Bronkhorst

Plaats
Stad
Bronckhorst
Achterhoek
Gelderland

bronkhorst stadsgezicht [640x480].jpg

Bronkhorst stadsgezicht

Bronkhorst stadsgezicht

Bronkhorst

Terug naar boven

Status

- Bronkhorst is een stad* in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Bronckhorst. T/m 2004 gemeente Steenderen. Bronkhorst was oorspronkelijk zelfstandig en is bij de indeling in gemeenten (1811) bij de gemeente Steenderen ingelijfd. Bronkhorst was samen met het nabijgelegen Olburgen een 'heerlijkheid'.

* Gezien de grootte of beter gezegd kleinte van de plaats zouden wij dit vandaag de dag een dorp noemen, maar de plaats hecht erg aan het feit dat er ooit stadsrechten zijn verleend en profileert zich ook als 'kleinste stad van Nederland', vandaar dat wij ons aan deze lokale kwalificatie conformeren.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
Bronkhors.

Oudere vermeldingen
Bronckhorst.

Naamgeving stad en gemeente
De plaats heet dus Bronkhorst, de gemeente heet Bronckhorst, met ck dus, kennelijk om de gemeente van de plaats te kunnen onderscheiden. Vergelijkbaar met het dorp Borssele en de gemeente Borsele.

Terug naar boven

Ligging

Bronkhorst ligt NW van Steenderen, ZO van Brummen, en grenst in het W aan de rivier de IJssel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Bronkhorst 56 huizen met 344 inwoners. Tegenwoordig heeft deze plaats ca. 60 huizen met ca. 140 inwoners en profileert zich daarmee als kleinste stad van Nederland (hoewel meer plaatsen aanspraak maken op die titel, zie de link).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeente Bronckhorst worstelt met het dilemma om Bronkhorst al dan niet op zon- en feestdagen af te sluiten voor gemotoriseerd verkeer, omdat daar enerzijds overlast van wordt ervaren door de drukte van de toeristen, anderzijds loopt men er mogelijk bezoek door mis. Of juist niet. Voor nadere informatie zie het artikel in Binnenlands Bestuur over de mogelijke afsluiting van Bronkhorst voor gemotoriseerd verkeer.

- Het bekende Dickens Museum (Onderstraat 2) van Sjef de Jong, ook bekend in de rol van Scrooge die hij vele jaren heeft gespeeld tijdens het lokale Dickens Festival in december, is na 30 jaar actief te zijn geweest in 2017 gesloten en het pand is verkocht aan een nieuwe eigenaar. De Jong, anno 2017 86 jaar, was vanwege gezondheidsproblemen de laatste jaren al niet meer actief in het museum. Het werd draaiende gehouden door vrijwilligers. Er was de mogelijkheid om het pand mét museum over te nemen, maar dat is niet gelukt. In oktober 2017 is besloten dat de collectie in 2018 verhuist naar pretpark Het Land van Jan Klaassen in Braamt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Bronkhorst heeft 37 rijksmonumenten.

- Bronkhorst heeft 13 gemeentelijke monumenten.

- Het vermoedelijk in oorsprong 16e-eeuwse en na de stadsbrand in 1633 deels nieuw opgetrokken Hoge Huis of Huis Ophemert (Bovenstraat 12) heeft 3 gekoppelde schuren uit 1896 en een tussenschuur uit het begin van de 20e eeuw. Wellicht zijn de schuren op een gedempte gracht van het niet meer bestaande kasteel van Bronkhorst gebouwd. Het complex vormt de afsluitende bebouwing van het westelijke deel van Bronkhorst en is vanuit de omgeving van diverse kanten duidelijk zichtbaar. Het pand is vroeger een rentmeesters- en rechtsgebouw geweest.

- Gemaal Grote Beek is er net als de dijk sinds ca. 1950. Voorheen liep Bronkhorst regelmatig onder water. De naastgelegen beheerderswoning is in 2014 verbouwd en herbestemd tot Het Kunstgemaal, centrum voor hedendaagse kunst en vormgeving. In 2015 is in het gemaal een vispassage aangelegd, zodat met name baarzen, windes en kopvoorntjes weer vanuit de IJssel de Grote Beek kunnen optrekken.

- Gevelstenen in Bronkhorst.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Dickens Festival (weekend in december).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Pontje over de IJssel naar Brummen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Bronkhorst (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Reportage over Bronkhorst op de site van het Reformatorisch Dagblad (2012).

- Sport: - SV Basteom is in 2013 ontstaan uit vv Baakse Boys en sv Steenderen en is de voetbalclub voor Baak, Bronkhorst, Olburgen/Rha, Steenderen en Toldijk.

Reactie toevoegen