Belfeld

Plaats
Dorp
Venlo
Noord-Limburg
Limburg

LB gemeente Belfeld in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Belfeld in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Belfeld in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Belfeld

Terug naar boven

Status

- Belfeld is een dorp in de provincie Limburg, in de streek Noord-Limburg, gemeente Venlo. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000.

- Wapen van de voormalige gemeente Belfeld.

- Onder het dorp Belfeld vallen ook de buurtschappen Bolenberg, Geloo (Limburgs: Geloë), Leemhorst (deels, voor één pand) en Maalbeek.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Belvend.

Oudere vermeldingen
1326 Belven, 1364 Beblevelt, 1394-1398 Bollefelt, 1407 Belfelt, 1551 Belffen, Belffent, 1883 Belveld.

Naamsverklaring
Etymologie onbekend. Gesuggereerd is uit te gaan van een samenstelling van bel ontstaan uit het Germaanse bala* 'wit' en ven 'veen'. Vergeleken worden dan namen als Witteveen en het ter plaatse bekende Witveld, maar deze verklaring is niet waarschijnlijk. De meeste attestaties wijzen op een oorspronkelijk veld 'open vlakte' met ontwikkeling naar -end, te vergelijken met de uitspraakvariant Sjilvend voor Schinveld. Belven (België), 1266 dien hof van bellevatz, heeft een andere oorsprong en is ontstaan uit het Romaanse bellos* valles 'mooi dal'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Belhamelriek.

Terug naar boven

Ligging

Belfeld ligt Z van Venlo, Tegelen en Steyl, NO van Reuver en Offenbeek. De dorpskern grenst in het W aan de Maas en in het O aan de A73. O van de A73 ligt nog een even groot stuk buitengebied, dat in het O aan Duitsland grenst.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Belfeld 68 huizen met 409 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 18/107 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Geloo 31/197 en Bolenberg 19/105. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.200 huizen met ca. 5.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Belfeld, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Heemkundevereniging Maas- en Swalmdal is opgericht in 1980. Voor- en nadien verdwenen namelijk historische gebouwen en landschapselementen, waarmee ook het dorpseigene verloren dreigde te gaan. De vereniging zet zich dan ook in voor behoud, herstel en bescherming van het cultureel erfgoed en het bestuderen en vastleggen van de eigen leefomgeving. Het werkgebied omvat de kernen Belfeld, Reuver, Offenbeek, Beesel, Swalmen, Asselt en Boukoul en omgeving.

- Op de site van Loe Giesen uit Reuver vind je o.a. een uitvoerige beschrijving van de geschiedenis van de voormalige gemeente Belfeld plus duiding van alle mogelijke toponiemen in dit gebied.

- Inwoner Piet Simons heeft onder het pseudoniem Pidor een prachtige site gemaakt met veel verhalen over de geschiedenis van Belfeld, deels in het lokale dialect. Met ook een lijst van dialectwoorden en een dialectwoordenboek.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Belfeld heeft 3 rijksmonumenten, zijnde de boerderij uit 1769 op Rijksweg-Noord 33a, een archeologisch monument; een terrein waarin resten van een pannenoven uit de Romeinse tijd op de Krekelbergseheide, en Hoeve Maalbeek, die zich bevindt in buurtschap Maalbeek en daarom aldaar wordt beschreven.

- In 1558 wordt voor de eerste maal een kapel gemeld in Belfeld, die in 1571 de parochiekerk is geworden, in 1839 is opgevolgd door een neoclassicistisch kerkje, en in 1912 door de neoromaanse Urbanusbasiliek, ontworpen door architect Caspar Franssen. De eerste drie kerken stonden allemaal op de Markt, hoek Urbanusstraat. Eind 1944 en begin 1945 wordt de 3e kerk door geallieerd oorlogsgeweld verwoest. In 1950 wordt daarom de huidige St. Urbanuskerk (Kerkstraat 21) gebouwd. De nieuwe kerk, ontworpen door Stefan Dings, zou oorspronkelijk in de stijl van de verwoeste kerk worden opgetrokken, maar uiteindelijk is het een kerk in basilicastijl geworden, en bovendien op een andere plaats dan de neogotische voorganger. De toren is in 1958 aangebouwd. De kerk maakt tegenwoordig deel uit van de Parochiefederatie Tegelen - Steyl - Belfeld.

- Het Mariakapelletje bij de splitsing van de Reuverweg en de Patersweg is in 2011 elders gerenoveerd - wegens betonrot - en daarna herplaatst. Verder is de directe omgeving nog 'aangekleed' met enige beplanting, geleverd door Stichting IKL (Instandhouding Kleine Landschapselementen).

- Het pand op Schoolstraat 40 met gevelopschrift 't Kloeëster is een kloosterkapel H. Theresia geweest van de Dienaressen van de Heilige Geest. Het pand is herbestemd tot woningen.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- KOW (Kinder Ontspannings Werk) Belfeld houdt zich al 50 jaar bezig met het organiseren van activiteiten voor met name de kinderen van de groepen 3 t/m 8 van het basisonderwijs. Te denken valt daarbij aan activiteiten zoals een survival, een kinderkermis, een dropping, een brandweermiddag en een weekendkamp. Maar ook de hobbymiddagen, waarbij er gedurende 14 woensdagmiddagen geknutseld wordt met de kinderen, worden door het KOW georganiseerd.Naast deze activiteiten organiseert het KOW voor de gehele gemeenschap het St. Maartensfeest met de bijbehorende troshoop, het St. Nicolaasfeest met de intocht en het carnaval voor de kleinste belhamels, compleet met een Prins(es) en een Raad van Elf.

- Carnaval. - Carnavalsvereniging CV De Belhamels heeft als doel: "...de folklore - die de vasteloavend vanoët gevestigde tradisie is - in Belfeld in stand haaije en daomeij ein aktieve beejdrage levere aan ut gemeinsjapslaeve". - Jeugdcarnaval Belfeld.

- Grote braderie Belfeld Bruist (op een zondag half augustus, in 2019 voor de 26e keer, was vóór 2018 de Najaarsmarkt in september).

- De in 2010 opgerichte Stichting Cultuur en Sport Belfeld - een samenwerkingsverband van voetbalvereniging Belfeldia en Harmonie Kunst na Arbeid - organiseert door het jaar heen diverse evenementen voor jong en ouder binnen de Belfeldse gemeenschap, waaronder de Kermis (lang weekend eind september) met o.a. Oktoberfest-Party, live artiesten, Kermisloop en Wandeltocht.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Stichting Bel Arte zet zich in voor een aantrekkelijk cultureel aanbod in Belfeld.

- IVN 'De Steilrand' heeft als werkgebied de gemeente Beesel en de voormalige gemeenten Belfeld en Tegelen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Belfeld.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Belfeld.

- Nieuws: - Nieuws uit Belfeld op Facebook.

- Onderwijs en kinderopvang: - Centrum voor Onderwijs en Zorg KOM.MIJN in Belfeld biedt onderdak aan Basisschool KOM.MIJN, Peuterspeelzaal KOM.MIJN en Kindercentrum KOM.MIJN, dat in het kinderdagverblijf opvang biedt aan baby’s en peuters in de leeftijd van 10 weken tot 4 jaar. De Buitenschoolse opvang (BSO) is er voor kinderen van 4 tot 13 jaar.

- Jeugd: - Bij Scouting besteden kinderen en jongeren op een actieve en uitdagende manier hun vrije tijd in de natuur. Ze hebben veel plezier met elkaar en leren om samen te werken en respect te hebben voor de ander. Zo ontwikkelen de kinderen en jongeren zich op een natuurlijke manier tot zelfstandige mensen en krijgen ze de ruimte om te ontdekken en te leren. Binnen Scouting Belfeld (ca. 100 leden) zijn er verschillende speltakken waarin kinderen en jongeren uit één leeftijdsgroep hun spel spelen. De leeftijdsgroepen zijn 7-11 jaar (Kabouters en Welpen), 11-15 jaar (Gidsen en Verkenners), 15-18 jaar (Explorers) en 18 jaar en ouder (De STAMM). Verenigingsgebouw De Kozakkenhut ligt midden in het dorp, op ruim bosachtig terrein, hierdoor zijn alle scouting spellen mogelijk.

- Muziek: - "In Belfeld vormden zich rond de eeuwwisseling twee zangkoren. De zangverenigingen konden elkaar echter niet luchten of zien. Aan deze onverkwikkelijke toestand kwam een einde toen beide koren fuseerden en daaruit in 1909 Fanfare Kunst na Arbeid ontstond. Vanaf het moment dat er voldoende instrumenten voorhanden waren, ging het crescendo met de fanfare. Reeds in 1912 werd op een concours in Thorn een tweede prijs behaald. In 1916 werd de heer Felten dirigent. Hij zou 45 jaar (!) lang het dirigeerstokje bij Kunst na Arbeid hanteren. Omdat het de fanfare voor de wind ging, werd begin jaren twintig besloten er een harmonie van te maken. Daar Harmonie Kunst na Arbeid over een groot aantal jeugdige leden beschikt, werd in 1994 besloten om een jeugdharmonie op te richten. Deze vormt nog altijd een goede kweekvijver voor de harmonie. Onder het motto: Discipline - Saamhorigheid - Ontspanning brengt Harmonie Kunst na Arbeid tegenwoordig een breed repertoire ten gehore van toch enig niveau. Het korps komt reeds jarenlang uit in de 2e Divisie (voorheen Ere-afdeling)."

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Belfeldia is al sinds de oprichting in 1924 prominent aanwezig in de gemeenschap van Belfeld en is door de jaren heen een bindende factor binnen die gemeenschap. Met voetbal natuurlijk als het belangrijkste element, maar ook volop aandacht voor het sociaal maatschappelijke karakter. Daarnaast is er bij zowel de senioren, veteranen en jeugd ook aandacht voor nevenactiviteiten, voor gezelligheid, voor vorming van de jeugd en ook aandacht voor meer algemene Belfeldse belangen. Kortom de voetbalclub is voor veel Belfeldenaren door de jaren heen een belangrijke ontmoetingsplaats (geweest).

- Zorg: - Belfeldse huisartsen.

- "Zorgboerderij 't Jaegershoës is een kleinschalige zorgboerderij en ezelmelkerij, die activiteiten aanbiedt aan cliënten met een beperking. Wij wonen in het buitengebied van Belfeld in een groene en rustige omgeving. We liggen aan de rand van een groot natuurgebied. Rust, ruimte, dieren en een groene omgeving zijn vaak een uitstekende combinatie voor een optimaal welbevinden. De activiteiten bestaan uit: paarden, ezels, kamelen, waterbuffels en kleinvee verzorging, ezels melken, koetstochten en ezeltochten door de natuur, fruitboomgaard onderhouden, onderhouden van moestuin en verwerken van eigen producten, natuurbeheer door in het bos te snoeien en te kappen. Onze ezels lopen voornamelijk op natuurweides op diverse locaties in de regio. Uiteraard zijn er binnen ook tal van activiteiten zoals helpen in de B&B, knutselen en het maken van de soep. Doordat 't Jaegershoës kleinschalig van opzet is kan er optimaal rekening gehouden worden met de individuele wensen en mogelijkheden van de cliënt."

- Veiligheid: - Brandweer Belfeld biedt hulp bij brand en ongevallen in het dorp en omgeving. Sinds 2011 maakt de brandweerpost onderdeel uit van Veiligheidsregio Limburg-Noord. Voorheen was zij onderdeel van de gemeente Venlo.

- Weer: - Weerstation Belfeld.

Reactie toevoegen