etten en Leur, en Borkel en Schaft; één dorp, omvattende de voormalige dorpen Borkel en Schaft). De dorpsdelen zijn nog wel herkenbaar. Aan de toegangswegen rond het dorp staan blauwe plaatsnaamborden (komborden) Burgh-Haamstede, met een wit bord Burgh dan wel Haamstede er onder dat het desbetreffende dorpsdeel aangeeft, afhankelijk van welke kant je het dorp binnenkomt. Bínnen de bebouwde kom wordt, waar de dorpsdelen in elkaar overgaan, met witte plaatsnaamborden aangegeven of je het dorpsdeel Burgh dan wel Haamstede verlaat of betreedt. In de provincie-atlas Zeeland stonden t/m de editie 2004 Burgh en Haamstede nog ten onrechte als aparte plaatsnamen aangegeven. Sinds de editie 2014 wordt het dorp wel correct als één plaatsnaam vermeld.

- De gemeente Burgh is in 1816 vergroot met de gemeente Westenschouwen.

- Wapen van de voormalige gemeente Burgh. - Wapen van de voormalige gemeente Haamstede.

- Onder het dorp Burgh-Haamstede vallen ook de buurtschappen Burghsluis, Nieuw-Haamstede en Westenschouwen, en nog een heel bijzondere 'plaats', namelijk de 'onbewoonde plaats' Koudekerke.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Haamstede: Aemstie.

Oudere vermeldingen
Burgh: 1229 kopie 14e eeuw Burch, 1250 kopie 1323 Burg, 1260 Borgh.
Haamstede: 1229 kopie 14e eeuw Haemstede, 1250 kopie 1323 Hamestede.

Naamsverklaring
Burgh: Identiek met het Middelnederlandse burg 'burcht'. Dit betrof het stamslot van Witte van Haamstede, een zoon van Floris V, die volgens de overlevering in 1304 de binnengevallen Vlamingen bij het Manpad versloeg (als afgebeeld op vroegere schoolplaten). Het slot ging in 1525 in vlammen op, maar werd in 1608 herbouwd.
Haamstede: Samenstelling van het Middelnederlandse haem 'heem, woonplaats' en stede 'plaats, plek' (vergelijk het Nederlandse bedstede).(362)
Anderen stellen: in 1150 werd hier een slot gebouwd, aan de mond van een zijtak van het riviertje de Hamer. Vandaar de naam; stede (= plaats) aan de Hamer.

Terug naar boven

Ligging

Burgh-Haamstede ligt in het uiterste W van de gemeente Schouwen-Duiveland en ligt verder aan de Noordzee en het water de Oosterschelde. Door het O van het dorpsgebied loopt de N57. Verder ligt het dorp W van de dorpen Renesse, Noordwelle, Ellemeet en Scharendijke en ZW van de Brouwersdam; ook het noordelijkste gedeelte van de Oosterscheldekering maakt nog deel uit van het dorpsgebied van Burgh-Haamstede.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Burgh 85 huizen met 528 inwoners, verdeeld in dorp Burgh 62/351 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Burgh-Sluis 12/89 en Westenschouwen 11/88.

- In 1840 heeft de gemeente Haamstede 127 huizen met 819 inwoners, verdeeld in dorp Haamstede 109/704 (= huizen/inwoners) en buurtschap Koudekerke 18/115.

- Tegenwoordig heeft het dorp Burgh-Haamstede (inclusief de onder Status vermelde buurtschappen) ca. 1.800 huizen met ca. 4.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het haventje bij Burghsluis is in 1770 in de golven verdwenen en daarna weer opgebouwd bij Haamstede. De Ambachtsheer van Burgh kwam toen overeen met die van Haamstede dat ze er beiden gebruik van mochten maken.

Rond 1840 was in Burgh er een vissersschuit, waarvan de eigenaar ‘s zomers ongeveer 100 zeehonden ving en enige bruinvissen.

Burgh-Haamstede is tegenwoordig een zeer toeristisch oord, maar ook de landbouw en visserij zijn hier nog van belang.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Een archeologische werkgroep, waarbij publicist en voormalig Zierikzees aardrijkskundeleraar dr. Frans Beekman is betrokken, heeft in de Meeuwenduinen bij Burgh-Haamstede sporen gevonden van een nederzetting uit de Midden-IJzertijd. Dat is een zeldzaamheid voor Zeeland. In 2010 is nader onderzoek verricht naar de ouderdom van de gevonden stukjes bot en schelpen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dorpsdeel Burgh heeft 14 rijksmonumenten. - Dorpsdeel Haamstede heeft 35 rijksmonumenten.

- De Hervormde kerk (Burghsering 33) is in 2011 gerestaureerd. - De kerk in Burgh is een ontmoetingsplek voor iedereen die dit oude dorp, thans deel van het dorp Burgh-Haamstede, een warm hart toedraagt. Stichting Vrienden van Burgh heeft als doel het openstellen van de kerk voor burgerlijke en kerkelijke huwelijken, concerten, exposities en andere activiteiten.

- De restauratie van de ringwalburg in Burgh is in 2008 gereed gekomen.

- Museum De Burghse Schoole is gesitueerd in een voormalig schoolgebouw. Er is een schoolklasje uit 1920 met het Aap, Noot, Mies, een lessenaar, authentieke bankjes, een kaalgelopen houten vloer, klompjes in de hal onder de kapstokhaken en vele attributen. Een ander lokaal is ingericht met een maquette, beschrijvingen en vondsten over de Karolingische Burcht en de Vliedbergen met fotomateriaal. Het derde lokaal is een expositieruimte voor wisselexposities.

- Slot Craaijestein.

- De loods bij het busstation is de voormalige stalling van de ZWN, die hier de stoomtram Zijpe-Burgh onderhield.

- Molen De Graanhalm.

- Hervormde kerk (Haamstede) uit de 16e eeuw.

- Slot Haamstede is o.a. bewoond geweest door Witte van Haemstede, een bastaardzoon van graaf Floris V.

- Bewaarschool uit 1878 (Weststraat 18).

- Windmotor Haamstede.

- Brilmuseum 'Ogen tekort'. Zie je het voor je? Een spannende ruimte vol zonnebrillen, duikbrillen, vliegeniersbrillen, veiligheidsbrillen, oude brillen, nieuwe brillen, maffe brillen, beroemde brillen... En elke bril heeft zijn eigen verhaal. Naast alle brillen zie je ook brillenkokers, spiegels, mooie, gekke en toepasselijke kleding en hoofddeksels, schilderijen en honderden andere attributen die met zien, kijken of ogen te maken hebben. Pas op: je komt ogen tekort!

- Gevelstenen in Burgh-Haamstede.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Popfestival Aemstie Alive (weekend eind januari).

- Het straorijden werd vroeger gedaan als de paarden na een lange winter op stal weer aan het werk gingen. De werkpaarden, vooral die met veel haar aan hun benen, kregen last van hun benen en hoeven. Om de benen te verfrissen, stramheid en mok tegen te gaan en om kleine ontstekingen van de huid aan de benen te ontsmetten, werden de paardenvoeten in de zee gespoeld. Volgens volksgeloof was het ook goed tegen nachtmerries. De betovering werd door het zeewater verbroken. De eerste vermelding van het straorijden dateert uit 1643. Van oorsprong werd dit feest gehouden op de eerste maandag voor de vastentijd. Na 1955 is dit verzet naar de zaterdag en wordt het in ieder dorp op een andere dag gevierd.

Vanaf half februari tot eind maart wordt dit feest elke zaterdag in een andere plaats op Schouwen-Duiveland gevierd (er doen 6 dorpen op het eiland aan deze traditie mee). Tijdens het evenement rijden rijkelijk versierde Zeeuwse paarden voor de eerste maal in het jaar het strand op en de zee in. Degenen die voor het eerst meedoen met strao moeten achteraan de stoet rijden. Degene die het vaakst heeft meegedaan rijdt voorop en blaast een koperen hoorn. Zeer bijzonder was dat tijdens de Strao Burgh-Haamstede editie 2017, de dan 79-jarige Joop Hanse voor maar liefst de 70e - en tevens laatste - keer heeft meegedaan. In de videoreportage Strao Burgh-Haamstede 2017 rijdt hij voor de kijker vooraan rechts (in werkelijkheid dus links ;-) )

- Tijdens de Oranjeweek rond Koningsdag is er in het dorp een reeks evenementen en activiteiten op het gebied van o.a. sport, spel en muziek.

- Tijdens de Burghse Dag (2e zaterdag van augustus) is er van alles te doen op zeer uiteenlopende gebieden. Dat kun je bekijken in de videoreportage Burghse Dag 2017.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Westerschouwen, W van Burgh-Haamstede aan de kust, is een bosrijk gebied. De strook tussen strand en bos vormt een belangrijke schakel in de jaarlijkse vogeltrek.

- De Meeuwenduinen, N van Westerschouwen, is een dynamisch duingebied waar de elementen vrij spel hebben. Er zijn grote stuifplekken en met helmgras begroeide duintoppen. In de winter kun je genieten van de drukte van de trekvogels. Nadere informatie over de excursiemogelijkheden in beide gebieden kun je verkrijgen bij de boswachter: tel. 0111-401453.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Burgh-Haamstede (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Burgh-Haamstede van de Dorpsraad op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Burgh-Haamstede.

- Onderwijs: - Basisschool De Kirreweie. - Basisschool Onder de Wieken.

- Jeugd: - Scouting Kaninefatengroep Westerschouwen.

- Muziek: - Koninklijke Muziekvereniging Witte van Haemstede.

- Sport: - FC De Westhoek (voetbal).

- Veiligheid: - Brandweerpost Burgh-Haamstede.

Reacties

(1)

Kan iemand mij vertellen wat de bomen in Burgh Haamstede betekenen die met een hekje omgeven zijn en de letters B 1988 dragen?

Red.:
In Burgh-Haamstede staat een 'Beatrixboom' uit 1938, ter gelegenheid van de geboorte in dat jaar van prinses Beatrix. De boom of bomen met opschrift B1988 zijn ook 'Beatrixbomen', geplant ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van koningin Beatrix in 1988.

Reactie toevoegen