Berg (Cadier en Keer)

Plaats
Buurtschap
Eijsden-Margraten
Heuvelland
Limburg

Berg (Cadier en Keer)

Terug naar boven

Status

- Berg is een buurtschap in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Eijsden-Margraten. T/m 4-8-1828 gemeente Heer en Keer (geheel), per 5-8-1828 grotendeels gemeente Heer (dit betrof slechts een wijziging van de gemeentenaam Heer en Keer in Heer per die datum), en voor een klein deel over naar gemeente Cadier en Keer (die t/m 4-8-1828 gemeente Cadier heette). Per 1-7-1970 is het gedeelte van de buurtschap in de toen opgeheven gemeente Heer, door middel van een grenscorrectie, overgegaan naar de gemeente Cadier en Keer (en niet samen met de rest van Heer overgegaan naar de gemeente Maastricht). In 1982 over naar gemeente Margraten, in 2011 over naar gemeente Eijsden-Margraten.

- De buurtschap Berg valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Cadier en Keer.

- De buurtschap Berg heeft geen plaatsnaamborden, en ook geen gelijkluidende straatnaam - wat bij veel andere buurtschappen wél het geval is - zodat je ter plekke nergens aan kunt zien dat en wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Berg.

Naamsverklaring
Betekent ongetwijfeld net als het nabijgelegen Berg (en Terblijt) letterlijk ´bij of op de berg´ (= heuvel).

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Berg ligt WNW van het dorp Margraten en direct NW van het dorp Cadier en Keer, op de helling van de Heerderberg / Keerderberg, en ligt rond de Pater Kustersweg en de Rijksweg (de N278). De buurtschap ligt verder O van de stad Maastricht en het 'dorp in de stad' Heer, ZO van het 'dorp in de stad' Amby, ZW van het dorp Bemelen en NNO van het dorp Gronsveld.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Berg heeft ca. 65 huizen met ca. 160 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Op de hoek Pater Kustersweg-Rijksweg staat een ongevalskruis. Op 18 december 1840 verongelukte hier Christiaan Servaes Schrijnemaeckers. Tekst op het kruis: “Eenen opregten dinaer van God. Hij was geenen Dronkkar of Godslasterar."

- Als je vanaf de Rijksweg de smalle Pater Kustersweg betreedt, zie je na een paar honderd meter aan de linkerkant op nr. 24 het majestueuze Huize Sint Gerlach, ooit gebouwd als katholiek sanatorium voor drankzuchtigen, tegenwoordig in gebruik als vergadercentrum en gasthuis voor paters van het H. Hart van Jezus. Het is een rijksmonument uit 1915, in een traditionele bouwstijl naar een ontwerp van architect N. Ramakers uit Sittard. In het dal liggen de gebouwen van de technische school en het speciaal onderwijs. Als je nog een paar honderd meter doorloopt, tot na het dierenparkje, kun je genieten van een fraai uitzicht op de Maastrichtse wijk Heer en het heuvelachtige achterland.

- Internaat Huize St. Joseph (‘Sint Joep’) is een school voor SO en VSO onderwijs.

- Oorlogsmonument (na het dierenparkje linksaf). Op 12 september 1944 naderden de Amerikaanse bevrijders het zuidelijk deel van Limburg. Op dat moment waren mannen en vrouwen van het Belgische Geheime Leger door de Duitsers in de kelders van huize Sint Joseph gevangen gezet. Deze verzetsstrijders waren twee dagen eerder door de Duitsers opgepakt in de bossen van het Belgische Rotem. De nadering van de bevrijders en de op handen zijnde nederlaag moet de Duitsers tot een geweldig wraakgevoel hebben aangezet. In de avond van 12 september werden twaalf van de verzetsstrijders, elf Belgen en een Rus, wiens identiteit nooit bekend is geworden, zonder enige vorm van proces doodgeschoten. De Amerikaanse bevrijders bevonden zich op enkele kilometers van Huize Sint Joseph. Een dag later werden Noorbeek en Mesch bevrijd, weer een dag later Heer en Maastricht. Ook de veertien overgebleven leden van het Geheime Leger werden uit de kelders gehaald. Voor twaalf van hen kwam de bevrijding echter een dag te laat.

Burgemeester Kessen van de toenmalige gemeente Heer nam in 1945 het initiatief om jaarlijks rond 12 september een herdenking te houden. Ook wilde hij het houten kruis, dat na de bevrijding op de executieplaats was neergezet, vervangen door een duurzaam gedenkteken. De gemeente Heer, verenigingen, ondernemers en particulieren brachten 3.500 gulden bij elkaar. Beeldhouwer Weerts uit Maastricht vervaardigde een stenen beeld, voorstellend een drietal krijgshaftige mannen die met de vlag voorop ten strijde trekken. Zij worden geflankeerd door de Vlaamse Leeuw. Vier jaar na de laffe moord op de twaalf werd het monument onthuld. Jaarlijks wordt op de tweede zondag van september een herdenkingsplechtigheid gehouden bij het monument, georganiseerd door de Wapenbroeders Heuvelland, die het gedenkteken geadopteerd hebben. (3020 13-7-2002)

- Begraafplaats van kloosterlingen (bij het oorlogsmonument).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het dierenparkje van huize St. Joseph (Pater Kustersweg, na de witte huizen aan je linkerhand) heet formeel hertenkamp, maar er lopen ook allerlei andere soorten dieren rond. De meeste zijn er door schenking terechtgekomen. Het park wordt onderhouden en opgeknapt door leerlingen van het internaat.

- Ter hoogte van het dierenparkje bevind je je bij de Nieuwe Sint-Josephgroeve en de Scharnderberg (genoemd naar de nabijgelegen Maastrichtse wijk Scharn). Beide zijn voormalige onderaardse kalksteengroeven, waar bouwstenen zijn gewonnen, onder meer voor de bouw van Huize Sint Joseph. In de Tweede Wereldoorlog hebben zij als schuilkelder dienst gedaan. De groeven zijn nu in beheer bij de Studiegroep Onderaardse Kalksteengroeven* van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg. De groeven zijn ingericht als natuurreservaat ter bescherming van de overwinterende vleermuizen. De onderaardse gangenstelsels zijn een natuurmonument vanwege de historische en mijnbouwkundige waarden.
* Tel. 043-3505490.

- Tegen de beboste mergelhellingen van de Keerderberg ligt Landgoed Heerdeberg. Een verrassend groene plek omringd door boomgaarden en weilanden, onderaardse grotten, met uitzicht op Maastricht en de Sint Pietersberg. Op dit landgoed zijn natuur, cultuur en streekproducten samengebracht. Het landgoed is in eigendom van een familie die ernaar streeft om voor deze en volgende generaties er een bijzondere plek van te maken. Zo zetten ze zich er onder meer voor in om oorspronkelijke agrarische functies in ere te herstellen.  Je vindt er o.a. Bonte Bentheimer biggen die er vrij rondscharrelen, kippen, schapen, als ook een Afrikaanse Beeldentuin, slagerij en café waar de producten van het land geproefd en gekocht kunnen worden.

De varkenshouderij van Landgoed Heerdeberg heeft in juli 2017 van Stichting Varkens in Nood de kwalificatie 'vijfsterren-varkensboer' toegekend gekregen. Anno 2018 zijn er daar nog slechts ca. 40 van in heel Nederland, en in Limburg is dit zelfs tot heden de enige. Varkenshouderijen die het vijfsterren-predicaat van Varkens in Nood hebben gekregen, houden hun dieren allemaal in een zo natuurlijk mogelijke omgeving. Ook worden de biggetjes niet te vroeg weggehaald bij de moederzeug. (bron en voor nadere informatie zie de videoreportage van 1Limburg, 2-7-2017)

Met de Afrikaanse Beeldentuin steunt de familie, o.a. startende vrouwelijke ondernemers in Zimbabwe middels het verstrekken van microkredieten. Zo wordt de economie gestimuleerd op de plek waar de beelden oorspronkelijk vandaan komen. Hiervoor is de Bernard Matemera Foundation opgericht. Een fonds dat de naam draagt van Bernard Matemera, de vader van de Zimbabwe kunstenaars. In het hoogseizoen geven ervaren kunstenaars uit Zimbabwe hier beeldhouw-workshops.

Het gebied kent een rijke historie die terug gaat tot de 15e eeuw. Landgoed Heerdeberg was oorspronkelijk onderdeel van een voogdij voor jongens in Heer, Maastricht. De agrarische gebouwen en weides voorzagen in een groot deel van de voedselvoorziening van het klooster. Langs de steile rand van het plateau loopt een ecologische corridor in noord-zuid richting, van het Savelsbos via de Trichterweg en Riesenberg naar de Scharnderberg. Deze bestaat uit bossen en graften. Samen met het bos bij Huize St. Joseph vormt het bos van de Scharnderberg een belangrijke stepping stone in dit lint van bossen en graften. Een bijzonderheid is dat het bos zich als een hellingbos boven een groevecomplex bevindt.

Het aangelegde park dat toegang geeft tot het aangrenzende Savelsbos maakt van Landgoed Heerdeberg de entreepoort tot een uniek natuurgebied. In de loop van de eeuwen hebben er bijzondere beschermde dieren- en plantensoorten overleefd. Na recente aanpassingen zijn de natuurwaarden verder verbeterd.

Reactie toevoegen