Berghem

Plaats
Dorp
Oss
Noordoost-Brabant
Noord-Brabant

berghem gemeentehuis [640x480].jpg

Het voormalige gemeentehuis van Berghem dateert uit 1930 en is een rijksmonument

Het voormalige gemeentehuis van Berghem dateert uit 1930 en is een rijksmonument

NB gemeente Berghem in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Berghem in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Berghem in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Berghem

Terug naar boven

Status

- Berghem is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant, gemeente Oss. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1993.

- Wapen van de voormalige gemeente Berghem.

- Onder het dorp Berghem vallen ook de buurtschappen Achterste Heide, Duurendseind en Gement.

Terug naar boven

Naam

In het Brabants
Barge.

Oudere vermeldingen
1286 kopie 18e eeuw Berchem, 1312-1350 Berghiem, 1476 Berchen, 1546 Berchem.

Naamsverklaring
Samenstelling van berg 'terreinverheffing, heuvel' en heem 'woonplaats, woning'.(1)

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp het Knollenrijk.

Terug naar boven

Ligging

Berghem grenst in het W aan Oss, in het N aan Macharen, Megen en Haren, in het NO aan Deursen-Dennenburg, in het O aan Herpen en Schaijk en in het ZW aan Nistelrode. In het uiterste Z van het dorpsgebied ligt een deel van Knooppunt Paalgraven (A50/A59).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en het dorp Berghem 309 huizen met 1.906 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 4.000 huizen met ca. 10.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Berghem, kun je terecht bij de volgende instantie en site:

- Vereniging Heemkunde Berchs Heem is opgericht in 1992 en heeft ruim 225 leden. De vereniging heeft een zeer informatieve site. Zo hebben ze ruim 4300 foto's van Berghem en haar inwoners, die via hun Beeldbank in te zien zijn. Verder hebben ze in 25 jaar tijd 800 pagina's geschiedenis van Berghem opgetekend, die voorheen alleen werd aangeboden via hun periodiek ‘’het Vagevenster’’. Ook dit is sinds kort allemaal op de site te vinden. Het betreft 34 Vagevensters met 1 extra Vagevenster over de oorlogsslachtoffers die op het Berghems oorlogsmonument staan vermeld. De verhalen gaan over verschillende onderwerpen zoals het lokale verzet, 100 jaar zusters van liefde, burenhulp in de jaren vijftig, bodemvondsten, verloskunde etc. Berchs Heem hoopt  vele mensen uit binnen en buitenland die een Berghemse achtergrond hebben hiermee blij te maken. De vereniging zal in de toekomst nog meer niet eerder gepubliceerde verhalen van het dorp via hun website laten zien.

- Verhalen over de geschiedenis van Berghem op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Berghem heeft 10 rijksmonumenten.

- Berghem heeft 10 gemeentelijke monumenten.

- Molen Anna.

- Mariakapel.

- Gevelstenen in Berghem.

- Beschrijving orgel Sint-Willibrorduskerk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Tijdens carnaval heet het dorp 'het Knollenrijk'. Stichting Carnaval Berghem heeft als doel het openbare carnaval in het Knollenrijk te bevorderen in de meest brede zin van het woord. - Op carnavalszondag is er in het dorp de Verlichte Carnavalsoptocht (de oudste van Nederland), die in de loop der jaren is uitgegroeid tot een evenement dat zijn weerga niet kent. Op deze avond komen tienduizenden bezoekers naar Berghem om de Verlichte Carnavalsoptocht te aanschouwen. Het thema van de Verlichte Carnavalsoptocht 2019 is '55 Jaar Vol Wonderen'. De diverse loopgroepen, kleine en grote praalwagens die deelnemen aan de Verlichte Carnavalsoptocht verwerken dit thema in hun creaties. Voor deze editie kunnen de creatieve geesten flink aan de slag met alle oude thema's van de verlichte optocht. Voor ieder wat wils dus. De praalwagens halen lengtes van wel 25 meter, zijn tot maar liefst 8 meter hoog en zijn verlicht met duizenden lampjes. Natuurlijk is er ook veel muziek, zoals dweilorkesten, drumbands, DJ’s en andere artiesten. Ook worden diverse huizen en tuinen langs het parcours op een sierlijke manier verlicht en versierd. De straatverlichting wordt juist gedoofd om extra sfeer te creëren.

- De Bergse Kermis is er gedurende 5 dagen in juli.

- Stichting Berghem Bruist is opgericht in 2001. Iedere twee jaar organiseert de stichting een evenement op een andere locatie in het dorp. De eerstvolgende keer is september 2019.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Openluchttheater Hoessenbosch valt onder buurtschap Achterste Heide en wordt daarom aldaar beschreven.

- Wandelsportvereniging WSV De Osse Maaskant in Berghem is in 2013 opgericht, met als doel om in de gemeente Oss zo veel mogelijk mensen aan het wandelen te krijgen tegen zo laag mogelijke kosten. Wandelen kan altijd en bijna overal. Er zijn vele wandelwegen, bezienswaardigheden, natuurpaden etc. in Oss en omgeving, en natuurgebieden zoals Herperduin, Slabroek en de Schaijkse bossen. Door het jaar heen organiseert de vereniging diverse wandeltochten, waarvoor zie hun Wandelprogramma.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Berghem (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Berghem.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Berghem is opgericht in 1994.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Berchplaets is het sociaal-maatschappelijke en culturele hart van het dorp. Met het in gebruik nemen van de nieuwbouw van De Berchplaets in augustus 2013 komt een voorziening beschikbaar die een ontmoetingsplek is voor alle inwoners van Berghem. Het biedt onderdak aan een groot aantal bestaande dorpsfuncties, zoals het Tonpraote Festijn, Carnaval, de Bergse Kwis, de nieuwjaarsreceptie van de Dorpsraad, de toneeluitvoeringen van Amicitia en diverse ouderenactiviteiten. Het gebouw biedt de verenigingen perspectief, zodat ze kunnen werken aan nieuwe activiteiten om bij de tijd te blijven en zo hun ledenaantal te laten groeien.

Een bijzondere functie voor dit gebouw is die van overdekt dorpsplein. Als centrale ontmoetingsplek voor alle inwoners met een uitstekend horecagedeelte is het een belangrijke faciliteit, waar niet alleen de leden van de verenigingen van zullen profiteren. Uit deze ontmoeting kunnen nieuwe initiatieven en activiteiten ontstaan. De inwoners uit alle delen van Berghem, ook uit de nieuwe wijken Piekenhoef en ’t Reut, kunnen elkaar nu nog beter weten te vinden. De band tussen de wijken wordt verstekt, en daarmee het ‘wij-gevoel’ van alle inwoners van deze vroegere gemeente. Naast de traditionele activiteiten is het denkbaar dat het dorpshuis ook wordt benut als uitvalsbasis voor lokale initiatieven. Zo kunnen ook lokale initiatiefnemers/ondernemers gebruik maken van verschillende ruimtes voor het geven van workshops en cursussen.

- Jongeren: - KPJ Berghem is opgericht in 1927. Naast handbal, beachhandbal en de jaarlijkse Jeugdzeskamp en Dorpszeskamp (weekend in juni) organiseert de KPJ ook nog andere activiteiten voor eigen leden. Zo wordt er jaarlijks een afsluitingsdag georganiseerd met bijv. een barbecue, een weekendje weg, een avond stappen etc.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Berghem.

Reactie toevoegen