Boetele

Plaats
Buurtschap
Raalte
Salland
Overijssel

Boetele

Terug naar boven

Status

- Boetele is een buurtschap in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Raalte.

- De buurtschap Boetele valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Mariënheem.

- De buurtschap Boetele heeft geen plaatsnaamborden. Er is ook geen gelijknamige straatnaam - wat bij veel buurtschappen elders in het land wél het geval is - waardoor je ook daaraan niet kunt zien dat je in de buurtschap bent aangekomen. Onder de straatnaambordjes staat de plaatsnaam gelukkig wél vermeld, zodat je het daaraan wél kunt zien.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1381-1383 Boetlo, ca. 1390 Boetloe, 1457 Boetel, Boetele (ook v/a 1847), 1532 Botell, Boeteloe, 1583 Botele, Bvtele, Bvetele, 1840 Boetelo.

Naamsverklaring
Wel verklaard als een samenstelling van het Middelnederlandse lo 'licht, open bos' met als eerste deel het Middelnederlandse boet, ontstaan uit boede 'huisje, houten gebouwtje, schuur' of boete 'schadeloosstelling' (?).(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Boetele ligt ZO van Raalte, ZW van Mariënheem.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Boetele 34 huizen met 213 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Boetele behoorde vroeger tot de mark(t)e Raalterwold, waarvan het het Z deel uitmaakte.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Mariakapelletje van Boetele (Schoonhetenseweg hoek Heesweg).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het 170 hectare grote Boetelerveld, gelegen ZO van buurtschap Boetele, is een van de 25 Natura 2000-gebieden in Overijssel. Dat betekent dat de daar aanwezige natuur erg kwetsbaar is, extra bescherming behoeft en dat daar in Europees verband afspraken over zijn gemaakt. Volgens beheerder Landschap Overijssel is het gebied "het laatste stukje van het uitgestrekte Sallandse heidelandschap, dat een bezoek zeker waard is." Het gebied hoorde vroeger bij havezate Schoonheeten en zou in 1953 ontgonnen worden. Na de Watersnoodramp van 1953 in Zeeland - en omliggende delen in Brabant en Zuid-Holland - zijn echter alle beschikbare middelen daar ingezet en waren er geen machines en mankracht meer over om het Boetelerveld te ontginnen. Dit tegenwoordig unieke heidegebied is dus min of meer als "geluk bij een ongeluk" bewaard gebleven.

Rondom Natura 2000-gebied Boetelerveld is in 2013 een bufferzone van bijna 130 hectare gerealiseerd. In deze bufferzone zijn hydrologische maatregelen getroffen. Dat betekent dat kavelsloten verbreed en verondiept zijn. Daardoor stijgt het grondwaterpeil in het Boetelerveld, wat gunstig is voor de daar aanwezige natuurtypen. In een groot deel van de bufferzone blijft landbouw mogelijk, waarbij maatregelen zijn genomen om negatieve effecten op het natuurgebied te voorkomen. In het noordoostelijke deel van de bufferzone is een vroegere slenk hersteld. Dit is ten behoeve van blauwgrasland, een tegenwoordig zeer zeldzaam en erg kwetsbaar natuurtype.

In het Boetelerveld zelf zijn ook maatregelen getroffen. Door de aanwezige greppels trad voorheen verdroging op in dit natuurgebied. Het kalkrijke grondwater kwam daardoor niet meer voldoende hoog te staan, waardoor verzuring optrad. Daarnaast was door het groeien van naaldbos, de verdamping toegenomen. Ook dit leidde tot minder aanvulling van het grondwater. De oorspronkelijke natte heide vergraste hierdoor, met als gevolg dat kenmerkende planten en dieren onder druk kwamen te staan. Sloten en greppels zijn daarom gedempt, evenals enkele gegraven poelen. Daarnaast is middels een leemlaag de ondoorlatendheid hersteld van de poelen die gehandhaafd blijven, zodat regenwater niet meer snel wegzakt. Verder is een deel van het naaldbos gekapt, zodat er minder water verdampt. Dit alles moet, vooral in het voorjaar, leiden tot een hogere grondwaterstand. Zie ook de Flyer gebiedsproces Natura 2000-gebied Boetelerveld (augustus 2018).

Vanaf 2019 gaan de provincie Overijssel en partners de kwetsbare natuur in het Boetelerveld verder herstellen en versterken. In dat kader is in 2019 het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) Natura 2000-gebied Boetelerveld vastgesteld. Het PIP is opgesteld omdat de herstel- en versterkingsmaatregelen gevolgen hebben voor de bestemming en het gebruik van gronden. Als de functie of het gebruik van de grond wijzigt door bijvoorbeeld ontgronding, vernatting of het beperken van de bemesting, dan wordt de bestemming of het gebruik gewijzigd en vastgelegd in een PIP. Dat is daarmee te vergelijken met een bestemmingsplan, maar dan op provinciaal niveau. De herstelmaatregelen worden uitgevoerd in het kader van Natura 2000. De doelen zijn vastgelegd in het Natura 2000-beheerplan Boetelerveld. De hoeveelheid stikstof in het gebied moet omlaag. Hoge grondwaterstanden en vermindering van inspoeling van meststoffen zijn daarom voor het Boetelerveld van belang. De maatregelen hebben directe gevolgen voor 24 particuliere grondeigenaren.

Om tot een goede totaaloplossing te komen voor het gebied in en rondom het Boetelerveld, is een vrijwillige kavelruil opgestart. Deze kavelruil moet een betere landbouwstructuur voor een groot gebied opleveren en tevens bijdragen aan natuur-, water-, verkeers- en recreatiedoelen. Een win-winsituatie dus, oftewel integrale gebiedsontwikkeling zoals dat tegenwoordig heet, wat wil zeggen dat niet iedere discipline meer zijn 'eigen ding doet', zonder rekening te houden met de belangen van de andere betrokken disciplines, maar dat de belangen van alle betrokken disciplines in één plan worden betrokken en daarmee vaak meer opleveren dan de som der delen. Het gebied van de kavelruil is veel groter dan de bufferzone. Door in een groter gebied te ruilen, lukt het beter om grond vrij te spelen voor de te treffen maatregelen. Een veehouder uit Mariënheem is in 2019 met zijn bedrijf naar Veenhuizen in Drenthe verhuisd. Het vertrek van het bedrijf biedt veel nieuwe mogelijkheden voor het ruilen van percelen in deze omgeving. In totaal gaat het om 39 hectare grond, die versnipperd ligt in het gebied tussen Raalte, Heeten, Nieuw-Heeten, Holten en Haarle.

De kavelruilcommissie dient niet alleen rekening te houden met de diversiteit aan belangen van de boeren in Boetele, maar ook met partijen als het waterschap en Rijkswaterstaat. Bovendien dient er aandacht te zijn voor de gevolgen voor het milieu en karakteristieke landschapselementen zoals houtwallen en singels, heggen en hagen, bomen en lanen. De commissie heeft ook als opdracht om de verkeersveiligheid op de N35 tussen Nijverdal en Heino te vergroten. De bedoeling is daarom ook om kavels aan weerszijden van de weg te ruilen, opdat langzame landbouwvoertuigen de drukke rijksweg niet meer hoeven over te steken.

Het Boetelerveld bij Boetele is een gebied met ‘natte heide’. Een doel van dit Natura 2000-gebied is om dit zo goed als mogelijk in stand te houden, dus de omstandigheden daarvoor te opitmaliseren en nadelige invloeden in dit kader zoveel mogelijk weg te nemen. Door de neerslag van stikstof is er een sterke toename van soorten die de heide verdringen. Daarnaast zorgen de vele naadbomen voor verdamping van water, waardoor het gebied dreigt te verdrogen. Ruim een derde van Het Boetelerveld bestaat uit natte tot vochtige heide. Tussen de heidestruiken staan ook bijzondere planten zoals de klokjesgentiaan, zonnedauw, jeneverbes en melkviooltje. Daarnaast is het een belangrijk leefgebied van de kamsalamander.

De natuur van dit heideterrein is afhankelijk van natte omstandigheden. Blauwgraslanden en heischrale graslanden hebben baat bij kalkrijke en voedselarme omstandigheden. Hoge grondwaterstanden zijn dus van belang voor het Boetelerveld. Naaldbomen verdampen veel meer water dan loofbomen. Daarom worden in 2020 wederom een aantal naaldbomen gekapt en omgevormd naar heide, waardoor weer een open en nat heidegebied ontstaat als voorheen, wat een gezonder leefgebied oplevert voor de genoemde bijzondere dier- en plantensoorten. Karakteristieke bomen en delen aan de rand van het bos blijven staan en er wordt ook loofbos terug geplant. In deze 5 minuten durende video van Landschap Overijssel wordt duidelijk toegelicht wat zij in 2020 in het Boetelerveld bij Boetele gaan doen en waarom, en wat de effecten daarvan zijn op het gebied. Zie ook de site over de actuele ontwikkelingen in het Boetelerveld van de Provincie Overijssel.

Reactie toevoegen