Bremberg

Plaats
Buurtschap
Etten-Leur
West-Brabant Baronie en Markiezaat
Noord-Brabant

Bremberg

Terug naar boven

Status

- Bremberg is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Etten-Leur.

- De buurtschap Bremberg valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Etten-Leur.

Terug naar boven

Naam

Bij automobilisten is de naam bekend van het naar de buurtschap genoemde tankstation Bremberg aan de zuidzijde van de A58, tussen afrit 16 en 18.

Naamsverklaring
Brem, Sarothamnus scoparius, en braam, Rubus spec., zijn in het dialect in samenstellingen niet te onderscheiden: een bremberg kan evengoed een berg begroeid met bramen als met brem zijn. De Bremberg te Etten blijkt, gezien de oudste attestatie van 1353 (Braemberge) een berg begroeid met bramen te zijn. De percelen met de naam Brem zullen meestal wel naar de Sarothamnus genoemd zijn, ofwel omdat die langs de randen, op de wallen groeide, ofwel omdat deze plant opzettelijk gezaaid werd, zoals op de schraalste zandgronden nog wel eens gebeurde: zo kocht de provisor van de abdij Tongerlo in 1773 wel honderd potten bremzaad om er heide mee te bezaaien. De Bremheining zal wel een perceel met een wal begroeid met bramen zijn. Dan zijn er nog de toponiemen Bremakker, Bremveld en Bremstrijp”.(89)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap ligt ZO van Leur. Onderscheiden in de delen Lage Bremberg (N van de N58) en Hoge Bremberg (Z van de N58). Gelegen aan gelijknamige wegen. Ook het W deel van de Moerdijkse Postbaan (Z van de Hilse Baan), die de grens vormt met de gemeente Breda, kan tot de buurtschap worden gerekend.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Bremberg 28 huizen met 194 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 50 huizen met ca. 120 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het blok Bremberg ten oosten van Etten zou vanaf 1332 door Antwerpse poorters worden ontgonnen. Het werd daarom ook de Antwerpse Moer genoemd. De turf uit dit blok werd vervoerd via de speciaal gegraven Leurse Vaart en de rivier de Mark. De meeste bebouwing van Etten was te vinden aan de westzijde. Hier stonden de belangrijkste gebouwen zoals de kerk, het gasthuis, het dorpshuis en het kasteel. Dat laatste was oorspronkelijk eigendom van het geslacht Uten Houte. In de wijdere omgeving van de Banakker concentreerde de bewoning zich veelal rond de wat hogergelegen zandruggen (donken). Deze lagen veelal noord-zuid en als gevolg daarvan kennen wij nu nog een aantal noord-zuid lopende straten als Hoge/Lage Donk, Hoge/Lage Vaartkant en Hoge/Lage Bremberg.

“In de jaren 1936-1937 zijn veel wegen voorzien van een vorm van verharding, meestal bestaande uit puin. Zo werden onder andere de Bankenstraat, de Bremberg en de Goorstraat beter begaanbaar. Pas na de Tweede Wereldoorlog kwamen veel andere wegen in het buitengebied aan de beurt, zoals de Vaartkant en de Geerstraat in de jaren 1947-1948”.(7)

Zie ook bij Zandspui.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Op termijn zal aan de Lage Bremberg een nieuwbouwwijk verrijzen. Door de bouw van allereerst Schoenmakershoek (in Schoenmakershoek-Oost worden vanaf 2011 ruim 500 woningen gebouwd) en later de bebouwing van Lage Bremberg, ‘dreigt’ Etten-Leur een voorstad van Breda te worden. Gelukkig zal het Liesbos daarbij als ‘groene buffer’ en ecologische verbindingszone gehandhaafd blijven.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vlak Z van de N58, aan de Hoge Bremberg, staan nog de restanten van een voormalige steenfabriek.

- De Mariakapel aan de Moerdijkse Postbaan is in 1947 gebouwd door de parochie Liesbos, uit dankbaarheid dat zij voor de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog gespaard bleef. Al vóór de Hervorming (na de Vrede van Munster in 1648) had de Bremberg een kapel. “Dergelijke devotiekapellen vormden weleer een religieus centrum van de gehucht- of wijkbewoners, alwaar zij samenkwamen, om hun gemeenschapsbelangen aan te bevelen en toe te vertrouwen aan de schutse van Gods Moeder; alwaar zij in tijden van nood hun toevlucht zochten; alwaar zij genezing afsmeekten voor een zieke en erbarming voor een dierbare overledene; alwaar de hemel werd bestormd in tijden van pest, hongersnood en oorlog; in één woord, waar zij elkander troffen in lief en leed en steunden bij alle voorvallen van het leven, bij alle rampen in huis en stal en schuur; zoodat zulk een kapel, door hun voorouders gebouwd en met inkomsten verrijkt, een gemeenschappelijk, waardevol, religieus bezit werd.

Voor dergelijke kapellen werden doorgaans uit en door de gehucht- of wijkbewoners dan ook jaarlijks twee kapelmeesters gekozen, die de bezittingen en inkomsten moesten beheeren, de kapel onderhouden en versieren, en althans als zij zelf een kapelaan konden bekostigen, de eeredienst moesten verzorgen. Wellicht moesten die kapelmeesters ook zelf voorbidden, tenzij er een schoolmeester op het gehucht woonde. Het is wel jammer, dat wij omtrent die kapelmeesters van den Bremberg niets vonden opgeteekend.”(100, 1947) - Beschrijving van de Mariakapellen te Etten-Leur, waaronder die op de Bremberg.

Terug naar boven

Links

- Zorg: - In 2009 zijn Jacinta Roks en dochter Floor Kolsteren Zorgboerderij De Bremberg gestart. De stichting biedt dagbesteding aan voor onder andere mensen met een verstandelijke beperking, autische stoornis, niet-aangeboren hersenletsel of psychische of psychiatrische problemen. Het doel is om de deelnemers te laten genieten van het buitenleven. Er wordt bewust gesproken over deelnemers en niet over cliënten. "Bij cliënten denk je al gauw aan zieke mensen. Hier zijn wij met zijn allen één team. Wij denken en overleggen met zijn allen. Wij groeien en bloeien hier samen op”, aldus de eigenaren. Sinds 2014 staat op het terrein ook een boekenruilkast. Daar kun je een boek in plaatsen dat je zelf toch niet meer opnieuw gaat lezen, zodat een ander er nog iets aan heeft. En je kunt dan tegelijk een ander boek uit de kast meenemen.

Reactie toevoegen