Boksum

Plaats
Dorp
Waadhoeke
Fryslân

IMG_7803.jpg

In de verte zien we Boksum al liggen

In de verte zien we Boksum al liggen

Boksum.jpg

Boksum bereikt

Boksum bereikt

Boksum (2).jpg

De Hervormde kerk van Boksum in de bomen

De Hervormde kerk van Boksum in de bomen

Slag_bij_Boksum.jpg

17 januari 1586, de Slag bij Boksum tussen de Spanjaarden en het Staats leger

17 januari 1586, de Slag bij Boksum tussen de Spanjaarden en het Staats leger

Boksum

Terug naar boven

Status

- Boksum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Waadhoeke. T/m 2017 gemeente Menameradiel.

- Het kleine dorp Boksum werkt op veel gebieden samen met het grote buurdorp Deinum, het kleine buurdorp Blessum en de buurtschap Ritsumasyl. Zo is er bijv. een gezamenlijke Dorpskrant.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Boxum. Overigens zijn de plaatsnamen in de voormalige gemeente Menameradiel sinds 2010 officieel Friestalig. Bij de meeste plaatsnamen in de voormalige gemeente Menameradiel staat de Nederlandse spelling er op de plaatsnaamborden nog bij, bij dit dorp staat alleen nog de Friese spelling.

Oudere vermeldingen
13e eeuw Boxum, 1400 Boxim, 1420 Boxum, 1478 Bouxum, 1496 Boxum.

Naamsverklaring
Te verklaren als heem 'woonplaats, woning' van de persoon Bokke of Bokse.(1)

Terug naar boven

Ligging

Boksum ligt Z van Deinum en Marsum, ZW van Leeuwarden, W van Goutum, NW van Jellum, NNW van Bears en Weidum, NNO van Jorwert, NO van Hilaard, Leons en Húns, NO van Blessum, O van Dronryp en ZO van Menaam.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Boksum 38 huizen met 237 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 160 huizen met ca. 400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het dorp is in de geschiedenis vooral bekend van de Slag bij Boksum die hier op 17 januari 1586 heeft plaatsgevonden tussen de Staatsen en de Spanjaarden. Volgens de tekst op een rouwbord in de Sint Margaretakerk zijn hierbij 1.000 doden gevallen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Boksum heeft 7 rijksmonumenten.

- De uit ca. 1100 daterende Sint Margaretakerk is in 2003 gerestaureerd en wordt tegenwoordig gebruikt voor concerten.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Tonielferiening De Stringpraters geeft door het jaar heen verschillende uitvoeringen.

- Dorpsfeest Boksum (weekend eind augustus).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Fûgelwacht Boksum en omkriten is opgericht in 1990 en had toen ca. 120 leden. Nu hebben ze er ca. 350, wat veel is voor zo'n klein dorp en aangeeft dat hun activiteiten gewaardeerd worden. Ze beschrijven in het Fries wie ze zijn en wat ze doen, maar Plaatsengids.nl vindt het van belang om dergelijke voor natuur en landschap van de regio belangrijke verenigingen goed voor het voetlicht te brengen, en een niet-Fries met enig taalgevoel kan dat ook wel volgen: "Yn de ôfroene 28 jier is der hiel wat bart/feroare mar it wurk wer de feriening foar stiet is grutter wurden. Sûnt de oprjochting lei de klam op de neisoarch fan greidefûgels. It beskermjen yn de breedste sin fan it wurd. Troch feroare omstannichheden is it aaisykjen ûnder fjoer komme te lizzen. Nei in protte hin en wer gepraat en rjochtsaken is it no al inkelde jierren net mear tastien om op de âlde manier ljipaai te sykjen.

Wol binne we al in protte jierren dwaande op de skoallen om bern de leafde foar de natuer by te bringen. Us tinkt in tige wichtige saak! Mar de sosjaal media makket it ús tige muoilik. Polske springe, it lân yn is net mear fansels sprekkend docht bliken. Ferline jier ha we de nêstkastkes wat útwreide, 20 yn Deinum en 10 yn Boksum. Makke troch learlingen fan ‘de Brêge’ út Ljouwert. Hooplik kin we dit yn de rin fan jierren fjirder útwreidzje. Fjirder sit er in ierdswellewânt oan te kommen. Allegearre saken die wer mear tiid freegje fan ús frijwilligers.

Wat is er de ôfroene jierren bart wer we grutsk op binne: Yn 2009 realisaasje fan in fûgelhut ‘de Strânljip’ yn de Hilaarder Mieden. Yn it ramt fan de ruilferkaveling Baarderadiel koe dit projekt meinommen wurde. In moai ûnderkommen /skûlplak foar kuierders en fytsers. Nei in tarieding fan twa jier is yn 2013 in boekje ‘om de Tsjonge’ hinne út brocht. Lânskip, skiednis en natuer fan de doarpen Boksum, Blessum, Deinum en Hilaard. Yn 2018 wurd er in tarieding makke om oan de Deinumer feart tusken de Hindrik Algrawei en ‘de Twilling’ in ierdswellewân del te setten. Jo/jimme sjogge we binne drok dwaande. Ik wichtich is dat er elk jier in pracht fan in jierferslach makke wurd die in elk taskikt kriget die stiper is fan ús fûgelwacht. Foar 5 euro binne jo der ik lid fan en stypje derby it wichtige wurk sa as boppe omskriuwen stiet. Nijsgjirrich? Mail of skilje dan efkes nei de skriuwer fan de Fûgelwacht Boksum e.o., Siep Tilma, tel. 058-2541960 of 06-10642506."

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Boksum.

- Belangenvereniging: - Het bestuur van Dorpsbelangen Boksum vertegenwoordigt de belangen van het dorp in bijvoorbeeld contact met de gemeente. Ze wonen vergaderingen bij van Doarpswurk en de Federatie van Uitvaartverenigingen. Bijzonder is namelijk dat ook de uitvaartvereniging onder de bevoegdheid en verantwoordelijkheid van Dorpsbelangen valt. Ook hebben zij de AED in het dorp in beheer en onderhouden ze de speeltuin. Dorpsbelangen beoogt beoogt binnen het dorp zo veel mogelijk ontmoetingen te creëren. Als mensen elkaar ontmoeten, ontstaan er verbindingen. De koffie- en beweegochtend op dinsdag is bijvoorbeeld ontstaan vanuit gesprekken die Dorpsbelang heeft gehad met de ‘oudere’ inwoners. Waaraan is behoefte? Waar kan men als dorp met elkaar in voorzien? Door het initiëren van ontmoetingen beogen ze de leefbaarheid in het dorp in stand te houden en te ondersteunen.

- Dorpshuis: - Dorpshuis It String. Aangrenzend aan het dorpshuis is de speelweide waar de Boksumer jeugd een balletje kan trappen en waar in de zomer de kaatswedstrijden worden gehouden. Op het parkeerterrein is er nog de mogelijkheid tot straatkaatsen. Hier liggen 2 perken. Ook weten de inwoners van Boksum de jeu de boulesbaan die naast het dorpshuis ligt te vinden. Hier wordt in de zomermaanden veel gebruik van gemaakt.

- Onderwijs: - Het motto van de Otto Clantskoalle in Boksum is: “Groot in kleinschaligheid met respect voor verschillen”. "Op onze school wordt modern onderwijs gegeven vanuit de algemeen bijzondere / openbare identiteit, waarden en normen. Dit onderwijs bereidt kinderen voor op een volwaardige plaats in de huidige en toekomstige samenleving en het kenmerkt zich door: een positief schoolklimaat vanuit de pedagogische basisbehoeften aan relatie, competentie en autonomie; een gestructureerde, veilige leeromgeving met rust, orde, respect en regelmaat; de mogelijkheid zelfverantwoordelijk te mogen zijn voor je eigen leerproces; het met en van elkaar leren; het uitgaan van de kwaliteiten van leerlingen en leerkrachten; effectiviteit bij het verwerven van de in de kerndoelen vastgelegde kennis en vaardigheden; een doorgaande lijn in onderwijs met brede ontwikkeling van de leerlingen; onderwijs en zorg op maat; een rijke, uitdagende leeromgeving met eigentijdse middelen.

Otto Clant was een beroemd vaandeldrager in de Slach by Boksum in 1586. Na een langdurige dappere strijd tegen de Spanjaarden, die veel meer soldaten hadden, vluchtte hij toen de slag verloren was samen met andere strijdgenoten de kerk in. Dit mocht niet baten, de vijand wist hen te vinden. Voordat hij werd doodgestoken wikkelde hij zich in zijn vaandel. Toen het nieuwe schoolgebouw in november 1984 werd geopend kreeg de school deze naam. Het symbolische zwaard van Otto Clant hangt bij de hoofdingang aan de muur. Voorheen was de school protestants-christelijk. In december 1993 is op een ledenvergadering unaniem besloten de identiteit te wijzigen in Algemeen Bijzonder. Gezien de levensbeschouwelijke achtergrond van de meeste leerlingen was dit een reëel besluit.

Scholenkoepel Fier wilde de school in Boksum na afloop van schooljaar 2015-2016 sluiten, omdat de school toen nog maar 25 leerlingen had en ze dat in verhouding te duur vonden worden. In dit artikel licht inwoner Frans Adema toe waarom dit een van de betere basisscholen is en waarom het zonde is als de school zou moeten sluiten. Begin 2016 heeft Fier besloten om de sluiting een jaar uit te stellen. Het lijkt erop dat van uitstel afstel is gekomen (hoewel we daar op het internet vooralsnog niets over kunnen vinden), want de site van de school is nog altijd in de lucht en uit de Facebookpagina van de school (zie de link in de 1e alinea) blijkt ook dat de school nog altijd alive and kicking is...

- Muziek: - Fanfare Advendo is er van en voor de dorpen Boksum, Blessum en Deinum.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Boksum.

Reactie toevoegen