Blauwhuis

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

blauwhuis_fyfkesryk_kopie.jpg

Blauwhuis is een van de schaarse katholieke 'enclaves' in Fryslân, en daarmee een van de schaarse Friese plaatsen waar carnaval wordt gevierd. Tijdens carnaval heet Blauwhuis 'Fyfkesryk'

Blauwhuis is een van de schaarse katholieke 'enclaves' in Fryslân, en daarmee een van de schaarse Friese plaatsen waar carnaval wordt gevierd. Tijdens carnaval heet Blauwhuis 'Fyfkesryk'

blauwhuis_3.jpg

In Blauwhuis aangekomen.

In Blauwhuis aangekomen.

blauwhuis.jpg

Blauwhuis, het Mekka van het Friese paard

Blauwhuis, het Mekka van het Friese paard

blauwhuis_2.jpg

Blauwhuis, dorpsgezicht

Blauwhuis, dorpsgezicht

blauwhuis groeten uit 1957 [640x480].jpg

Blauwhuis, Groeten uit, 1957

Blauwhuis, Groeten uit, 1957

Blauwhuis

Terug naar boven

Status

- Blauwhuis is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 2010 gemeente Wymbritseradiel.

- De gemeenteraad van Wymbritseradiel heeft op 19-10-1949 besloten om Blauwhuis de dorpsstatus te verlenen. Voorheen viel het als buurtschap onder het dorp Westhem.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Blauhûs.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Fyfkesryk.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Blauwhuis ligt N van het meer Aldegeaster Brekken, NO van de dorpen Hieslum en Greonterp, O van de dorpen Dedgum en Parrega, ZO van het dorp Tjerkwerd, Z van de A7 en de stad Bolsward, ZW van de dorpen Wolsum en Nijland, WZW van het dorp Folsgare en de stad Sneek, WNW van het dorp Abbega, NW van het dorp Westhem en NNW van het dorp Oudega.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Blauwhuis 23 huizen met 151 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 250 huizen met ca. 600 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In het gebied rond Blauwhuis zijn veel bewoners na de Reformatie katholiek gebleven. Men bezoekt voortaan in het geheim de mis in schuilkerkjes, bijvoorbeeld in de Tempel vlakbij de Oudegaster Brekken, in de Sensmeer of in het Blauwe Huis, op de plaats waar sinds 1971 het Teatskehús staat. Blauwhuis had RK-kerkelijk gezien lange tijd een centrumfunctie: er werden veel katholieken uit de verre omgeving begraven. Vóór 1870 werden de katholieke bewoners van deze streek begraven op een niet-katholieke begraafplaats, voorzien van een schepje gewijde aarde in de kist.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie van de dorpen Blauwhuis, Greonterp‚ Westhem en Wolsum (2008).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Blauwhuis heeft 9 rijksmonumenten.

- Blauwhuis is een katholieke enclave in het overwegend protestantse Fryslân. De in 1871 gereed gekomen RK St. Vituskerk verving de schuurkerk die voorheen dienst deed. Onder de link vind je een uitvoerige beschrijving van exterieur en interieur, en kun je lezen in welke reeks van opzichten dit zo'n bijzondere kerk is, reden om het destijds tot rijksmonument te benoemen. Op de begraafplaats hebben rijke boerenfamilies voor opvallende grafmonumenten gezorgd. Verder bevindt zich hier de oudste volledige calvariegroep van Fryslân.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. Op 11-11-2014 werden de inwoners verrast met een 'flashmob' (zie hier voor een toelichting op het begrip flashmob).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Natuurgebied Blauhúster Puollen (NL: Blauwhuister Pollen) omvat de boezemmeertjes It Vliet, Rietmar en Sipkemar (NL: Het Vliet, Rietmeer en Sipkemeer). Het gebied ligt Z van Blauwhuis, NW van Oudega en is per boot toegankelijk vanuit de Z van het gebied gelegen Aldegeaster Brekken (NL: Oudegaasterbrekken). Vanaf land is het te overzien vanaf de weg De Ryp Z van Greonterp en de weg Westerskatting N van Oudega. Ook de fietsroute Aldegeaster Brekken komt langs de meertjes. De meertjes zijn van belang als pleister- en foerageergebied voor watervogels. Vooral de smient komt hier graag. Vaak krijgt hij gezelschap van wintertaling, wilde eend en meerkoet. De kleine rietgans, die in de omringende polders zijn voedsel zoekt, vindt in de meertjes een slaapplaats. Het gebied wordt beheerd door It Fryske Gea.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Blauwhuis.

- Sport: - De Friese Auto Crossclub (FAC) organiseert zijn wedstrijden op de snelle kleibaan van Blauwhuis.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Blauwhuis RK.

Reactie toevoegen