Bentelo

Plaats
Dorp
Hof van Twente
Twente
Overijssel

Bentelo O.L. Vrouwestraat locatie voormalig gemeentehuis Ambt Delden [640x480].jpg

Bentelo, het voormalige gemeentehuis van Ambt Delden te Bentelo is in 2007 gesloopt. Daarvoor in de plaats zijn huizen gebouwd. Op de foto de huizen aan de voorzijde van het voormalige gemeentehuis.

Bentelo, het voormalige gemeentehuis van Ambt Delden te Bentelo is in 2007 gesloopt. Daarvoor in de plaats zijn huizen gebouwd. Op de foto de huizen aan de voorzijde van het voormalige gemeentehuis.

Bentelo De Bosweide Plan De Borre [640x480].jpg

Bentelo, de meest recente uitbreiding van het dorp: Plan De Borre, hier gezien vanaf De Bosweide in ZO richting.

Bentelo, de meest recente uitbreiding van het dorp: Plan De Borre, hier gezien vanaf De Bosweide in ZO richting.

Bentelo Grondhuttenweg kombord [640x480].jpg

Bentelo, dorpsingang vanaf de Grondhuttenweg

Bentelo, dorpsingang vanaf de Grondhuttenweg

Bentelo Eschweg Benteler Es [640x480].jpg

Bentelo, de Benteler Es gezien vanaf de Eschweg

Bentelo, de Benteler Es gezien vanaf de Eschweg

Bentelo RK kerk O.L. Vrouwestraat zijkant [640x480].jpg

Bentelo, zijkant RK kerk Onze Lieve Vrouwe van Altijddurende Bijstand. Rechts net buiten beeld bevindt zich de pastorie.

Bentelo, zijkant RK kerk Onze Lieve Vrouwe van Altijddurende Bijstand. Rechts net buiten beeld bevindt zich de pastorie.

Bentelo Bentelerhaarweg Bentelerheide [640x480].jpg

Bentelo, de Bentelerheide of Bentelerhaar ZO van Bentelo, gezien vanaf de Bentelerhaarweg

Bentelo, de Bentelerheide of Bentelerhaar ZO van Bentelo, gezien vanaf de Bentelerhaarweg

Bentelo

Terug naar boven

Status

- Bentelo is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Hof van Twente. Bentelo viel oorspronkelijk onder de op 28-11-1811 ingestelde gemeente Delden. Per 1-7-1818 werd het landelijk gebied van de gemeente Delden afgesplitst tot de gemeente Ambt-Delden, waar het dorp in meeging. De gemeente Ambt Delden is in 2001 opgegaan in de gemeente Hof van Twente.

Terug naar boven

Naam

In het Twents / Nedersaksisch
Beantel.

Oudere vermeldingen
1188 ingevoegd eind 13e eeuw Benlo, 1297 Bentlo, 1381-1383 Benthele, 1457 Bentele, 1611 Bentheloe, 1820 en 1955 Bentelo, 1935 Benteloo.

Naamsverklaring
Men vermoedt op basis van de jongere vormen dat de naam een samenstelling is van bent 'bentgras' en lo 'bos'. De oudste vorm Benlo, zonder dentaal, is wel vergeleken met Balen (B), 1173 Banale, waarin men het Germaanse banu- 'ban' en lo herkent. De vocaal van Benlo kan in dat geval niet worden verklaard.(1) Anderen opperen dat Bente- wellicht stamt van het Germaanse Bente dat 'gezegend' zou betekenen.

Bijnaam van de inwoners
Koolheaskes.

Terug naar boven

Ligging

Bentelo ligt O van Goor, ZW van Delden en Hengelo, N van de Bentelose Es.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Bentelo 91 huizen met 504 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 800 huizen met ca. 2.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De marke
De oorsprong van de buurschap Bentelo ligt in de gelijknamige marke, die in de 13e eeuw werd gevormd ter bewerking van de gezamenlijke ‘woeste gronden’. De marke behoorde toe aan het richterambt Delden, dat onderdeel was van het drostambt Twente. Toen tijdens de Franse overheersing het openbaar bestuur naar Frans model werd omgevormd, verloor de marke haar bestuursrechtelijke functie. Ondanks dat reeds in 1810 de Wet op de Markeverdeling werd aangenomen, bleven vele marken, waaronder de marke Bentelo, nog enkele decennia bestaan als vereniging. Pas na Koninklijk Besluit van juni 1837 kwam de verdeling van de gemeenschappelijke gronden weer op gang. Vanaf dat jaar werden de gemeenschappelijke gronden in de vijf marken van de gemeente Ambt Delden langzamerhand verdeeld. In 1848 werden de gemeenschappelijke gronden van de marke Bentelo, als laatste van de gemeente, verdeeld.

Het dorp
Hoewel de buurtschap Bentelo reeds aan het begin van de 19e eeuw over een eigen school beschikte, groeit de plaats relatief laat uit tot dorp. In 1945 krijgt Bentelo haar eerste, aan Maria gewijde, (RK) noodkerk op de hoek van de weg Delden-Hengevelde en de huidige Onze Lieve Vrouwestraat. Na 9 jaar dienst wordt deze noodkerk vervangen door het huidige, eveneens aan Maria toegewijde, kerkgebouw.

In de jaren na de bouw van de kerk wordt ook een dorpskern ontwikkeld. In de jaren zestig en het begin van de jaren zeventig worden de straten die naar bomen zijn vernoemd (o.a. Berkenstraat, Beukenlaan en Eikenlaan) aangelegd. Tevens wordt in 1976 het gemeentehuis van de gemeente Ambt Delden, dat voorheen in Delden gevestigd was, verplaatst naar Bentelo (overigens is het voormalige gemeentehuis in 2007 gesloopt en vervangen door woningen, zie foto). Vanaf de jaren tachtig wordt het dorp uitgebreid met het plan De Bunte en recentelijk, vanaf 2007, is het dorp in het zuidwesten uitgebreid met het plan De Borre. (© Andreas Bartelink)

- Geschiedenis van havezate Hagmolen of Hagmeule. De havezate is verdwenen in de 18e eeuw, de bijbehorende watermolen in de 19e eeuw.

- Van de beruchte misdadiger Klaas Annink (1710-1775), beter bekend als Huttenkloas, wordt vaak vermeld dat hij in Bentelo geboren zou zijn. Volgens het trouwboek van Delden was hij echter afkomstig uit Beckum.

- In 2009 is onder de titel ‘dorp aan de Hagmolenbeek’, van de hand van Bert Hoebe, een boek over Bentelo verschenen. Het beschrijft de geschiedenis van het dorp en de directe omgeving, van de vroege historie tot heden.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bentelo heeft 1 gemeentelijk monument.

- Ontwerp-Bestemmingsplan Bentelo.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De RK kerk Onze Lieve Vrouwe van Altijddurende Bijstand uit 1954 is een driebeukige basilicale kerk met terzijde staande toren in traditionalistische trant, beïnvloed door de romaanse en vroegchristelijke bouwkunst. Voorgevel met narthex en roosvenster. Het interieur wordt gedekt door een open, houten dakstoel. De toren is voltooid in 1964. De houten noodkerk uit 1945 is gesloopt toen de huidige kerk gereed kwam.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. Carnavalsvereniging de Hagmöll'nlummels.

- Paasparty (1e Paasdag, in 2018 voor de 30e keer).

- Culinair Aspergefestival (op een zondag eind mei).

- Midzomerfeesten (weekend eind juni of begin juli).

- MX Motorcross (weekend begin augustus).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De Hagmolenbeek loopt O langs Bentelo.

- Kinderspeelboerderij 't Höfke.

- Op de Bentelerheide (die ook wel Bentelerhaar wordt genoemd. De weg Bentelo-Haaksbergen is er naar vernoemd. '-haar' duidt op de aanwezigheid van een zandrug), gelegen ZO van Bentelo, is in 2003 een veldbiologisch onderzoek uitgevoerd. Een greep uit de resultaten: Er zijn 16 soorten planten gevonden die op de Rode Lijst staan. Er komen 117 soorten paddestoelen voor, waarvan 12 Rode Lijstsoorten. Mossen komen er in 50 soorten voor, waaronder het zeer zeldzame Goudklauwtjesmos. De vogelstand bestaat uit 44 broedvogelsoorten, waarvan de Groene Specht en de Geelgors op de Rode Lijst voorkomen. Verder zijn 23 soorten dagvlinders aangetroffen, 8 soorten dagactieve nachtvlinders, 13 soorten libellen, 9 soorten kevers en tevens sprinkhanen en wespensoorten. Ook komen de levendbarende hagedis voor en enkele kikkersoorten. Het oorspronkelijke natte heideterrein Bentelerheide met zijn zandrug, waar de oude weg van Delden naar Neede overheen liep, heeft naast natuurwaarde ook historische waarde in de vorm van een vloeiweidesysteem.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Bentelo.

- MFC: - Gemeenschapscentrum en Sportcentrum De Pol.

- Onderwijs: - Onze Lieve Vrouweschool.

- Sport: - v.v. Bentelo (voetbal). - Handbalvereniging.

- Zorg: - Zorgboerderij Wijngaard Hof van Twente.

Reactie toevoegen