Beugt

Plaats
Buurtschap
Bernheze
Noordoost-Brabant As50
Noord-Brabant

Beugt Dinther Kilsdonkse Molen 2 [640x480].jpg

De Kilsdonkse Molen in Beugt is een wereldwijd uniek molencomplex. Waarom dat zo is kun je lezen onder het kopje Bezienswaardigheden. Je kunt er een boek over schrijven. Dat is dan ook gebeurd. Restauratie van het complex is in 2009 gereed gekomen.

De Kilsdonkse Molen in Beugt is een wereldwijd uniek molencomplex. Waarom dat zo is kun je lezen onder het kopje Bezienswaardigheden. Je kunt er een boek over schrijven. Dat is dan ook gebeurd. Restauratie van het complex is in 2009 gereed gekomen.

beugt_huize_zwanenburg.jpg

Naast de molen is er nog een rijksmonument in de buurtschap Beugt, namelijk Huize Zwanenburg, dat oorspronkelijk uit ca. 1400 dateert en in latere eeuwen herhaaldelijk aanbouwen, verbouwen en herbouwen heeft ondergaan. (© JosPé)

Naast de molen is er nog een rijksmonument in de buurtschap Beugt, namelijk Huize Zwanenburg, dat oorspronkelijk uit ca. 1400 dateert en in latere eeuwen herhaaldelijk aanbouwen, verbouwen en herbouwen heeft ondergaan. (© JosPé)

Beugt

Terug naar boven

Status

- Beugt is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant, en daarbinnen in de subregio As50, gemeente Bernheze. T/m 1968 gemeente Dinther. In 1969 over naar gemeente Heeswijk-Dinther, in 1994 over naar gemeente Bernheze.

- De buurtschap Beugt valt onder het dorp Dinther, voor de postadressen ligt het net als Dinther 'in' Heeswijk-Dinther.

- De buurtschap heeft geen plaatsnaambordjes, zodat je slechts aan de straatnaambordjes Laag-Beugt en Hoog-Beugt kunt zien dat je er bent aanbeland.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
De Beug, 1378 kopie 17e eeuw Bueghe, 1794 Buig, 1837-1838 De Beug, 1840 Beugt, 1865 Beug, 1873 Beugt.

Naamsverklaring
De naam lijkt te behoren tot de woordstam van boog, boeg en beugel, woorden die gebaseerd zijn op het begrip 'buigen, krommen'. Mogelijk een kromming of bocht in of aan water, vergelijk het Oudengelse beag 'bocht in een rivier'. De oude vormen verbieden aanknoping bij bucht 'plaats waar de schutter het dolende vee tijdelijk opsloot tot de eigenaar de boete had voldaan'.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Beugt ligt ZO van Dinther, als overwegend lintbebouwing rond de provincialeweg N606 (Dinther - Veghel), die ter plekke voor het W deel Laag-Beugt heet en voor het O deel Hoog-Beugt.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Beugt 28 huizen met 185 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 60 huizen met ca. 150 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2003 is het traject Oss - Eindhoven van de A50 aangelegd, die bij Beugt de N606 doorsnijdt. De N606 is toen met een viaduct over de A50 heengelegd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Kilsdonkse Molen (Kilsdonkseweg 4) is een wereldwijd uniek complex van watervluchtmolen (de enige in Nederland) en oliemolen-watermolen. De Kilsdonkse Molen wordt voor het eerst genoemd in een document uit het jaar 1433, maar is waarschijnlijk al veel ouder. Het complex van de Kilsdonkse Molen bestaat uit een korenmolen (op de rechteroever) die zowel door wind- als door waterkracht aangedreven kan worden en een oliemolen (op de linkeroever) die op waterkracht werkt. In deze vorm dateren de molens uit 1842. De Kilsdonkse Molen is nog één van de vele molens die op de Aa en diens zijrivieren hebben bestaan.

De Kilsdonkse Molen werd gebouwd van relatief kostbare materialen. Diverse technische constructies vonden hier een eerste of op zijn minst vroege toepassing. Molens met een gecombineerde aandrijving, zogenaamde 'watervluchtmolens', komen niet meer voor in Nederland en zijn ook in het buitenland uiterst zeldzaam. Dat geldt ook voor de uitvoering van het mechanisme om de kap met de wieken naar de wind te richten: het 'kettingkruiwerk'. De oliemolen heeft een, voor Noord-Brabant, zeldzame dubbele inrichting die wijst op een grote productiecapaciteit. De oliekelder is nog aanwezig; daarvan is in de provincie geen andere bekend. Het toepassen van veel ijzeren en stalen onderdelen was uitzonderlijk. De combinatie van alle elementen maakt het complex volstrekt uniek op internationale schaal.

Restauratie van het complex is in 2009 gereed gekomen. Waterschap Aa en Maas heeft de Aa omgeleid naar de Kilsdonkse Molen, zodat de Aa nu weer volledig langs de molen stroomt en energie levert aan de waterraderen. De molen is teruggebracht in de toestand van omstreeks 1880. Vrijwillige molenaars houden het geheel in bedrijf.

In 2011 is een prachtig boek verschenen over de geschiedenis van de Kilsdonkse Molen. Het boek De Kilsdonkse Molen, een uniek monument aan de Brabantse Aa is tot stand gekomen met medewerking van o.a. historica Ester Vink, molendeskundige Paul Groen en waterstaatkundige Hans Steenbakkers. De geschiedenis, de bijzondere technische details, de relatie met de rivier, de restauratieaanpak en de toekomst van deze unieke molen worden uitgebreid beschreven. Geïllustreerd met foto's, tekeningen en kaarten uit het verleden en prachtige sfeer- en detailfoto's van fotograaf Wim Roefs uit Loosbroek.

In het bezoekerscentrum kun je meel- en olieproducten van de molens kopen. Verder kun je er een hapje en drankje nuttigen en organiseert men er rondleidingen in de molens en door de omgeving. Het molencomplex is ook een gewilde trouwlocatie. Nadere informatie vind je op de site van de Kilsdonkse Molen.

- Huize Zwanenburg op Hoog Beugt langs de Aa (Zwanenburgseweg), is het enige dat nog over is van de 6 middeleeuwse versterkte huizen die Dinther eens rijk was, en is naast de molen het enige andere rijksmonument in de buurtschap. Het huis stamt oorspronkelijk uit ca. 1400, en heeft in latere eeuwen herhaaldelijk aanbouwen, verbouwen en herbouwen ondergaan.

- In de buurtschap Beugt zijn nog vele oude markante boerderijen te vinden. Onder de link vind je daar tientallen zwart-wit foto's van.

Reactie toevoegen