Blesdijke

Plaats
Dorp
Weststellingwerf
Stellingwerven
Fryslân

blesdijke_pollepop.jpg

Tijdens Pollepop (mei) staat het dorp Blesdijke een heel weekend op zijn kop.

Tijdens Pollepop (mei) staat het dorp Blesdijke een heel weekend op zijn kop.

blesdijke.jpg

Blesdijke in de gemeente Weststellingwerf in Fryslân.

Blesdijke in de gemeente Weststellingwerf in Fryslân.

blesdijke_2.jpg

Dorpsgezicht van Blesdijke.

Dorpsgezicht van Blesdijke.

blesdijke_3.jpg

Het kerkje van Blesdijke uit het jaar 1843.

Het kerkje van Blesdijke uit het jaar 1843.

Blesdijke

Terug naar boven

Status

- Blesdijke is een dorp in de provincie Fryslân, in de streek Stellingwerven, gemeente Weststellingwerf.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Blesdike.

Oudere vermeldingen
1350 Blesdic, 1381 Bleesdiker, 1395-1396 Bleesdijc, 1399 kopie 18e eeuw Blesdyck, 1559 Blesdijcke.

Naamsverklaring
Bles is geduid als 'lichte, witte, kale of ontschorste plek'. De kaart van Hondius (1634) heeft Westerbles ter hoogte van het huidige dorp en meer oostelijk Rondebles. GHAN (1855) heeft oostelijk van het huidige dorp De Blesse, gelegen tussen Blesbrug en De Ronde Blesse. Sipma noemt de Blesse als waternaam.(1)

Terug naar boven

Ligging

Blesdijke ligt Z van Wolvega, NW van Steenwijk en grenst in het Z aan de provincie Overijssel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Blesdijke 64 huizen met 393 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 200 huizen met ca. 470 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Blesdijke in tekst en beeld.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Blesdijke heeft 2 rijksmonumenten, zijnde boerderij Oldehof uit 1931 op Markeweg 25, en de Lindesas (sluis) uit oorspronkelijk 1828 (later diverse malen verbouwd en gerenoveerd) bij de Sasweg.

- Blesdijke heeft 6 gemeentelijke monumenten, zijnde het woonhuis/tolhuis uit ca. 1900 op Markeweg 50-52, de dwarshuisboerderij uit ca. 1910 op nr. 98, de school met schoolmeesterswoning uit ca. 1880 op nr. 103, de boerderij oospronkelijk uit 16e eeuw, deels uit 1717 op nr. 116, stelpboerderij Lindahoeve op nr. 154, en Gemaal Stroomkant uit ca. 1920 op Sasweg 10.

- Van het eerste kerkje van Blesdijke is weinig of niets bekend. Nadat het dorp is platgebrand is de kerk in 1413 herbouwd. Dit kerkje is wegens bouwvalligheid in 1836 ingestort en in 1843 afgebroken, na het gereed komen van de huidige Hervormde kerk in dat jaar. De kerk is in 1934 verbouwd, in 2000 aan de eredienst onttrokken en eigendom geworden van Stichting et Karkien Blesdieke. Tegenwoordig is het een cultureel centrum waar concerten worden gegeven en tentoonstellingen worden gehouden. Maar de inrichting is zodanig dat er ook nog altijd uitvaartdiensten en huwelijksvieringen kunnen worden gehouden.

- In 1942 is N van het dorp strafkamp Et Petgat geweest. Ter herinnering hieraan is in 2003 door oud-bewoner van het kamp Sjaak Stibbe een monument onthuld aan de Nijksweg.

- Windmotoren dateren meestal uit de jaren twintig van de 20e eeuw. De Windmotor van Blesdijke, aan de Nijksweg, dateert uit 2005. In dat jaar is hij hier namelijk gebouwd uit onderdelen van een elders gesloopte windmotor. De oudere exemplaren elders zien er nog weleens roestig uit. Deze blinkt als een spiegeltje, want de rotorbladen zijn namelijk van roestvrij staal.

- Gerry of Gregorius Halman (1948) (Markeweg 37) heeft al van kleins af aan een fascinatie voor kastelen. Al jaren droomde hij ook over het bouwen van zijn eigen kasteel. Als in 1990 zijn kinderen het huis uit zijn besluit hij om zijn dromen om te zetten in daden. “Bliksem, ik heb het eeuwige leven niet! Ik wil niet straks op mijn sterfbed denken: had ik het maar gedaan. Daarom maak ik nu mijn droom werkelijkheid." De gemeente is aanvankelijk terughoudend en wil wel, zoals gebruikelijk, de bouwtekeningen zien. “Maar die had ik natuurlijk niet want die zaten in mijn hoofd.” Uiteindelijk krijgt Halman toestemming en gaat hij aan de slag met de bouw van zijn kasteel, dat hij Olt Stoutenburght heeft genoemd, naar kasteel Toutenburg van de bisschop van Munster dat in de 16e eeuw 30 kilometer verderop stond in Vollenhove. "Stout betekent niet alleen ondeugend", verklaart Halman de naam. "Het betekent ook dapper. Je moet dapper en ondeugend zijn voor een project zoals dit."

Halman is zijn project begonnen als protest tegen de massaproductie van saaie eenvormigheid, waar wat hem betreft producten als de spijkerbroek, damwandprofielen en fantasieloze 'blokkendozen' op bedrijventerreinen de symbolen van zijn. Stoutenburght is sober ingericht en gebouwd volgens de romaanse principes. "Ik houd van ronde vormen. Zoals de natuur. Heb je ooit een vierkante bloem of boom gezien?" Inspiratoren voor Halman zijn o.a. de Spaanse architect Gaudí en de Oostenrijkse kunstenaar Hundertwasser. Hij houdt van hun speelse en fantasierijke bouwstijl. "Voor mij draait alles om de lijnen, bogen en materialen." Bij de oprit van zijn woning is een goudkleurig kopje van Alfred Hitchcock in een paal gemetseld. Deze Britse cineast is eveneens een inspirator voor Gregorius Halman. "In zijn films zag je altijd een glimp of schaduw van de meester zelf. Hitchcock was geniaal in suspense en illusies. In Stoutenburght leeft mijn illusie. Als je goed luistert, hoor je stemmen."

Olt Stoutenburght is gebaseerd op de 13e-eeuwse bouwkunst. "Toen bouwden ze nog puur; steen, ijzer en hout, meer materialen gebruikten ze niet. Geen tierelantijnen en andere poespas", vindt hij. Olt Stoutenburght is geen replica van een bestaand gebouw. Het is een samenraapsel van herinneringen aan kastelen, kerken en kathedralen die Halman bezocht tijdens reizen.Hoewel zijn zoon bouwkundige is, weigert hij alle hulp: "Dan bemoeit iedereen zich er maar tegenaan." In bet begin wordt hij nog wel geholpen door anderen, maar daar stopt hij al snel mee. “Ik ben veel te eigenwijs. Mensen kwamen met hun eigen ideeën en fantasie: zou ik het niet beter zo en zo kunnen doen? Of zal het zo niet sneller klaar zijn? Ja, daar zat ik niet op te wachten.” Een opleiding om een kasteel te bouwen heeft hij nooit gehad. In het dagelijks leven runt/runde hij een kostuumhuis in Zwolle en in de beginjaren van het kasteel bracht hij zijn pauze in de bibliotheek in Zwolle door om daar boeken over architectuur en kastelen te lezen. “En als wij op vakantie gaan lig ik niet op het strand, maar bezoek ik kastelen.” Van al die kastelen onthoudt hij het mooiste en neemt dat mee als inspiratie voor zijn eigen kasteel. “Het Vaticaan in Rome bijvoorbeeld. Als ik daar ben geweest kan ik diezelfde nacht niet slapen, zo geweldig mooi!”

Het kasteel met vier torens is inmiddels fors uit de kluiten gewassen en heeft zijn volgens de vergunning toegestane maximale bouwhooge van 27 meter vermoedelijk al bereikt, maar het is nog lang niet klaar. Sterker nog, de vraag wanneer het klaar is vindt Halman maar een vreemde vraag. "‘af’ is een mal woord. Zelf ben ik ook nooit af. Het is af wanneer ik zelf af ben. Dan vertrek ik uit deze werkelijkheid.” (bronnen: o.a. Geloof en een Hoop Liefde en Reformatorisch Dagblad 25-9-2004 en de Stentor 9-4-2011) Zie ook de film met virtuele rondleiding door kasteel Olt Stoutenburght te Blesdijke, door Jan Menger (2011) en de reportage van RTV Drenthe (2012). En dankzij de drone van Bert van der Zwaan kun je kasteel Olt Stoutenburght nu ook vanuit de lucht van alle kanten bekijken. - Dronefilm Olt Stoutenburght deel 2.

Een dergelijk bouwwerk wordt overigens een 'folly' genoemd. Een folly of follie is een bouwwerk dat met opzet nutteloos of bizar is. ‘Follies’ is een verzamelnaam voor allerlei bizarre bouwwerken, bouwkundige dwaasheden, versieringen van tuinen, parken en kerkhoven en al dan niet functionele bouwsels met bijzondere amusementswaarde. Follies vallen vooral op door hun eigenzinnige vormgeving, vaak wars van de heersende smaak, hun originele materiaalgebruik, (schijnbare) nutteloosheid en vaak unieke reden van bouw. De term folly is overgenomen uit het Engels waar het dwaasheid betekent. "Ach, ik ben zelf toch ook een beetje dwaas", aldus Halman. In dit kasteel zou je overigens best kunnen wonen. Maar zijn vrouw Annette lijkt dat geen goed plan: "Te koud en te vochtig. En er zitten ook vleermuizen." Onder de link vind je nog meer voorbeelden van follies elders in ons land en in het buitenland.

Het kasteel van Halman is 2x per week op afspraak te bezichtigen (tel. 0561-441225). Niet te vaak; hij moet natuurlijk wel genoeg tijd overhouden om verder te bouwen. “Ook al bouw ik het liefst alleen, ik vind het wel leuk om anderen mee te nemen door mijn fantasie. Ik hoop de mensen een beetje te kietelen. Het mooiste zou zijn als ze weggaan en denken: ik ga ook mijn fantasie tot werkelijkheid maken!” Een enkele voorbijganger of fietser kan geluk hebben dat hij een kijkje mag nemen. "Maar ik heb niet altijd zin in praten. Dan zeg ik: Ga zelf maor kiek'n."

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Tijdens Popfestival Pollepop (mei) speelt ieder jaar een andere liveband de feestschuur plat.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Blesdijke.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Blesdijke op Facebook.

- Dorpsraad: - Dorpsbelang Blesdijke.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Blesdijke.

Reactie toevoegen