Blokland (Montfoort)

Plaats
Buurtschap
Montfoort
Lopikerwaard
Utrecht

blokland_collage.jpg

Blokland, collage van buurtschapsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Blokland, collage van buurtschapsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Blokland.jpg

In buurtschap Blokland aangekomen

In buurtschap Blokland aangekomen

Blokland (5).JPG

Boerderij in Blokland met jugendstilmotieven boven het raam

Boerderij in Blokland met jugendstilmotieven boven het raam

Blokland..JPG

Het is niet allemaal oud hoor in Blokland

Het is niet allemaal oud hoor in Blokland

Blokland (4).JPG

De Bloklandse Dijk, richting eendenkooi

De Bloklandse Dijk, richting eendenkooi

Blokland (3).JPG

Blokland, met zicht op Polder Heeswijk. Op dit punt gaat de weg over in een fietspad.

Blokland, met zicht op Polder Heeswijk. Op dit punt gaat de weg over in een fietspad.

Blokland (2).JPG

Heel veel mooie boerderijen staan er in buurtschap Blokland

Heel veel mooie boerderijen staan er in buurtschap Blokland

blokland_richtingbordje.jpg

Een richtingbordje op de N204 (M.A. Reinaldaweg) verwijst naar de buurtschap Blokland, met pijlen beide kanten op omdat de buurtschap aan beide kanten van deze weg ligt.

Een richtingbordje op de N204 (M.A. Reinaldaweg) verwijst naar de buurtschap Blokland, met pijlen beide kanten op omdat de buurtschap aan beide kanten van deze weg ligt.

Blokland (Montfoort)

Terug naar boven

Status

- Blokland is een buurtschap en polder in de provincie Utrecht, in de streek Lopikerwaard, gemeente Montfoort. T/m 1988 gemeente Willeskop.

- De buurtschap Blokland valt, ook voor de postadressen, onder de stad Montfoort.

- De buurtschap Blokland heeft geen plaatsnaamborden, zodat je slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes kunt zien dat je er bent aanbeland. Op de N204 (M.A. Reinaldaweg) staat wel een richtingbordje dat naar de buurtschap verwijst, met pijlen naar links en naar rechts, omdat de buurtschap aan beide zijden van deze weg ligt (zie foto). Tip: het zou handig zijn om de huisnummers voor de respectievelijke kanten erbij te vermelden, zodat de bezoeker, leverancier of hulpdienst van tevoren kan bepalen of hij rechts- of linksaf moet...

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1261 Blokelant, 1296-1307 Bloclant.

Naamsverklaring
Blokland betekent een landstuk dat geen uitweg naar de openbare weg (of vaart) had en dus aan alle kanten beloken ‘afgesloten’ was. Vergelijk de buurtschap Uitweg bij Lopikerkapel. In de praktijk werd de term gebruikt voor een stuk land waar ontginningen met een verschillende ontginningsbasis elkaar tegenkwamen.(1)

Bijnaam
De Bloklanders hebben als bijnaam greppelschijters. Oftewel lieden die hun behoefte in een greppel doen. Een greppel (ook wel grippel of gruppel) is een smalle ondiepe uitgraving in landerijen, maar eertijds ook een goot in een stal, achterlangs het gestalde vee, ook wel grup of groep genoemd. Hoewel de Bloklanders de schimpnaam greppelschijters hebben gekregen, mogen we gevoeglijk aannemen dat dat in talloze andere plaatsen ook is gebeurd, met name bij op het land werkende lieden. (122)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Blokland ligt rond de gelijknamige weg, Z en ZO van Montfoort.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Blokland 19 huizen met 142 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 60 huizen met ca. 150 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Blokland is een voormalige heerlijkheid, die zich uitstrekte langs de Willeskopperdijk tussen IJsselstein en Oudewater. De polder Blokland tussen Benschop, Willeskop en Heeswijk is een restontginning, die het laatst aan de beurt is gekomen en daardoor zijn onregelmatige vorm heeft gekregen. Zie verder bij Heeswijk.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Door de ruilverkaveling Lopikerwaard, gestart in 1979, zijn boerderijen vanuit Blokland verplaatst naar de nieuw aangelegde Stuivenbergweg (oostelijk van de buurtschap, op grondgebied van de gemeente IJsselstein). De boerderijen lagen namelijk in een stiltegebied dat nodig was voor de (gerestaureerde) eendenkooien in reservaat Broek en Blokland (zie verder hieronder bij Landschap, natuur en recreatie).

- In 1999 is het weidevogelgebied in de polder Blokland met circa 3 hectare vergroot. Dit is gedaan ter compensatie van landelijk gebied dat verloren is gegaan bij het aanleggen van de provinciale weg N210.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Brandspuithuisje op de hoek met de Bovenkerkweg.

- Langs de oude dijk staan sfeervolle langhuisboerderijen uit de periode 1860-1920 met wolfsdaken*1 van riet of pannen en halfronde of accoladevormige topvensters. Fraaie panden zijn bijvoorbeeld: Bouwlust met jugendstilmotieven op nr. 58, Anna’s Hoeve op nr. 54, Kooilust op nr. 50.
*1 Een wolfsdak is een dak met wolfseinde(n). Een wolfseinde is een afgeschuind einde van een dak.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Bloklandroute is een wandelroute van circa 8 kilometer door onder meer de buurtschap Blokland. Begin- en eindpunt zijn in Montfoort bij de bushalte Kasteelplein / Provincialeweg. De route is aangegeven met zeshoekige wit-groene bordjes ‘Groene Hart: Bloklandroute’ en geel-rood-gele stickers. Stevig schoeisel is aan te bevelen vanwege de onverharde en soms modderige Tiendweg (loopt vanuit Montfoort in oostelijke richting naar de Heeswijkse Kade / Molenvliet). Op deze weg zijn honden overigens niet toegestaan. Gelukkig zijn de meeste instanties tegenwoordig ‘wandelaarvriendelijker’ dan vroeger. De toegankelijkheid van de Tiendweg, een hekkenrijke graskade, is sterk verbeterd door de plaatsing van over- en omstapjes. De openbaarheid van deze ‘groene weg’ moest in 1975 nog door een Montfoortse wandelaar in een proefproces voor het kantongerecht worden bevochten.

- Natuurreservaat Broek en Blokland is genoemd naar de gelijknamige polders waarin het is gelegen. Het gebied wordt beheerd door Staatsbosbeheer. Het ligt W van IJsselstein, N van Benschop, ZO van de buurtschap Blokland, rond het Z einde van de Broeker- of Ruigekade, die vanuit de buurtschap richting Z loopt en uitkomt op de Noordzijdsekade. De oppervlakte is ca. 110 ha. Opvallend in de polder Broek zijn de bijzonder lange kavels. Deze hebben een lengte van 3.000 meter.

Reservaat Broek en Blokland, dat een eigen waterhuishouding heeft ten opzichte van de agrarische omgeving, is een prachtig weidevogelgebied. Hierin liggen twee eendenkooien: de IJsselsteinse kooi (dat is de meest oostelijke) en de Bloklandse kooi, die ook Van de Bergkooien worden genoemd. Beide kooien zijn nog officieel als vangstkooi in gebruik. Binnen een cirkel van 1.130 meter vanuit het midden van de kooiplas geldt het afpalingsrecht. Dat houdt onder meer in dat er, uiteraard behalve de kooiker, niet mag worden gewerkt. Er mag ook niet worden gewoond of gejaagd en de vogels mogen ook niet op andere wijzen worden verstoord. De IJsselsteinse kooi heeft vier vangpijpen, terwijl de Bloklandse kooi slechts één vangpijp heeft. Het is niet bekend wanneer deze kooien zijn aangelegd. Ze zijn tenminste 240 jaar oud, want ze komen al voor op de beroemde kaart van Hattinga uit 1771. Tegenwoordig worden in beide kooien jaarlijks enkele honderden eenden gevangen, bestemd voor consumptie. Het zijn de laatste twee in functie zijnde kooien die zijn overgebleven van de circa veertig die er vroeger waren in de Lopikerwaard. Er zijn weliswaar nóg enkele eendenkooien in de Lopikerwaard, maar die zijn niet meer in functie.

In de omliggende graslanden komen onder meer de grutto, slobeend en veldleeuwerik tot broeden. In het voorjaar worden de weilanden gesierd door echte koekoeksbloem, grote ratelaar en scherpe boterbloem. In de winter worden diezelfde weilanden bevolkt door duizenden kolganzen, die hier hun voedsel vinden. Verder komt in Blokland o.a. de veenmol voor, wat geen mol is maar een insect. Het is tegenwoordig een zeldzaam dier en staat daarom op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten.

Broek en Blokland is niet vrij toegankelijk, maar je kunt het gebied goed bekijken vanaf de Noordzijdsekade (alleen toegankelijk voor wandelaars). Deze kade ligt in het verlengde van de Broekdijk (die je kunt vinden in IJsselstein-West, noordelijk van het sportpark). Nog een mogelijkheid: ga vanuit Montfoort naar Blokland, daar linksaf, aan het eind van de weg rechtsaf de Broeker- of Ruigekade op. Aan het eind van deze weg, die uitkomt op de Noordzijdsekade, ligt het natuurgebied Broek en Blokland. Staatsbosbeheer biedt de mogelijkheid van een excursie door dit gebied, voor groepen van minimaal 10 personen. Voor een afspraak kun je bellen met boswachter Nico de Bruin: tel. 0348-451559.

Reactie toevoegen