Boekelo

Plaats
Dorp
Enschede
Twente
Overijssel

boekelo bad boekelo de zee op de heide [640x480].jpg

Boekelo, het vroegere Bad Boekelo werd destijds gepromoot als 'de zee op de heide'

Boekelo, het vroegere Bad Boekelo werd destijds gepromoot als de zee op de heide

Boekelo

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Boekelo.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Boekelo.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Boekelo.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Boekelo.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Boekelo (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Boekelo is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Enschede. T/m 30-4-1934 gemeente Lonneker.

- Het dorp Boekelo heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het daarom 'in' Enschede. Globaal omvat het dorp postcodegebied 7548.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
Bokel.

Oudere vermeldingen
1381-1383 Boecler, ca. 1450 Boekele, Bokel, 1499 Boecklo, 1510 Bokeloe, 1601 Boekeloe.

Naamsverklaring
Als de identificatie van de oudste vorm correct is, dan oorspronkelijk een samenstelling van boek 'beuk' en laar 'bosweide, intensief benut bos'. De latere vormen gaan terug op lo 'bos', vergelijk Brammelo. (1)

Terug naar boven

Ligging

Boekelo ligt direct ZW van Enschede en grenst in het N aan de A35.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Boekelo 157 huizen met 852 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.000 huizen met ca. 2.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Zoutindustrie
Het oorspronkelijk overwegend agrarische dorp Boekelo werd vooral bekend door de zoutindustrie (zoutwinning), die sinds 1919 ten zuiden van het dorp gevestigd was, met het daarbij behorende zoutwatergolfbad Bad Boekelo. Door de komst van het Twentekanaal is de fabriek van de Koninklijke Nederlandse Zoutindustrie verplaatst naar Hengelo (nu Akzo Nobel).

Textielindustrie
Ook de textielindustrie floreerde in Boekelo: De N.V. Boekelosche Stoomblekerij (in 1888 opgericht door de zonen van Gerrit Jan van Heek) werd in 1965 overgenomen door Unilever (die het bij P. Fentener van Vlissingen & Co's Katoenfabrieken N.V. voegde, later Texoprint). Op het oude fabrieksterrein is in 2008 een nieuwbouwplan gerealiseerd (De Bleekerij) waarbij delen van het industriële erfgoed zoals de oude gevels van textielgebouwen en de fabrieksschoorsteen bewaard zijn bleven.

Beschrijving Boekelo uit 1889
In een wandelgids uit 1889 vinden wij de volgende beschrijving:
"Vervolgt men van hier (de begraafplaats in Usselo, red.) zijn weg langs de heg van het kerkhof, dan komt men over een kerkpad in 10 minuten aan het Teesinksbosch in Boekelo. Zoowel de fraaie houtpartijen als de vele liefelijke plekjes, die men er vooral langs de sterk kronkelende Veldbeek aantreft, maken dit bosch tot een der schoonste van geheel Lonneker, en hoewel het ook van uit het station over een goeden weg (langs de school) in een paar minuten is te bereiken, wordt het door wandelaars te weinig bezocht.

Genoemd station is thans het centrum van verkeer van de buurtschap Boekelo geworden. Schuin tegenover hetzelve ziet men de in 1888 gebouwde stoombleekerij van de Heeren van Heek en Co met haar fraaien gevel, die voor de bewoners dezer buurt een nieuw middel van bestaan heeft geopend. Dicht bij deze fabriek heeft men eene vloeiweide van den Heer G. J. van Heek. Wie echter de inrichting der vloeiweiden wil bestudeeren, ga liever voorbij de uitspanning de Kwinkeler, over verschillende meestal met boomen beplante wegen naar diens, een half uur noordelijker gelegen ruim 31 HA groote vloeiweiden, die tusschen de Rutbeek en de Twekkeler beek liggen en bijna onmiddellijk aan het Hof te Boekelo grenzen.

In de geschiedenis van Overijsel en in 't bijzonder in die van Twente treft men zeer vaak den naam van dit dorp aan. De Heeren ‘tot Boekelo’ woonden op genoemd Hof. In de 16e eeuw was het eene bezitting van de Heeren Ripperda van Hengelo een aloud adellijk geslacht uit de Groninger Ommelanden afkomstig. Unica Ripperda, die in 1598 drost van Haaksbergen en van 1612-1623 drost van Twente was, was Heer tot Boeculoo en Hengelo. Later kwam het Hof te Boekelo in bezit van de familie van Mahony. In 1817 stond het Huis te Boekelo nog. Het was een ruim gebouw, met grachten omgeven, met een voorplein en twee ronde torens. Van binnen kwamen de vertrekken uit op eene groote vestibule. Eene prachtige eikenlaan en een groote vijver wijzen nog de plaats aan der vroegere havezathe, die onder het rechtsgebied (dingspil) van Enschede behoorde. Een klein half uur ten zuidwesten van het Hof stond vroeger het adellijk kasteel te Bekkum, op de plaats waar thans het met hooge eikeboomen omgeven boerenerf Altena ligt." (bron: Overijssel, plaatsbeschrijvingen 1880-1930, weblog van de Overijsselse Bibliotheek Dienst OBD)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Boekelo, kun je terecht bij de in 2003 opgerichte Historische Kring Boekelo Usselo Twekkelo.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Boekelo heeft 15 rijksmonumenten.

- RK Marcellinuskerk uit 1929 (Beckumerstraat 167) van architect J. Sluymer.

- De houten Hervormde kerk (Kwinkelerweg 5) uit 1965 is in functie geweest tot 2003. De Boekelose hervormden gaan tegenwoordig naar de hervormde kerk in Usselo. De Boekelose kerk zal gaan fungeren als gemeenschapscentrum.

- In het Twentse coulissenlandschap van Boekelo liggen historische landgoederen waaronder het Hof te Boekelo (een oorspronkelijke havezate uit 1570), De Weele, Zonnebeek en 't Stroot.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - CV Soaltkloet'ns.

- Kunst in Boekelo is een jaarlijks vierdaags evenement, beginnend op Hemelvaartsdag, waar verschillende kunstenaars uit de regio exposeren.

- Muziekfestival Zoutpop (2e pinksterdag) is gratis toegankelijk.

- Amsterdam heeft eind augustus zijn bekende UIT-markt, ter introductie van het nieuwe thearerseizoen, en ook Boekelo heeft sinds enkele jaren zijn eigen versie hiervan, nl. het Cabarestival (op een zaterdag eind augustus), georganiseerd door 't Verborgen Theater. Dit is hun interpretatie van de UIT-markt, met optredens op merkwaardige locaties, zoals bijv. een smederij, een kapsalon, een vrachtwagen, een treinwagon en een zouttoren.

- Internationaal paardensportevenement Military Boekelo (oktober).

- Oude Voertuigen Dag met Braderie (op een zondag in oktober), georganiseerd door Tweewielers Ten Brincke (Windmolenweg 48).

- De Boekelopers organiseren jaarlijks op 2e kerstdag de Kerstcrossloop. Volwassenen kunnen kiezen uit de afstanden 5 en 10 km. Voor kinderen van 4-12 jaar is er een 800 meter-loop.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Museum Buurt Spoorweg rijdt op een historische museumspoorbaan met gerestaureerde stoomlocomotieven en wagons op het traject Boekelo-Haaksbergen v.v.

- In 't Verborgen Theater is ca. maandelijks een voorstelling.

- Het Landinrichtingsplan Enschede-Zuid heeft betrekking op de landschappelijke ontwikkelingen in de komende jaren m.b.t. (het buitengebied van) de kernen Broekheurne, Usselo, Boekelo en Twekkelo. O.a. vier beken in Boekelo en Twekkelo krijgen als onderdeel van dit plan natuurstroken met een gezamenlijke lengte van circa zes kilometer.

- Landgoed Hof te Boekelo, gelegen NW van het dorp, is een karakteristiek Twents landgoed en telt ca. 130 hectare aan landbouwgronden, akkers en bossen. Het landgoed kent een lange geschiedenis en wordt al genoemd rond 1450 samen met het Erve Vogelsang. De havezate wordt in 1570 gebouwd door Herman Ripperda. De familie Ripperda blijft lang eigenaar van het Hof te Boekelo, tot Willem Ripperda in 1669 overlijdt en de nalatenschap met vele schulden bezwaard blijkt te zijn; de havezate en omliggende landerijen worden verkocht. Tot 1818 blijft het Hof in eigendom van verschillende adellijke families en wordt dan opgekocht door derden waarna de havezate in 1820 wordt afgebroken. Hof te Boekelo wordt al sinds 1822 door de familie van Heek beheerd en de huidige generatie heeft zich ten doel gesteld de bijzondere cultuurhistorie van het landgoed weer zichtbaar te maken, te versterken en voor de toekomst te behouden.

Op de plek van de havezate staat nu de recentelijk geheel gerestaureerde boerderij 'n Plas. De boerderij wordt nu verhuurd voor vergaderingen, recepties, diners en is ook een trouwlocatie.

Het landgoed bevindt zich op dit moment in een fase van transformatie. De intensieve agrarische activiteiten zijn grotendeels gestaakt en de landbouwgronden worden nu biologisch bewerkt. Er is de eigen kudde Traditional Herefords die een groot deel van de beweiding voor hun rekening nemen, en er is een biologisch melkveebedrijf dat de rest van de weilanden en akkers gebruikt.

De oude eiken en beuken van de toegangslaan naar de vroegere havezate begonnen door de hoge leeftijd gevaarlijk te worden; bij iedere storm sneuvelden grote takken en halve bomen. In november 2012 is de laan gekapt en in het voorjaar van 2013 opnieuw ingeplant met jonge eiken.

Op het landgoed bevindt zich een houtwaterplaats die enkele jaren geleden is gerestaureerd. Dit bijzondere cultuurhistorische object wordt nu weer als vanouds gebruikt om hout te wateren en te verduurzamen voor verwerking in bouw- en hekwerken. Een deel van het gewaterde hout is gebruikt om 'n Plas te restaureren.

Op het Hof te Boekelo ligt nog altijd een vloeiweidensysteem dat vanaf 1880 in gebruik was. In die tijd had men de intentie om middels het vloeiweidensysteem Twente verder te ontginnen. Dit systeem werd al vanaf de middeleeuwen door boeren gebruikt om het land te bemesten. De weilanden worden dan in de winter bevloeid met kalkrijk water, wat er heel langzaam overheen stroomt zodat de natuurlijke meststoffen dan kunnen bezinken. Het vloeiweidensysteem is geheel gerestaureerd en functioneert weer als voorheen. Hof te Boekelo is een heerlijk landgoed om te wandelen en te fietsen en tot rust te komen.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Boekelo.

- Dorpsraad Boekelo.

- De maandelijkse dorpskrant Boeke-loos, een uitgave van de Dorpsraad, is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers en jaargangen).

- Onderwijs: Basisschool Marcellinus. - Basisschool Molenbeek heeft ook een vestiging in buurdorp Usselo.

- Muziekvereniging Unisson is opgericht in 1895 en nog altijd een actieve vereniging met diverse optredens per jaar. Je kunt er muzieklessen krijgen op een muziekinstrument naar keuze, en samenspelen in de blokfluitgroep, het leerlingenorkest, het harmonieorkest en/of de drumband.

- Dameskoor Inspiration is opgericht in 2004 en heeft ca. 30 leden. Ze zingen ballads, musicals en vlotte popsongs van toen en nu.

Reactie toevoegen