Beswerd

Plaats
Buurtschap
Westerkwartier
Westerkwartier Middag-Humsterland
Groningen

Beswerd

Terug naar boven

Status

- Beswerd is een buurtschap in de provincie Groningen, in de streken Westerkwartier en Middag-Humsterland en de gemeente Westerkwartier. T/m 1989 gemeente Ezinge. In 1990 over naar gemeente Winsum, in 2019 over naar gemeente Westerkwartier.

- De buurtschap Beswerd valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Feerwerd.

- De buurtschap Beswerd ligt buiten de bebouwde kom en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Beskwerd, Bespwerd, Besperd.

Oudere vermeldingen
855 ingevoegd ca. 890 kopie 9e-10e eeuw Buxingi 11e eeuw Bohsingi, 1446 kopie en 1459 Beswert, 1516 en 1552 Bexsem, 1558 en 1781 Beswert.

Naamsverklaring
De oudste vormen wijzen op een afleiding met het suffix -ingi van een persoonsnaam Bokse*, een afleiding met het suffix -ing- van de persoonsnaam Bonne met als betekenis 'bij de lieden van Bokse*'. Beswerd betekent zoiets als wert = werd 'terp, bewoonde hoogte' van (de lieden van) Bokse. Bexsem is een variant met of aangeleund aan heem 'woonplaats, woning'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Beswerd ligt 2 km Z van het dorp Feerwerd, rond een W zijtak van - vanuit het dorp gezien - het eind van de Meedenerweg. Daarna loopt de weg overigens naar het Z door als Medenerweg, met één e dus, op grondgebied van de voormalige gemeente Zuidhorn (kern Den Ham), kennelijk om de verschillende - voormalige - gemeente-delen van deze weg van elkaar te onderscheiden. De buurtschap ligt verder NO van het dorp Den Ham, N van het dorp Aduard, WNW van het dorp Adorp, WZW van het dorp Sauwerd, ZW van de dorpen Wetsinge en Garnwerd, ZZO van het dorp Ezinge en ZO van de dorpen Saaksum en Oldehove.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Beswerd 2 huizen met 16 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap 2 boerderijen en 2 arbeidershuisjes aan de voet van een wierde (hoogte ca. 2,6 meter boven NAP) en nog eens 2 boerderijen iets daarbuiten, en zal derhalve ca. 15 inwoners hebben.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De buurtschap heeft 1 rijksmonument: kop-hals-rompboerderij Groot-Beswerd uit 1e helft 19e eeuw op Meedenerweg 23. Het bedrijfsgedeelte en de schuur van de boerderij zijn in 2018 grondig gerestaureerd. De Provincie heeft hiervoor  200.000 euro subsidie beschikbaar gesteld.

- W hiervan ligt boerderij Oud-Beswerd of Lutje- of Klein-Beswerd. Begin 21e eeuw is bij deze boerderij een nieuwe bedrijfswoning gebouwd en komen de 2 arbeidershuisjes die bij het complex horen, leeg te staan. Door de milieuwetgeving m.b.t. 'stankcirkels' konden de huizen niet meer bewoond worden en dreigden ze te vervallen. Nadat historica Nina van den Broek in 2004 in het blad Noorderbreedte een kritisch artikel publiceerde over de dreigende teloorgang van dit cultuurhistorisch waardevolle ensemble, stelde de gemeente Winsum een gedoogbeleid in rond de huisjes, zodat ze weer bewoond konden worden.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het gaat slecht met de weidevogels in Groningen. Het aantal paartjes van de grutto is in enkele tientallen jaren afgenomen van 6000 naar ca. 1000. Het Groninger Landschap beheert belangrijke weidevogelgebieden in het Reitdiepgebied. Het gebied met de hoogste dichtheden grutto’s is de Medenertilsterpolder, gelegen in Middag-Humsterland, tussen de buurtschappen Beswerd en Hardeweer. Met een oppervlak van 25 hectare was het reservaat eigenlijk te klein voor een gezonde weidevogelstand. Daarom heeft Het Groninger Landschap er in 2017 nog eens 25 hectare aangekocht, waarmee het reservaat is vergroot, wat de uitgangssituatie voor weidevogels sterk verbetert. De aankoop bij de Medenertilsterpolder is mogelijk gemaakt door een grote particuliere gift aan Het Groninger Landschap. Daarnaast is de aankoop gefinancierd met middelen die zijn vrijgekomen bij een kavelruil in Reitdiep-Noord.

Reactie toevoegen