Buggenum

Plaats
Dorp
Leudal
Midden-Limburg
Limburg

buggenum_vivo.jpg

Vroeger was er een Vivo in Buggenum. Sinds 2014 is er weer een VIVO in het dorp, maar die doet heel andere dingen. Overeenkomst is wel dat de huidige VIVO ook ontmoetingsgelegenheden crëeert. Hoe dat zit kun je lezen onder het kopje Links. (© VIVO)

Vroeger was er een Vivo in Buggenum. Sinds 2014 is er weer een VIVO in het dorp, maar die doet heel andere dingen. Overeenkomst is wel dat de huidige VIVO ook ontmoetingsgelegenheden crëeert. Hoe dat zit kun je lezen onder het kopje Links. (© VIVO)

LB gemeente Buggenum in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Buggenum in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Buggenum in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Buggenum

Terug naar boven

Status

- Buggenum is een dorp in de provincie Limburg, in de streek Midden-Limburg, gemeente Leudal. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-9-1942.

- Wapen van de voormalige gemeente Buggenum.

- Onder het dorp Buggenum valt ook de buurtschap Berik.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Böggeme, Bögkeme.

Oudere vermeldingen
1230 Bugnem, 1240 Buchnem, 1243 Bugenheijm, 1263 Buggenheym, 1275 Buggenom, 1294-1295 Johanni de Buggenheym, 1306 Bugghenhem, ca. 1550 Bogghenum, 16e eeuw Buggem, 1803-1820 Buggenum.

Naamsverklaring
Betekent heem 'woonplaats, woning' van de persoon Buggo. De verklaring van het eerste deel als 'beuk' is onjuist.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Buggenum grenst in het W aan Haelen en Nunhem, in het N aan Neer, in het O aan de rivier de Maas, de Asseltse Plassen en Asselt, in het Z aan Leeuwen en in het ZW aan Horn, en ligt verder W van Swalmen en NW van Roermond.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en het dorp Buggenum 110 huizen met 668 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met ca. 950 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Buggenum heeft 9 rijksmonumenten.

- Buggenum heeft 8 gemeentelijke monumenten.

- Reeds in een oorkonde van 956 is er sprake van een kerk op deze plaats. Resten van deze kerk, in de vorm van paalgaten, zijn in 1948 bij archeologisch onderzoek aangetroffen. Het zou gaan om een driebeukig houten kerkje zonder toren. Deze kerk zou door brand zijn verwoest, waarna een stenen kerkje is gebouwd, op een fundament van keien. Dit fundament bevatte ook veel resten van Romeinse bouwwerken. Omstreeks 1750 wordt de kerk bouwvallig. Er is toen een verbouwing geweest, waarbij ook ornamenten in barokstijl zijn aangebracht. In de 19e eeuw zijn kerk en toren gesloopt en vervangen door een neogotisch bouwwerk, dat in 1871 is ingewijd. Het laatgotische, 15e-eeuwse koor bleef behouden.

Op 15 november 1944 is de toren van de kerk door de Duitsers opgeblazen. De kerk is zwaar beschadigd door granaatbeschietingen. Ook nu bleef alleen het koor behouden. In 1949 komt de herbouwde Aldegundiskerk (Dorpsstraat 38) kerk gereed, naar ontwerp van architect Joseph Franssen. Deze kerk is uitgevoerd in baksteen in traditionalistische stijl, met steunberen en spitsbogen zwemend naar moderne gotiek. De driebeukige kerk heeft een interieur dat overwelfd wordt door kruisgewelven en vooral schoon metselwerk toont. Ook de pilaren van de scheibogen zijn hierin uitgevoerd. De glas-in-loodramen dateren uit 1960.

- De rijksmonumentale Mariakapel op de hoek van de Kapelstraat en de Bergstraat in Buggenum is gebouwd in 1899. De bouwstijl is traditionalistisch, met elementen van de neogotiek. De Mariakapel is van bovenregionale cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een culturele en geestelijke ontwikkeling in de architectuur van devotiekapellen in de tweede helft van de 19e eeuw. Architectuurhistorische waarden ontleent de kapel aan het toegepaste bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek alsmede vanwege de verfijnde uitvoering van het metselwerk en de detaillering, als proeven van het historisch ambacht. De kapel is tenslotte van algemeen belang wegens de gaafheid van in- en exterieur en de typologische en functionele zeldzaamheid.

- Het rijkmonumentale Huis Malborgh (ook: Walbergh) (Dorpsstraat 66) is een voornaam huis, waarvan de geschiedenis teruggaat tot de middeleeuwen, toen het mogelijk in bezit was van het geslacht Van Ghoor. Sinds de 15e eeuw behoorde het toe aan het klooster Sint-Elisabethsdal. In 1471 wordt het vernoemd als leen- en hofstede. Omstreeks 1795 is het huis, feitelijk een boerderij, door de Fransen in beslag genomen en verkocht aan een particulier. Sinds 1798 was het eigendom van C.H.R. Waegemans. Diens zoon Joseph bouwde in 1830 het huidige woonhuis. Na 1970 zijn er kantoren in het gebouw gevestigd. Het betreft een groot huis op vierkante plattegrond, met twee verdiepingen en een zolder. Het huis heeft een aantal hoektorentjes. Ook de ingang aan de achterzijde van het huis is voorzien van een toren. Naast het huis ligt op Dorpsstraat 62 de boerderij Hof Malborgh of Waegemanshof, die in de huidige vorm uit de 19e eeuw dateert.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - CV Halve Gare. - Boerebroelof.

- De OpenPoortenDag (OPD) biedt een verscheidenheid aan kunstvormen: van glaswerkkunst tot beeldhouwwerk; van tekeningen tot keramiek en van concreet werk tot heel abstract. Een bijzondere plek is elk jaar weer ingeruimd voor in-situ: kunst speciaal gemaakt voor de locatie. De kunstenaars zijn aanwezig en bij hun werk te vinden. Ze stellen een gesprek zeer op prijs. Naast de kunst zijn ook de verrassend diepe tuinen van Buggenum de moeite van het bezoeken waard. De entree is €5,- (kinderen tot 12 jaar gratis). Voor een indruk van wat er zoal te zien en te doen is, zie de videoreportage OpenPoortenDag 2017 en de interviews met de kunstenaars van OPD 2017.

- Kindervakantieweek (augustus).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Buggenum.

- Nieuws: - Nieuws uit Buggenum op Facebook.

- Belangenvereniging: - In overleg met de inwoners en de gemeente Leudal zet Dorpsraad Buggenum zich in voor behoud en bevordering van de leefbaarheid in dit mooie Maasdorpje. De inwoners geven zelf aan welke zaken belangrijk zijn. Als er voldoende mensen zijn die willen meehelpen, wordt een werkgroep samengesteld die met een onderwerp aan de slag gaat. Op dit moment zijn 6 werkgroepen actief. Het bestuur van de Dorpsraad verbindt de initiatieven, faciliteert waar nodig en adviseert de gemeente en andere (overheids)instanties.

- Dorpshuis: - Gemeenschapshuis De Roffert is er sinds 1973. Het is het sociale en maatschappelijke trefpunt van het dorp. Tevens zijn er ruimten te huur voor bijv. vergadering, sport, spel, repetitie, concert, feest, workshops etc. "Stichting Gemeenschapshuis Buggenum is opgericht in 1970. In de jaren daaropvolgend worden plannen gemaakt om daadwerkelijk te komen tot de realisatie van een gemeenschapshuis in het dorp. In 1972 wordt het Klooster met tuin aan de Berikstraat aangekocht. In oktober 1973 wordt het gemeenschapshuis geopend. Uit een prijsvraag bij het 1e lustrum in 1978 is de naam De Roffert gekozen, naar de naam van het stuk grond waar het pand op is gebouwd. Toen in 1998 fanfare en drumband Excelsior ook hun intrek namen in De Roffert, bleek dat er voor hen eigenlijk geen geschikte repetitieruimte was. De meest voor de hand liggende ruimte was natuurlijk de gymzaal, maar akoestisch gezien bleek deze nauwelijks te voldoen. Jarenlang hebben ze derhalve geoefend in de bar; een allesbehalve ideale situatie.

Toen in 2000 ook nog het kerkbestuur behoefte bleek te hebben aan een permanente ruimte in De Roffert werd het ruimtegebrek echt een serieus probleem. Er werden plannen ontwikkeld voor de bouw van een nieuwe zaal ter vervanging van de gymzaal, geschikt voor activiteiten zoals carnavalsactiviteiten en andere verenigingsfeesten, beurzen, concerten en presentaties etc. Na het vinden van diverse sponsoren - overheidsinstellingen, fondsen en bedrijven - is de nieuwe zaal op 1 april 2004 opgeleverd. Het is een zaal die een vriendelijke en gastvrije uitstraling heeft, d.m.v. geluiddempende scheidingswanden multifunctioneel opdeelbaar is in kleinere vergader- en repetitieruimten en uitermate geschikt is voor concerten en (video-)presentaties. Kortom een prachtige ruimte die voldoet aan de eisen die de verenigingen tegenwoordig stellen, en die De Roffert weer hét congrescentrum van Buggenum en omstreken maakt."

- Onderwijs en kinderopvang: - Antoniusschool. - Neeltje Kinderopvang is een kleinschalige kinderopvang voor 0-4 jarigen, en naschoolse opvang voor kinderen van 4-12 jaar.

- Jeugd: - Doel van Jeugdcontactraad (JCR) Buggenum is het organiseren van betaalbare activiteiten voor alle jeugdigen van 0-16 jaar uit het dorp en uit het Haelens Broek. Kinderen zijn geen lid van de JCR, maar kunnen vrijblijvend aan de activiteiten deelnemen.

- Muziek: - Muziekvereniging Excelsior is opgericht in 1922 en omvat een fanfare, een drumband, een jeugdfanfare en een kapel. De vereniging vervult een belangrijke rol in het culturele en sociale leven in Buggenum en is zichtbaar aanwezig bij tal van activiteiten: Paaseieren rapen, communicantjes begeleiden, de sacramentsprocessie, Koningsdag, St. Maarten en St. Nicolaas. De kapel luistert ook jaarlijks de activiteiten van Carnavalsvereniging De Halve Gare op. Sinds 2015 werkt Fanfare Excelsior structureel samen met Fanfare De Eendracht uit Neer. Er wordt elke vrijdag samen gerepeteerd, afwisselend in het ene dorp en in het andere dorp. De fanfares geven gezamenlijk circa 5 concerten per jaar, die drukbezocht worden door inwoners van de beide dorpen, maar ook van daarbuiten. Dit gecombineerde orkest bestaat uit ruim 50 muzikanten. Een bijzonder onderdeel van Excelsior is Dickens Brass, een ensemble dat gekleed in Dickens-stijl diverse gelegenheden opluistert. Ze zijn ook te boeken voor jouw evenement.

- Overige verenigingen: - Schutterij St. Aldegundis is heropgericht in 1991.

- Welzijn: - Vroeger was er een Vivo in Buggenum. Dat was niet alleen de dorpssupermarkt maar ook een gelegenheid waar inwoners elkaar tegenkwamen en een praatje maakten. Sinds 2014 is er weer een 'VIVO' in het dorp. De naam betekent 'Voor Iedereen Van Ons' en staat voor een club die dingen organiseert om mensen elkaar te laten ontmoeten, en elkaar te helpen als dat nodig is. Ze organiseert bijvoorbeeld ramenwasdagen, opruimdagen, en markten waar mensen producten en diensten kunnen aanbieden of ruilen.

Reactie toevoegen