Birkt

Plaats
Buurtschap
Soest Amersfoort
Eemland Utrechtse Heuvelrug
Utrecht

Birkt

Terug naar boven

Status

- Birkt is een buurtschap in de provincie Utrecht, in de streken Eemland en Utrechtse Heuvelrug, in grotendeels gemeente Soest, en deels gemeente Amersfoort.

- De buurtschap Birkt valt, ook voor de postadressen, grotendeels onder het dorp Soest, deels onder de stad Amersfoort.

- Vanouds viel de N ca. helft van het huidige Amersfoortste bedrijventerrein de Isselt onder de buurtschap Birkt, gemeente Soest. In 1940 is dit middels grenscorrectie naar de gemeente Amersfoort gegaan. Sindsdien loopt de grens straks langs de huidige W grens van bedrijventerrein de Isselt, tot aan de Eem. Tegenwoordig wordt het genoemde gebied geheel tot de Isselt gerekend en niet meer tot de Birkt.

- De buurtschap Birkt heeft geen plaatsnaamborden, zodat je slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes kunt zien dat je er bent aangekomen. De buurtschap wordt onderscheiden in de delen Hoge Birkt (in het Z) en Lage Birkt (in het N).

Terug naar boven

Naam

Spelling
In de atlassen staat de plaatsnaam gespeld als De Birkt, de straatnaam ter plaatse is echter Birkt. Wij stellen dan ook voor om ook voor de plaatsnaam de laatste spelling aan te houden.

Oudere vermeldingen
Eind 14e eeuw dat goed in der Birket, 1405 dat guet in die Birct, 1529 Birrick.

Naamsverklaring
- Waarschijnlijk samengesteld uit birk, boomsoort, en het suffix -t, dat productief is bij het vormen van plaatsnamen uit namen van bomen of planten. Vergelijk Berkt, Stokt, Most, Bokt.(1)
- "De naam is mogelijk verwant met het woord berk; dit is de eerste opslag in een niet meer voor schapenteelt in cultuur zijnd en daardoor verwaarloosd heidegebied, het kon daarom voor andere, niet-agrarische doelen gebruikt worden." (bron: A.J. Brongers, Historische Encyclopedie van Amersfoort, 1998)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Birkt ligt rond de gelijknamige weg en rond de wegen Peter van den Breemerweg, A.P. Hilhorstweg (het gedeelte van deze weg ZO van het kruispunt met de Eemweg), Eemweg (het gedeelte van deze weg ZW van de spoorweg), Hooiweg, Verlengde Hooiweg, Ferdinand Huycklaan (O zijde, maar het gedeelte van deze weg rond het kruispunt met de Peter van den Breemerweg: beide zijden) (de hiervoor genoemde wegen maken deel uit van het deel van de buurtschap Lage Birkt, de hierna te noemen wegen van het deel Hoge Birkt), Birkstraat (de N221; het gedeelte van deze weg O van huisnummer 105a), Hofslottersteeg, Zandlaan, Barchman Wuytierslaan (het gedeelte van deze weg W van het kruispunt met de Barchman Wuytierslaan (de N221) en de Soesterweg), Cock Blomhoffpad en Middelhoefseweg. Het Z deel van de buurtschap, Hoge Birkt, is deels industriegebied. De buurtschap ligt tussen de bebouwde kommen van het dorp Soest (O ervan) en de stad Amersfoort (W ervan), en ligt verder Z van de rivier de Eem, ZO van het dorp Baarn en NO van het dorp Soesterberg. Onderdeel van de buurtschap is natuur- en bosgebied Birkhoven, W en N van Dierenpark Amersfoort.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het deel van de buurtschap Hoge Birkt (dan: Hooge Birkt) 18 huizen met 140 inwoners, en het deel Lage Birkt 3 huizen met 10 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap Birkt ca. 120 huizen, ca. 25 woonwagens, ca. 30 bedrijfsgebouwen en ca. 115 verblijfsaccommodaties, met ca. 365 inwoners, verdeeld in ca. 75 huizen, ca. 25 bedrijfsgebouwen en ca. 115 verblijfsaccommodaties, met ca. 190 inwoners voor het deel Hoge Birkt, en ca. 45 huizen, ca. 25 woonwagens en ca. 5 bedrijfsgebouwen, met ca. 175 inwoners voor het deel Lage Birkt.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vroeger waren hier 2 kloosters: Mariënhof (van de Brigitinessen; in 1547 verhuisden deze naar Mariënhof in Amersfoort) en een Augustijner klooster (gesticht in 1394 op de St. Andrieskamp te Amersfoort, later, in 1420, naar de Birkt verplaatst). Beide zijn in 1543 door Maarten van Rossem geplunderd. (bron: zie het 2e streepje onder Naam)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Kapel van Isselt (Isseltseweg 155, Amersfoort) is een 14e-eeuwse grafkapel van de voormalige heerlijkheid Isselt. Vanouds viel het onder de buurtschap Birkt, tegenwoordig ligt het verscholen op het Amersfoortse bedrijventerrein de Isselt.

Reactie toevoegen