Berkhout

Plaats
Dorp
Koggenland
West-Friesland
Noord-Holland

berkhout_heemkundekring_hkbb.jpg

Historische Kring Berckhout Bobel Dijck is in 2010 opgericht

Historische Kring Berckhout Bobel Dijck is in 2010 opgericht

berkhout_zegt_nee_tegen_distriport_kopie.jpg

Werkgroep Berkhout is Boos strijdt voor het groen en open houden van het Berkhoutse landschap, dus geen bedrijventerrein Distriport waarvan nut en noodzaak niet zijn aangetoond, en geen lelijke windmolens te dicht bij de lintbebouwing in deze groene oase

Werkgroep Berkhout is Boos strijdt voor het groen en open houden van het Berkhoutse landschap, dus geen bedrijventerrein Distriport waarvan nut en noodzaak niet zijn aangetoond, en geen lelijke windmolens te dicht bij de lintbebouwing in deze groene oase

Berkhout.JPG

Voorjaar in Berkhout

Voorjaar in Berkhout

Berkhout (2).JPG

De bloembollen kruipen in het voorjaar weer uit hun holen in Berkhout, een groen paradijsje op steenworp afstand van de stad Hoorn

De bloembollen kruipen in het voorjaar weer uit hun holen in Berkhout, een groen paradijsje op steenworp afstand van de stad Hoorn

NH gemeente Berkhout in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Berkhout anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gemeente Berkhout anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

Berkhout

Terug naar boven

Status

- Berkhout is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland, gemeente Koggenland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1978. In 1979 over naar gemeente Wester-Koggenland, in 2007 over naar gemeente Koggenland.

- Wapen van de voormalige gemeente Berkhout.

- Onder het dorp Berkhout vallen ook de buurtschappen Bobeldijk (grotendeels; voor de postadressen), De Hulk (deels), Lekermeer (deels) en Oosteinde. Andere buurtschappen die vanouds onder dit dorp vielen (zie bij Statistische gegevens) vallen inmiddels onder andere dorpen of zijn in de loop der tijd zelf een dorp geworden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Ca. 1312 Berchout, 1387 Berchout, 1745 Berckhout.

Naamsverklaring
Samenstelling van hout 'hoogstemmig bos' en de boomnaam berk.(1)

Terug naar boven

Ligging

Berkhout ligt direct W van Hoorn, NO van Avenhorn en grenst in het O aan de A7.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Berkhout 254 huizen met 1.438 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 127/766 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen De Burg 3/14, De Goorn 21/98, Zuid-Spierdijk 44/228, Bobeldijk 29/143, De Leek of Leekermeer 4/20, Baarsdorpermeer of Baarsdorp of Berkhoutermeer 8/52, Zuidermeer 10/62, Zeedijk en De Hulk 5/43 en De Groote Waal 3/12. De gemeente omvatte verder nog de buurtschap Hoogendijk. Tegenwoordig heeft het dorp (inclusief de onder Status vermelde bijbehorende buurtschappen) ca. 1.000 huizen met ca. 2.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het dorp Berkhout was oorspronkelijk een lintbebouwing met in het midden het eigenlijke dorp. De andere delen met bewoning waren vroeger buurtschappen. Zo waren er het Westeinde en het Oosteinde. Westeinde was het westelijk einde van het dorp, met in het westen dáárvan nog de buurtschap De Burgt. Door uitbreiding van de bewoning verdween het verschil tussen Westeinde en de dorpskern, en daarmee verdween Westeinde als plaatsaanduiding. Alleen De Burgt vormde lange tijd een uitzondering, maar uiteindelijk verdween ook deze naam als plaatsaanduiding. In de jaren zeventig van de 20e eeuw werd de straat De Burg van de oude buurtschap De Burgt onderdeel van het dorp De Goorn.

Oosteinde wordt ter plekke nog wel als buurtschap beschouwd, vooral omdat de bewoning daar niet zo sterk is uitgebreid als op het Westeinde, zij het dat het oorspronkelijk begin van het Oosteinde, bij de dorpskern, tot de kern Berkhout wordt gerekend. De grens tussen dorp en buurtschap ligt nu bij de eerste grote sloot die het Oosteinde kruist vanuit het dorp gezien.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de voormalige gemeente) Berkhout, kun je terecht bij de in 2010 opgerichte Historische Kring Berckhout Bobel Dijck. De historische kring geeft jaarlijks een Jaarboek uit met verhalen over het dorp en zijn buurtschappen in vroeger tijden. - Het Jaarboek 2010 is inmiddels uitverkocht maar is via de link nu ook online te lezen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het comité Berkhout is Boos verzet zich o.a. tegen de komst van het beoogde (boven)regionale, ruim 120 ha grote bedrijventerrein Distriport Z van het dorp. Uiteraard omdat men het groene open landschap ter plekke graag zo wil houden, maar ook omdat nut en noodzaak niet zijn aangetoond. Ramingen uit het verleden over vermeende behoefte aan (boven)regionaal bedrijventerrein blijken wel érg optimistisch te zijn geweest. Zie hiervoor verder het persbericht Provincie Noord-Holland over behoefte bedrijventerreinen Noord-Holland Noord d.d. 17-4-2013. Ook het recente rapport van div. onderzoeksbureaus Ondernemend West-Friesland. Vervolg behoefteraming werklocaties (juli 2014, gepubliceerd feb. 2015) is er duidelijk over: er zijn genoeg lokale en regionale bedrijventerreinen in de regio voor de komende decennia. Het rapport onderbouwt waarom er geen nut en noodzaak is om Distriport te ontwikkelen en adviseert ook expliciet om dit niet te doen. Zie ook naar aanleiding hiervan de open brief aan Proviciale Staten van Berkhout is Boos d.d. 22-2-2015.

Stand van zaken anno december 2016: Het college van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland wil de locatie Distriport in zijn geheel benoemen als niet te ontwikkelen bedrijventerrein in het op te stellen ‘Regionaal convenant werklocaties West-Friesland' als planningsopgave binnen de Provinciale Ruimtelijke Verordening. Alle provinciale grond bij Distriport wil het college verkopen. Het provinciebestuur gaat onderzoeken of een ontwikkeling van Distriport tot een grootschalig zonnepark wenselijk en realiseerbaar is.

- Er waren ook plannen om in het buitengebied van het dorp een aantal grote windturbines te plaatsen. Ook daar waren de inwoners niet blij mee. Ze waren niet van plan zich daarbij neer te leggen en hebben hier uiteraard tegen geprotesteerd. In februari 2015 heeft Gedeputeerde Staten voorgesteld om de minimale afstand tussen windturbines en woonhuizen te vergroten, waardoor o.a. de locatie Berkhout / Bobeldijk zou afvallen. Provinciale Staten heeft hier in maart 2015 mee ingestemd, waardoor deze potentiële locatie voor windturbines dus van de baan is.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Berkhout heeft 7 rijksmonumenten.

- Stichting Berkhouter Kerk beheert de Hervormde Kerk van Berkhout uit 1884 (Kerkebuurt 172). De doelstelling van de stichting is om het kerkgebouw als rijksmonument te behouden. Het kerkgebouw is na een restauratie die in 2013 is gereedgekomen, beschikbaar voor erediensten - die er ca. 1x in de 3 weken nog altijd plaatsvinden, in roulatie met Avenhorn en Ursem, samen de Protestantse Gemeente Koggenland vormend - en voor activiteiten die worden georganiseerd door instellingen met een maatschappelijke of culturele achtergrond. Heb je een concert, ander optreden, vergadering of wil je een workshop of expositie organiseren? Dat is allemaal mogelijk in Cultureel Centrum Berkhouter Kerk.

Het gebouw is een multifunctionele ruimte met eigentijds comfort en voorzieningen. De kerk kan voor velerlei doelen gebruikt worden. Door het verplaatsbare podium is de inrichting en opstelling heel flexibel. Naast de kerkbanken beschikken ze over comfortabele stoelen. Zo kan ruimte geboden worden aan ca. 200 personen. Ook kleinere gezelschappen zijn welkom; er kunnen intieme ruimtes worden gecreëerd. Voor muzikale begeleiding kan gebruik gemaakt worden van het monumentale Van Dam orgel of van de piano. Verder is er nog een kleine vergaderruimte, voor ongeveer 15 personen. Deze is helemaal in oude stijl teruggebracht. Vrijwilligers van de stichting verzorgen de koffie en andere drankjes tijdens de bijeenkomsten, tenzij daar andere afspraken over gemaakt worden.

- Gevelstenen in Berkhout.

- Bromfietsmuseum Berkhout van Cor Grotenhuis is geopend als het bordje Bromfietsmuseum buiten hangt.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Stichting Berkhouter Dorpsvertier organiseert diverse evenementen door het jaar heen.

- De commissie Kap en Dek van het Westfries Genootschap - die zich inzet voor behoud van de streekdracht en hoofdtooi - organiseert op een zaterdag begin februari de jaarlijkse veiling in Café De Ridder (Kerkebuurt 171), waar je vanaf 12.30 uur de kavels kunt bezichtigen. Zolders en kasten zijn leeggehaald waarbij telkens een schat aan kavels tevoorschijn komt. Van oude gebruiksartikelen tot serviesgoed, van historisch ondergoed tot kostuums, van textiel tot merklappen en originele sieraden. Voorafgaand aan de veiling showen de dames van de kostuumcursussen wat in vele uurtjes naaiwerk is gemaakt. Mooie creaties van de Westfriese streekdracht die tijdens het komende folkloreseizoen weer met plezier gedragen worden. Een lust voor het oog en velen beleven hier veel kijkplezier. Zaal open: 12.30 uur. Kostuumshow: 13.30 uur. Veiling: 14.30 uur.

- Stichting Berkhouse organiseert wat ze noemen de Kermisborrel Berkhout (op een zaterdag begin mei), wat in de praktijk een dance/houseparty is. Volgens hun Facebookpagina is het "het hoogtepunt van de kermissen in West-Friesland". Voor een indruk van hoe het eraan toegaat zie de Aftermovie Kermisborrel 2017.

- Op een zondag eind juni is er de Amusementtocht. De tocht brengt u langs diverse locaties in en om Berkhout en op iedere locatie krijgt u een hapje en een drankje geserveerd. Bovendien is er live muziek. U gaat bijvoorbeeld langs bij een loonbedrijf, boerderij, windmolens, camping, gemaal en een manege. De tocht is zo'n 15 km lang en u legt hem af per fiets of brommer. Wie heel sportief is, kan de route natuurlijk ook lopen. Op het deelnameformulier staan een aantal puzzelopdrachten, waarmee mooie prijzen te winnen zijn.

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de in 1987 gerealiseerde IJsbaan 't Wijdt van IJsclub Berkhout. Onder de 1e link vind je een videoreportage van de opening van de ijsbaan in 1987.

Terug naar boven

Beeld

- Site van de familie Beemsterboer met honderden oude ansichtkaarten en foto's van Berkhout* en omgeving (De Goorn, Middelweg, De Hulk, Bobeldijk, Avenhorn en Grosthuizen / Scharwoude), waaronder veel zeldzame en zelfs unieke exemplaren. Extra bijzonder is dat zij naast de oude ansichtkaart of foto tevens een foto hebben gemaakt en geplaatst van de huidige situatie, zodat je in één oogopslag kunt zien wat er van vroeger al dan niet nog in het huidige straatbeeld te herkennen is.
* Verdeeld in Westeinde, Kerkebuurt, Oosteinde, Slagterslaan.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Berkhout (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Actualiteiten uit Berkhout op Facebook.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool Geert Holle. - Peuterspeelzaal De Berkkabouter.

- Muziek: - Muziekvereniging Volharding is een harmonieorkest bestaande uit ca. 30 muzikanten. Ze spelen een grote verscheidenheid aan muziekgenres en -stijlen. Naast het harmonieorkest heeft de Volharding ook een Opleidingsorkest. Dit orkest bestaat uit ca. 35 muzikanten, op de meest uiteenlopende instrumenten. Traditionele instrumenten aangevuld met keyboard, viool, gitaar en blokfluit zorgen voor een uniek geluid.

- Sport: - v.v. Berkhout (voetbal). - Tennisvereniging De Berk. - Gymvereniging Olympia.

- Brandweer: - Brandweer Berkhout.

- Zorg: - Verzorgingshuis De Berkenhof bestaat uit 33 zorgappartementen en 32 aanleunwoningen (waarvan 16 van de gemeente Koggenland). In de recreatiezaal worden regelmatig activiteiten georganiseerd. Ook buurtbewoners zijn daarbij welkom.

Reacties

(1)

Dank voor de informatieve website welke een indruk geeft van Berkhout in vroeger tijden. Mijn grootmoeder Antje Tensen is daar geboren op 25/01/1874 en nog meer familieleden. Ik probeer om meer achtergronden te krijgen over Berkhout uit die dagen.
Hartelijk Dank.

Red.:
Graag gedaan. Veel succes gewenst met uw zoektocht naar verdere gegevens uit die tijd.

Reactie toevoegen