Boazum

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

Boazum Tsjerkebuorren JD [640x480].jpg

Boazum, Tsjerkebuorren.

Boazum, Tsjerkebuorren.

Boazum.jpg

Boazum gezien vanuit de polder.

Boazum gezien vanuit de polder.

boazum_station.jpg

Boazum had van 1883-1944 een station aan de spoorlijn Leeuwarden-Stavoren. Het stationsgebouw is in 1958 afgebroken.

Boazum had van 1883-1944 een station aan de spoorlijn Leeuwarden-Stavoren. Het stationsgebouw is in 1958 afgebroken.

Boazum

Terug naar boven

Status

- Boazum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. Het dorp viel t/m 1811 onder de gemeente Baarderadeel, en was een zelfstandige gemeente van 1812 t/m 30-9-1816. Per 1-10-1816 over naar de heropgerichte gemeente Baarderadeel, in 1984 over naar gemeente Littenseradiel, in 2018 over naar gemeente Súdwest-Fryslân.

- Beschrijving en afbeelding van het dorpswapen van Boazum.

- Onder het dorp Boazum vallen ook de buurtschappen Makkum en Yndyk.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Bozum. De plaatsnamen in de voormalige gemeente Littenseradiel zijn officieel Friestalig. Op de plaatsnaamborden staat tegenwoordig alleen de Friestalige naam.

Oudere schrijfwijzen
1395 Bozinghim, 1419 tho Bosseghim, 1427 Bosem, Bosum, 1461 Boesghum, 1505 Boeszum.

Naamsverklaring
Heem
'woonplaats' van het geslacht Bozinga, de lieden van de persoon Bose. Bozing- is ook verklaard als 'lieden die bij de koestal wonen' bij het Oudfriese bôs 'koestal'. (1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Boazum ligt NNO van de stad Sneek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Boazum 55 huizen met 423 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 160 huizen met ca. 400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Boazum is een oud dorp, gelegen aan de westelijke oever van de oude Middelzee. Volgens oude beschrijvingen ligt het dorp niet direct aan de zeearm, maar loopt er een riviertje van het dorp naar de Middelzee. Wellicht zien we in de Bozumervaart een latere voortzetting van dit stroompje. De Bozumervaart is in die tijd van groot belang voor de scheepvaart van Franeker naar de Middelzee en later naar de Zwette.

Boazum zelf ligt op een zeer grote terp. Volgens sommige geschiedschrijvers zelfs op twee terpen. Aan de zuidkant van de terp lag het slot van Walta, de heren van Bozum. Vóór de Walta’s is het slot bewoond door de Jongema's. In 998 is er namelijk al sprake van bewoning door een Hessel Aedes Jongema van Bozum. Zijn kleinzoon Pier Epes, zoon van Epe Hessels van Jongema en Jouck Agges van Walta, gebruikt later de naam van zijn moeder en noemt zich: Pier Epes Walta van Bozum.

Ná de Walta's is het slot bewoond door de families Bronkhorst, Van Aylva en Van Burmania. In de 18e eeuw liet ritmeester Menno Frans van Burmania het oude slot afbreken. Op grond van een proces op grond waarvan de erfgenamen het slot opnieuw moesten opbouwen. Hiervoor is toen Sythiema-state uit Hallum afgebroken en verplaatst naar Boazum. In 1839 is het uiteindelijk definitief gesloopt.

In 1465 wordt bij Boazum de Middeleeuwse slag geleverd tussen de Schieringen onder leiding van Agge Donia en de Vetkopers onder leiding van Inge Galama van Coudum, waarbij Agge werd verslagen. (het geschiedenis-hoofdstuk is geschreven door en © Jan P.F. Hogema)

Boazum had van 1883-1944 een station aan de spoorlijn Leeuwarden-Stavoren. Het stationsgebouw is in 1958 afgebroken.

- Artikel over Boazum in de 16e en 17e eeuw van Ph. Breuker (Fryske Akademy).

- Site over Boazum in vroeger tijden, met veel oude ansichten en foto's.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Van 1989 tot 2004 heeft aan de Hegedyk te Boazum aardgaswinning plaatsgevonden.

- In 2003 is de Dorpsvisie Boazum verschenen. Enkele kernpunten daaruit geven wij hierna weer. Vanaf ca. 2003 mogen er in het dorp nog 14 woningen worden bij gebouwd. De Boazumervaart die om het dorp heen kronkelt, wordt omgeleid in het kader van de aanleg van de Middelseeroute. Door de omleiding ontstaat een extra stukje land waar plek is voor de 14 extra woningen. De inwoners geven als aandachtspunt mee dat ze die nieuwbouw graag (ook) als sociale woningbouw zouden willen zien, naast de recente uitbreiding van het dorp aan de zuidwestkant met vrijstaande koopwoningen. De verkeersveiligheid moet worden verbeterd door het aanbrengen van duidelijkere wegmarkeringen op toegangswegen en stoepranden. De trottoirs moeten aangepast worden voor gebruikers van rolstoelen en rollators.

De inwoners willen graag het toerisme in hun dorp stimuleren. Recreatiebedrijven moeten daarvoor meer ruimte krijgen. Ook een haven en een ijsbaan lijken hen nuttige recreatieve aanvullingen op de bestaande voorzieningen in Boazum. De bestaande kerkenpaden in de omgeving moeten voor de toerist door bewegwijzering duidelijker worden aangegeven. De karakteristieke Amerikaanse windmotor zonder bovenbouw die aan de Zwette staat, zou wat de inwoners betreft wel gerestaureerd mogen worden. De dorpelingen denken verder aan het instellen van een groencommissie, die o.a. de natuurwetenschappelijke waarde van de poel naast het kerkhof in kaart zou kunnen brengen, en een groenplan zou kunnen opstellen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Boazum heeft 10 rijksmonumenten.

- De kerk van Boazum is een van de oudste romaanse kerkgebouwen in Fryslân. De kerk dateert uit de 12e eeuw. Tijdens de restauratie in 1941 is in het gewelf een schildering ontdekt, de zogenaamde Majestas Domini. De schildering stelt een baardloze Christus voor.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- In 1988 komen 5 jongens met het idee om een feest te organiseren. Dat dit later zou uitgroeien tot wat de Nacht Fan Boazum (1e zaterdag van oktober) nu is hadden zij nooit kunnen bedenken. Het organiseren van het feest is tegenwoordig heel wat anders als toen; er wordt speciaal vrij genomen om de organisatie rond te krijgen. In 2000 is er een zware tegenslag; Chris Dijkstra, die vanaf het begin in de organisatie zit, komt te overlijden. Toch gaat de Nacht Fan Boazum door zoals hij gewild zou hebben. Het organiseren van het feest geeft iedereen nog steeds zoveel voldoening dat het de inspanning meer dan waard is. Ze hopen dan ook dat ze dit feest nog vele jaren mogen organiseren.

Terug naar boven

Beeld

- 28 oude ansichten van Boazum (zie het hoofdstuk rechts op de pagina over Boazum).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Doarpsmienskip Boazum is voor zover ons bekend nog niet met een website of -pagina op het internet aanwezig (behalve de fotopagina onder de link).

- Onderwijs: - Gearwurkingsskoalle It Dûbelspan wil een partner zijn van de ouders in de opvoeding en vorming van hun kinderen. Op It Dûbelspan leren kinderen wat hun sterke en zwakke kanten zijn. Ze leren te vertrouwen op zichzelf en een goede dunk te ontwikkelen, ze durven te zijn wie ze zijn. De school gaat uit van vier basisregels waarop alle leerkrachten en kinderen kunnen worden aangesproken: je toont respect voor je zelf en voor de ander; je laat elkaar uitpraten; je draagt zorg voor jouw spullen en die van de ander; je probeert altijd je best te doen op school.

Gearwurkingsskoalle It Dûbelspan is een samenwerkingsschool en ontstaan uit een fusie tussen de openbare en christelijke school in Boazum. De school biedt levensbeschouwelijke vorming aan op algemene en christelijke basis aan alle leerlingen, gegeven door de leerkrachten of vakleerkrachten. Daarbij worden Bijbelse thema's aangereikt als beschouwing en niet als waarheid.

- Zorg: - Zorgboerderij De Tuorrebout biedt voor kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking een vertrouwde plek midden tussen de Friese weilanden in Boazum. Naast de rustige en natuurlijke omgeving bieden zij regelmaat en structuur, waardoor iedereen het erg naar de zin heeft. De ouders hebben even tijd voor zichzelf en hun eventuele andere kinderen. In Menaam bieden zij dagbesteding aan voor jong volwassenen en ouderen met een verstandelijke beperking. Het gaat hier om begeleiding op het gebied van wonen, werken en vrije tijd.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Boazum.

Reactie toevoegen