Bokkebuurt

Plaats
Buurtschap
Grootegast
Westerkwartier
Groningen

Bokkebuurt Doezum bord [640x480].jpg

Bokkebuurt (buurtschap van Doezum), de plaatsnaamborden zijn in 2007 geplaatst en helaas in 2009 alweer verdwenen

Bokkebuurt (buurtschap van Doezum), de plaatsnaamborden zijn in 2007 geplaatst en helaas in 2009 alweer verdwenen

Bokkebuurt Doezum oude kaarten [640x480].jpg

Bokkebuurt (buurtschap van Doezum), de bewoning aan de buurtschap Bokkebuurt in resp. 1856 (eerder verkend) en 1907.

Bokkebuurt (buurtschap van Doezum), de bewoning aan de buurtschap Bokkebuurt in resp. 1856 (eerder verkend) en 1907.

Bokkebuurt huis [640x480].jpg

Bokkebuurt (buurtschap van Doezum), 1 van de 4 huizen van deze buurtschap, genaamd 'Bokkesprong'. Op het erf van deze woning lopen ook bokken en geiten.

Bokkebuurt (buurtschap van Doezum), 1 van de 4 huizen van deze buurtschap, genaamd 'Bokkesprong'. Op het erf van deze woning lopen ook bokken en geiten.

bokkebuurt_opening_trudesdraai_en_trudespad_2009_kopie.jpg

De brug Trudesdraai over de Doezumertocht is in 2009 gerealiseerd, als onderdeel van het eveneens in dat jaar aangelegde Trudespad, een 600 meter lang wandel- en fietspad tussen de Doezumertocht en de Eesterweg. Op 2-7-2009 zijn beide feestelijk geopend.

De brug Trudesdraai over de Doezumertocht is in 2009 gerealiseerd, als onderdeel van het eveneens in dat jaar aangelegde Trudespad, een 600 meter lang wandel- en fietspad tussen de Doezumertocht en de Eesterweg. Op 2-7-2009 zijn beide feestelijk geopend.

Bokkebuurt

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Bokkebuurt.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Bokkebuurt.

Terug naar boven

Status

- Bokkebuurt is een buurtschap in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier, gemeente Grootegast.

- De buurtschap Bokkebuurt valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Doezum.

- In 2007 hebben de inwoners van Bokkebuurt middels een handtekeningenlijst succesvol bij de gemeente geijverd voor eigen plaatsnaamborden, zoals veel andere buurtschappen in de gemeente Grootegast, zoals bijv. Snipperij, Faan, Westerzand en Oosterzand die ook al langere tijd hebben. Zie de foto. Men vond dat recht doen aan een stukje cultuurhistorisch besef en identiteit. En terecht natuurlijk. De redactie van Plaatsengids.nl ijvert er ook voor dat iedere buurtschap, hoe klein ook, plaatsnaamborden krijgt, om genoemde redenen. En tevens is het wel zo handig en leuk als je als toerist weet dat je door buurtschap X komt en dat je niet aan 'zomaar' een paar boerderijen voorbijfietst of -wandelt. In 2009 zijn de borden in de Bokkebuurt echter helaas verdwenen, één door toedoen van een automobilist die een portaal omver had gereden, het andere bord zou gestolen zijn. De gemeente stelt dat de borden niet worden teruggeplaatst, tenzij duidelijk wordt aangetoond dat alle belanghebbenden daar achter staan. Kennelijk is daar lokaal geen consensus over.

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring: geen bok maar geit
In het Gronings dialect zegt men: ‘Eem de bok melkn’. Dus wat voor een Nederlander een geit is, heet in het Gronings een bok. Wat in het Nederlands een bok is, is in het Gronings een ‘rambok’. Het is bekend dat de geit de ‘melkkoe’ voor de armen was. Wanneer mensen een koe hadden, was er geen functie voor de geit meer. Je was dan een (keuter)boer. De Bokkebuurt was een arme buurt. In Doezum heette dat ook ‘achter de Voart’. De meer welgestelde mensen leefden langs de zandrug van de Provinciale weg. Vooral met winterdag was het een modderige bedoening, en voor 1956 een plaats zonder elektriciteit, stromend water, riolering etc.

De naam Bokkebuurt komt dus van het feit dat men hier geiten hield en niet bokken. Waarschijnlijk is er verwarring over de naamsverklaring ontstaan in de tijd dat Dirk Huizinga leefde. Dirk had naast een flinke hoeveelheid kinderen ook een bok, die ‘ter dekking’ aangeboden werd. Zijn bijnaam was dan ook ‘Dirk rambok’. Veel Doezumers  associeerden waarschijnlijk deze bok met de naam Bokkebuurt. Dat is dus etymologisch én praktisch gezien - meerdere 'rambokken' in zo'n kleine buurtschap heeft immers geen nut - niet juist. (bron en © Herman J. van Vliet, Bokkebuurt gem. Grootegast)

Naam komt ook elders voor
Ook in Utrecht is sprake van een Bokkebuurt of Bokkenbuurt, gelegen N van Hoograven, tussen de wijken Tolsteeg en Lunetten.

Terug naar boven

Ligging

- De buurtschap Bokkebuurt ligt W van Grootegast, NW van Doezum, tussen Peebos en de Eesterweg, rond een deel van de weg en waterloop Doezumertocht. Dit is overigens het enige deel van de Doezumertocht waar ook sprake is van een weg genaamd Doezumertocht. De waterloop Doezumertocht is een stuk langer (ca. 10 km); deze loopt van Surhuisterveen richting Doezum, buigt ZW van Doezum in de bocht van de Provincialeweg naar Peebos en loopt dan W langs Lutjegast naar de buurtschap Dorp, waar het in het Van Starkenborghkanaal uitkomt. Het laatste schip voer in 1962 door de Doezumertocht.

- De exacte locatie van de Bokkebuurt is 20 meter voor het Mellespad tot en met de boerderij van Van Loo. Na Van Loo hield de weg vroeger op. IN 1956 heeft men het zandpad verhard, en doorgetrokken naar de bocht waar nu de familie Gal woont. Voorheen ging er een tweetal paden richting de Doezumertocht (Vaart). Van daaruit liepen de mensen naar Doezum, via de Eesterweg, of via de Trudesdraai, een destijds houten draaibrug, daar waar nu een ijzeren fietsbrug ligt.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Ca. 50 jaar geleden had de Bokkebuurt nog 7 huizen. Tegenwoordig omvat de buurtschap nog 4 huizen met 11 inwoners (en 3 geiten en 1 bok :-) Het betreft de panden Doezumertocht 9 t/m 17.

Terug naar boven

Geschiedenis

Door de dichtslibbing van de Lauwers moest men een tochtsloot of roede naar de zijl (sluis) graven. Het werd de Zijlroe (olde Syelroede) genoemd die waarschijnlijk rond 1600 gegraven is. Deze Zijlroe begint in de Opender Meeden, liep langs de zuidkant van de Peebos, langs de Ees en het Dorp, om juist beneden de Schalkendam weer de open Lauwers te bereiken. De Schalkendam werd door monniken van Gerkesklooster in de Lauwers gelegd ongeveer bij de tegenwoordige spoorlijnkruising van de Gronings-Friese grens.

Evenals alle lage landen in het Westerkwartier, stonden een groot deel van het jaar de Doezumer en Kornhornster Mieden onder water. De capaciteit van de bochtige Zijlroe, die een groot gebied moest ontlasten, was maar heel gering. Ten noorden van de Peebos sloot ze haaks aan op het in 1573 gegraven Kolonelsdiep, waarin door sluizen een vrij hoog peil werd gehandhaafd. Pas in de vorige eeuw heeft men de afsnijding gemaakt, die een betere afvoer waarborgt.*
* Bron: G.H. Ligterink, "Tussen Hunze en Lauwers", blz. 57 en 335.

Langs deze Zijlroe vestigen zich mensen rond 1868. Stukken land waren rond 1855 in handen van Siegers Wolters Bonnema, landbouwer uit Noordwijk, dat later via Martinus Jans Kuitert uit Holwerd in handen kwam van Andries Pieters IJpeij, wiens zoon Gerrit het verkocht aan een Doezumer middenstander, de smid Bats Harm Holwijns. Deze Bats deed de grond over aan Wiebe Hepkes Veenstra die landeigenaar was in Gerkesklooster.

Langs de Zijlroe ontstonden verschillende huisjes in de periode 1868 tot 1907. Uit oude bouwaanvragen is op te maken dat de eerste huisjes van hout waren. In een vergunningsbeschikking van 1926 staat uitdrukkelijk dat de muren van de met pannen bedekte houten hut, van steen opgetrokken moesten worden.

In 1867 werd de Doezumertocht (toen nog 'togt') gegraven. De Doezumertocht moest soelaas bieden voor de slechte capaciteit van de Zijlroe. Het kan goed zijn dat de eerste hutten van werklieden waren die de ‘togt’ gegraven hebben. Dit lijkt het geval, omdat alle kaveltjes waar ‘huis en erf’ lagen ongeveer even groot (een halve hectare) waren.

Het buurtje waar de huizen stonden langs de Zijlroe, liep vanaf waar de weg afbuigt van de vaart. Dit was de route van de Zijlroe. En begon bij de boerderij van Poelman, waar nu nog een rood stenen schuurtje staat, met de huisjes van nu fam. Van de Veen, en het afgebroken boerderijtje van Melle Visser, de weg volgend tot en met de boerderij van de familie Van Loo.

Vóór de aanleg van de weg in 1956 was de ontsluiting van dit buurtje uitsluitend via een tweetal reten die recht voor de familie Pel en recht voor de familie Van Loo naar de Vaart liepen, dan langs de vaart in noordelijke richting over de ‘Lautenbachdraai’, en via een pad wat ’s winters onder water kon staan in zuidelijke richting bij waar nu Us Thûs ligt, langs.

Vóór 1956 was er geen weg tussen de boerderij van de familie Top, waar later de families Bosma woonden (nu Geert Stienstra) en waar nu de fam. Gal woont en waar de families Huizinga wonen. Dit is duidelijk te zien op de kaart van 1907. Oudere mensen die op de buurt woonden, vertellen dat men zelfs niet of nauwelijks bij elkaar kwam, want de weg via de vaart was een heel eind om en de meeste verplaatsingen gebeurden meestal lopend. (bron en © Herman J. van Vliet, Bokkebuurt gem. Grootegast)

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De brug Trudesdraai over de Doezumertocht is in 2009 gerealiseerd, als onderdeel van het eveneens in dat jaar aangelegde Trudespad, een 600 meter lang wandel- en fietspad tussen de Doezumertocht en de Eesterweg. De intentie van de inwoners was dat het een houten draaibrug zou worden, het is echter een vaste ijzeren brug geworden. De oorspronkelijke Trudesdraai is rond 1900 gebouwd en is in de jaren zestig gesloopt. De oude houten brug is gesloopt omdat hij nauwelijks nog werd gebruikt. De Trudesdraai en het Trudespad zijn op 2-7-2009 feestelijk geopend. Brug en pad danken hun naam aan Trude Buffinga, de vrouw van de eigenaar van het aangrenzende land.

Terug naar boven

Beeld

- De kaartjes op deze pagina uit 1856 (eerder verkend) en 1907 geven een beeld van de toenmalige bewoning van de Bokkebuurt. De weg loopt achter bij de familie van Loo langs tot een pad, die de stee van de familie Top bereikbaar maakt. Daar stopt de weg.

Terug naar boven

Links

- Reportage van de Streekkrant over de Bokkebuurt d.d. juli 2012, waarin Plaatsengids.nl ook nog wordt genoemd, i.v.m. het verschijnen in april 2012 van de Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland, waarop ook Bokkebuurt vermeld staat (i.v.m. het spoorloos verdwijnen van de plaatsnaamborden).

Reactie toevoegen